Ficha de la providencia
Sentencia del Consejo de Estado, Sección Segunda, radicado 25000-23-42-000-2015-06331-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
Jurisprudencia › Consejo de Estado › Radicado 25000-23-42-000-2015-06331-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
Ficha de la providencia
Sentencia del Consejo de Estado, Sección Segunda, radicado 25000-23-42-000-2015-06331-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
República de Colombia
Consejo de Estado
Sección Segunda
Radicado 25000-23-42-000-2015-06331-01
Consejero ponente: Gabriel Valbuena Hernandez
24 de noviembre de 2022
CONSEJO DE ESTADO
SALA DE L O C ONT ENCIOS O AD MINIST RAT IVO
SECCIÓN SE GUNDA – SUBS ECCIÓN A
CONS EJER O P ONENT E: GABRIE L VA LBUENA H ERNÁNDE Z
Bogotá, D.C. veinticuatro (24) de noviembre de dos mil veintidós (2022)
Referen cia: Nulidad y restab lecimien to del d erecho .
Radicado : 25000-23 -42-000-2015 -06331 -01 (5491-2019)
Deman dan te : Alonso C ardona Ni choll s
Deman dado : Unidad Administrativa Especi al de Gestión
Pensional de Gestión P ensi onal y
Contribuciones P arafi scales de l a P rotección
Social - U GPP
Tema: Reconoci mien to pe nsional . Régime n de transi ción . Pensión
por a por tes . Ley 1437 de 2011 .
SENT ENCIA DE SE GUNDA INST ANCIA
La Sala de S ubse cción decide el recu r so de a pelación in terpue s to
por la Unida d Admini stra tiva E specia l de Ge stión Pensi onal de
Ges tión Pension al y Con tri bucione s Pa rafi scale s de la P ro tec ción
Social U GP P con tra la sen ten cia pro fe rida el 2 9 d e ab ril de 2019
por el Tribu nal Admini s tra tivo de Cundi namarc a, Se cció n Segunda ,
Subse cción B q ue acce dió par cialmen te a las p re tensio nes de la
demanda .
I. ANTE CEDE NTES
1. LA DEMA NDA
1.1 . Prete ns iones 1
Alonso Ca rdona Nic holls , a trav és de a poderado y en e jerci cio del
medio d e control de nulidad y re stab leci miento del de recho pre vis to
en el a rtícu lo 138 de la Ley 1437 de 2 011, d emandó la nuli dad de
1
F ol i o s 14 de l ex pe di e nt e.
www.consejodeestado.gov.co 1
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
los si guien tes ac tos admin is tra tivo s : Re solucione s RD P018538 del
12 de jun io de 2014 , RDP 018 344 del 1 1 de mayo de 201 5 y 12030
del 26 de mar zo de 2015 , po r m edio de las cua les la U GPP negó el
derecho a la pensi ón de vejez del señor Cardo na N icholl s.
A título de res table cimie nto del de re cho solici tó condenar a la
Unidad Ad minis tr ati va Espe cial de Ge sti ón Pe nsional y
Contri bucione s Pa ra fis cales de la P ro te cción Social a rec onocer y
pa gar la pensión de vejez al de mandan te , jun to c on el
corre spondien te re troa c tivo ; a sí mi s mo, que se pagu en lo s
perjuicio s ma terial es y mo rales causad o s, co ncre ta men te el d año a
la vida de re lación y la al tera ción de la s condi ciones de exis ten cia
y qu e se inde xen todas la s suma s tenie ndo en cuen ta el índice de
precio s al consu midor ce rti fi cado po r e l DANE ; p or úl ti mo que se
cumpla la se nten cia e n los términ os d el Código de P rocedi mien to
Admini strativo y de lo Con tencio so Admi nistra tivo y que se condene
en co s tas a la demanda da.
1.2 . Fundam entos fáct ic os 2
En sín te sis , son lo s siguien tes :
a) Alonso Car dona Nichol ls nació el 3 de julio de 1951 , por lo
que para la fech a de entrada e n vig enc ia de la Ley 100 de 1993 ,
ten ía 42 añ os , 8 m eses y 28 d ía s, cum p lió l os 60 a ños de edad el
3 de julio de 2011 .
b) El seño r Ca rdona Ni choll s reu nió lo s siguien tes tie mpos de
servi cios :
Entidad Desde Hasta Días
FERBOGOTÁ 29/05/1978 24/10/1978 146
INCORA 17/01/1980 14/08/1991 4168
REINO DE ESPAÑA 15/02/2000 15/02/2001 361
REINO DE ESPAÑA 07/03/2001 30/04/2001 54
REINO DE ESPAÑA 01/05/2001 30/08/2001 120
2
F ol i o 1 4 d el c ua d er n o p ri n ci pa l d el ex p ed i e nt e.
www.consejodeestado.gov.co 2
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
REINO DE ESPAÑA 05/11/2001 28/02/2003 474
REINO DE ESPAÑA 06/03/2003 05/03/2004 360
REINO DE ESPAÑA 06/03/2004 05/03/2005 360
REINO DE ESPAÑA 06/03/2005 07/03/2005 2
REINO DE ESPAÑA 08/03/2005 30/05/2006 443
REINO DE ESPAÑA 01/06/2005 07/06/2005 3 7
REINO DE ESPAÑA 08/06/2005 30/05/2006 353
REINO DE ESPAÑA 01/06/2006 01/11/2007 511
REINO DE ESPAÑA 02/11/2007 13/09/2009 672
REINO DE ESPAÑA 14/09/2009 30/09/2009 17
REINO DE ESPAÑA 01/10/2009 02/10/2009 2
REINO DE ESPAÑA 21/11/2009 02/12/2009 12
REINO DE ESPAÑA 03/12/2009 03/12/2009 1
REINO DE ESPAÑA 04/12/2009 29/12/2009 26
REINO DE ESPAÑA 30/12/2009 25/01/2010 26
REINO DE ESPAÑA 02/02/2010 15/02/2010 14
REINO DE ESPAÑA 01/09/2010 30/10/2010 60
REINO DE ESPAÑA 01/03/2011 30/04/2011 60
c) Para el m omen to en que en tró en vige n cia el ac to legi sla tivo
01 de 2005 , tenía 884 semana s de ser v icios .
d) Cuando solici tó el recon ocimi ento de su pensión , e sto e s, pa ra
el 28 de febre ro de 2014 , comple taba 7889 día s de servi cios , de
los cuale s 4 313 hab ían sido coti zado s en Colo mbia , y 3575 d ías
lo hab ían sid o en el r eino de Espa ña.
e) La Unidad Admini s tra tiva Es pecial de Ge stió n Pen sional y
Contri bucione s Pa ra fisca les de la Pro tección Social , le neg ó el
derecho a tra vés de la Re solució n RD P 9269 de 1 8 de ma rzo de
2014, c onfi rmad a a travé s de las resolu ciones RD P 018538 de 12
de junio de 20 14 , RD P12030 de 26 d e ma rzo de 2015 , y RD P
018344 d e 11 de m ayo de 2015 .
1.3 . N orma s v iolada s y c once pt o de la v iolac ión 4
La pa rte de mandan te inv ocó co mo d isposi ciones v ioladas , los
artícu los 1 ,2 , 13 , 25, 31, 42, 4 6, 48 , 53 , 90 y 209 de la Con s titu ción
Políti ca; 1 , 3 y 36 de la Le y 100 de 19 93 ; Ley 1112 de 2006 y L ey
71 de 1988 .
3
C o n e st a ta bl a l a de m an d ad a re so l vi ó l a pe ti ci ón . Fo l i o 9 . E l e r ro r es o ri g i n al .
4
F ol i o s 15 y 1 6 d el e xp e di en te .
www.consejodeestado.gov.co 3
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
Al expone r el c oncep to de l a viola ción e n la d emanda se a fir ma que
el seño r Ca rdona Nicholl s es bene fic iar io de l ré gime n de
trans ic ión pues para la fecha de en trad a en vig encia de la L ey 10 0
de 1993 , tenía 42 años de edad , r azón por la cual su pens ión deb e
recono cers e y li quidar se co n el Con ven io sus cri to po r la Rep ública
de Colo mbia y el Rei no de Es paña , co ntenido en la Le y 1112 de
2006, l o que a su juicio impli ca tener e n cuen ta la Ley 71 de 1 988,
por lo que se debe aplica r la tasa del 75% a l o de vengado en el
último año de servi cios .
1.4 . C ontes tac ión de la dema nda 5
La UGPP se opu so a la p rosp eridad de l as pr ete nsione s pa ra lo cu al
manife s tó que el seño r Cardona Ni c holls no cum plió con los
requisi tos para ac ceder a la pensión , y a que pa ra el 3 de j ulio de
2011, fe cha en la que cumpli ó lo s 6 0 años de ed ad tan solo
acredi taba 1091 sema nas de coti zaci ones, por lo que n o ten ía
tiempo s d e s ervi cio su ficien te s , pues to que, de conformi dad con lo
previs to en la Ley 100 de 1993 , y en p arti cular la mod ifi cación de l
artícu lo 33 i bidem , que se dio c on el artícu lo 9 de la Le y 797 de
2003, era ne cesa rio ac redi tar 1200 se m anas de ser vicio s.
Propus o la e xcep ción d e inep ti tud de l a demanda por fal ta de lo s
requisi tos fo rmale s p ues n o se de s arrolló el concep to de la
violación , y las de fondo deno minad as: (i ) ine xis ten cia de la
obligación y co bro de lo no de bido , (ii ) au senci a de v icios en lo s
acto s demanda dos ; (iii) i mposibi lidad d e con dena en cos ta s.
As í mis mo , soli ci tó que se decl are la p resc ripción res pec to de la s
mesada s no recla madas opo rtunamen te .
5
F ol i o s 75 a 86 del ex pe di e nt e
www.consejodeestado.gov.co 4
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
1.5 . La a udie nc ia inic ia l
En el cur so de la audien cia in icial , lle va da a cab o el 1 de ag os to de
2017, se resol vió d es favo rablem ente la exc epción de in epti tud
sus tan tiva de la d emanda p orque el li b elo in troduc tori o sa tis fiz o la
exigencia de la invo caci ón no rma tiva y de la sus ten tac ión de los
cargos .
Difirió el análisi s de las re stante s e xcep ciones para el momen to de
profe rir se nten cia .
Por otra par te , fij ó el li tigio de la sig uie nte mane ra :
« co rre sp o n d e d e te rmin a r si a l d e ma n d a n te le a s is te ra zó n
ju ríd ica o n o p a ra re cla ma r d e la Un i d a d Ad min is tra ti va
Esp e cia l d e Ge s tió n Pe n sio n a l y Co n trib u cio n e s Pa ra f isca le s
d e la Pro te c ció n So c ia l e l re co n o cimie n t o d e la p e n s ió n d e
ve je z y la re p a ra c ió n d e l d a ñ o (p e rju icio s ma te ria le s y
mo ra le s)» .
1.6 . Sentencia de pr imer a insta nc ia 6
El Tribun al A dmini stra tivo de Cun din amarca , Se cción Segu nda,
Subse cción B , por medio d e la senten cia de 29 de abr il de 201 9
accedió a las pre tens iones de la d emanda , con ba se en lo s
siguien tes arg umen tos :
Para com enzar , se re fir ió al Conv enio susc rito en tr e la Repúbli ca
de Colombia y el r eino de E spaña , y qu e se en cuen tra regul ado en
la Ley 1112 de 2006 , y e n c uyos ar tícul os 2 , 5 , 10, 15 , 16 , 18 y 31 ,
se es tablec ió el ca mpo de apli cación , lo s b ene ficia rios , la for ma de
compu tar los tie mpos de se rvi cios , in clusiv e los an terio res a la
susc ripción del Convenio , y q ue le es a plicable a l dem andan te po r
cuanto cotizó en los pa íse s mie mbros .
6
F ol i o s 1 1 0 a 1 1 6 de l ex p ed i e nt e .
www.consejodeestado.gov.co 5
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
a) Del ace rvo p roba tori o apo rtad o enc on tró demo strado q ue el
señor Ca rdona Nich olls ten ía 42 años a l mo men to de la en trad a en
vigencia de la Ley 100 de 1993 en el s ecto r n aciona l , es to es , al 1
abril de 1994 y ade más , cumpl ía con l as 750 sema nas co tizada s
para la fecha de en trada en vigen cia del A cto Legi sla tivo 01 de
2005, pu es to que ha bía laborad o má s de 18 años en en tidade s
públicas y p rivada s .
b) De con fo rmidad con lo a nte rior , con cluy ó que el seño r Cardona
Nicholls pa ra el ins tan te en el que e fe ctuó la p rime ra solic itud de
recono cimien to pension al , es deci r pa r a el 28 de feb rero de 20 14,
ten ía 62 a ños de edad y un to tal de 7889 días coti zado s (431 4
laborados en Colo mbia , y 35 75 en Espa ña) , po r lo que con cedió la
pensión con e fec to s fi scale s a pa rtir del 3 de julio del 2011 .
c) Dado que no fue ron co ti zados en su totalidad en Colo mbia ,
corre sponde aplica r la Ley 11 12 de 20 06 que ap robó el Conven io
de Se guridad Social co n Españ a.
d) As í las co sas , de te rminó que e s bene ficiario del r égimen de
tran sición ; que reunió más de 20 años de se rvi cios para el 28 de
febre ro de 2014 , y cu mplió lo s 60 a ño s, mo tivo por el cual le e s
aplicable la L ey 71 de 1988 , porqu e en e sta se pr evió la si tuación
de aquella s pe rsona s q ue ha yan co tiza do en e l se c tor públic o y en
el se c tor pri vado , y par a l os e fec to s, co nside ró que el lapso
laborado en el reino de Espa ña s e tie ne com o pr ivado , y po r lo
tan to, ordenó qu e le fuera r econo c ida l a pen sión co n el 75% de lo
devengado en el úl timo año de se rvi cio s .
e) Además , or denó la indexa ción de to das las s umas causada s .
f) Ahora bien , dado que se soli citó el re conoci mien to de la
pensión el 28 de feb rero de 2014 , dec laró l a p res crip ción de l as
mesada s causad as con an ter ioridad al 28 de febre ro de 2011 .
www.consejodeestado.gov.co 6
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
g) No co ndenó al pago de pe rjuicio s mo r ales, pu es to que no se
acredi taro n en el e xpedien te .
h) Por úl timo , decidió no condenar en cos tas .
En e se orden de idea s, resol vió :
« Prime ro . Se d e cla ra p ro b a d a la e x ce p ci ó n d e p re scrip ció n ,
co n fo rme lo a d ve r tid o e n la p a r te mo tiva .
Se gu n d o . Se d e cla ra la n u lid a d d e la s Re so lu cio n e s R DP
0 0 9 2 6 9 d e 1 8 d e ma rzo d e 2 0 1 4 , R OP 0 1 8 5 3 8 d e l 1 2 d e ju n io
d e 2 0 1 4 , RD P 0 1 2 0 3 0 d e l 2 6 d e ma rzo d e 2 0 1 5 , RD P 0 1 8 3 4 4
d e 1 1 d e ma yo d e 2 0 1 5 y RDP 0 2 5 7 2 7 d e 2 4 d e ju n io d e 2 0 1 5 ,
qu e n e ga ro n e l re co n o cimie n to y p a go d e la p e n sió n d e
ju b ila ció n d e p re ca d a p o r e l se ñ o r Alo n s o Ca rd o n a Nich o lls ,
id e n tifi ca d o co n cé d u la d e ciu d a d a n í a 1 9 .1 5 2 .2 5 0 , d e
co n fo rmid a d co n lo e xp u e s to e n la p a r te mo ti va d e e sta
p ro vid e n cia .
Te rce ro . Co mo co n se cu e n c ia d e la a n te r io r d e cla ra c ió n y a
tí tu lo d e re sta b le cimie n to d e l d e re ch o , se o rd e n a a la Un id a d
Ad min is tra t iva Esp e cia l d e Ge s tió n Pe n sio n a l y Co n trib u c io n e s
Pa ra fi sca le s d e la Pro te cció n So cia l ( Ugp p ) re co n o ce r la
p e n sió n d e (sic) ju b ila ció n p o r a p o r te s a l se ñ o r Alo n so Ca rd o n a
Nich o lls , id e n tif ica d o co n cé d u la d e ciu d a d a n ía 1 9 .1 5 2 .2 5 0 , e n
u n mo n to i gu a l a l 7 5 % d e l sa la rio b a se d e li qu id a ció n ,
e sta b le cid o d e a cu e rd o co n e l te r ce r in c is o d e l a rt ícu lo 3 6 d e
la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 , a p a r tir d e l 3 d e ju lio d e 2 0 1 1 , p e ro co n
e fe cto s fi sca le s d e sd e e l 2 8 d e fe b re ro d e 2 0 1 1 (si c) , p o r h a b e r
o p e ra d o la p re scrip ció n trie n a l. Se a cl a ra qu e e l mo n to
p e n sio n a l re co n o cid o n o p o d rá se r in fe rio r a l sa la rio mín imo
le ga l vi ge n te .
Cu a rto . L a Un id a d Ad m in is tra ti va E s p e cia l d e Ge s tió n
Pe n sio n a l y Co n trib u cio n e s Pa ra fi sca le s d e la Pro te cció n
So cia l (U gp p ) h a rá la a c tu a liza c ió n so b re la s su ma s
a d e u d a d a s, d e co n fo rm id a d c o n lo e sta b l e cid o e n e l a rt ícu lo
1 8 7 (in ciso fin a l) d e la L e y 4 3 7 d e 2 0 1 1 , te n ie n d o e n cu e n ta
lo s ín d ice s d e in fla ció n ce r tifi ca d o s p o r e l DAN E y me d ia n te la
a p lica ció n d e la fó rmu la ma te má ti ca a d o p ta d a p o r e l Co n se jo
d e E sta d o , a sa b e r:
R = Rh . Ín d i ce fin a l
Ín d ice In i cia l
Qu in to . L a Un id a d Ad min i stra ti va Es p e cia l d e Ge st ió n
Pe n sio n a l y Co n trib u cio n e s Pa ra fi sca le s d e la Pro te cció n
So cia l (U gp p ) d e b e rá d a r cu mp limie n to a l o d isp u e sto e n e s te
fa llo d e n tro d e l p la zo in d ica d o e n e l a r tí cu l o 1 9 2 d e l Có d i go d e
www.consejodeestado.gov.co 7
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
Pro ce d imie n to Ad min i s tra t ivo y de lo Co n te n cio so
Ad min is tra t ivo .
Se x to . - Se n ie ga n la s d e má s p re te n sio n e s d e la d e ma n d a .
Sé p timo . - Po r se cre ta r ía d e la su b se c ci ó n , d e vu é l va se a la
p a rte d e ma n d a n te e l re ma n e n te , si lo h u b ie re , d e la su ma
d e p o sita d a p o r co n ce p to d e ga s to s o rd in a r io s d e l p ro ce so .
Oc ta vo . - Eje cu to ria d a e s ta d e cisió n a rch ív e n se la s d ili ge n cia s,
p re via s la s a n o ta cio n e s qu e fu e re n me n e st e r» .
1.7 . E l re curs o de ape lac ión 7
La Unidad Ad minis tra ti va Espe cial de Ges tión Pens ional y
Contri bucione s Pa ra fisca les de la Pro te cción S ocial solici tó que se
revoque la se nten cia de pri mera in stan cia y se nieg uen las
prete nsione s.
La enti dad ma nife s tó que l os a ctos se encuen tran ajus tado s a la
norma tiva apl icable , ya que l a p ensión del señor Ca rdona Nich olls
se rige por l o disp ues to en el ar tículo 3 6 d e la Le y 100 de 1993 . La
sala, s in e mbarg o, pr ecis a que en el c aso conc reto no se di scu tía
la liquida ción , sino que la con tr oversi a vers a sobre el
recono cimien to de la pre stación so ci al, mo tivo po r el cual se
descono ce parc ialmen te lo pre vis to en l a sen ten cia apelada .
Ahora bien , r espe cto de los argu men tos de la ap elación , expu so
que no e s apli cable la Ley 71 de 1988 , para efec tos de liq uidación
de l a pensi ón sino que se debe recu rri r a lo dispue s to en lo s in cisos
2 y 3 de l ar tículo 36 de la Ley 100 de 1 993, como se in te rpre tó en
las sen ten cias C – 258 de 2013 , y SU 230 de 2015 , y p or
consiguie nte , se debe es table cer el mo nto de la p res tació n socia l
con el p romed io de lo deve ngado e n los úl ti mos 10 años de
servi cios , ten iendo en c uen ta úni c amente aquel los fa ctores
salariale s sob re lo s cuale s e fec ti vam ente se haya co tizad o con
destin o p ensión .
7
F ol i o s 16 8 a 1 8 0 de l ex p ed i e nt e .
www.consejodeestado.gov.co 8
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
1.8 . A le gat os de conc lus ión
1.8 .1. La U GP P 8 presen tó alega tos en lo s que introdujo argu men tos
no con tenido s en el recu rso de ap elació n, como el he cho de que no
es posible tene r en c uenta los tiem pos de serv icio s laborad os en
España , co mo quie ra que el Convenio susc rito con e se pa ís en tró
en vig enci a par a el 27 de dic iembr e de 2006, y , que por tal mo tivo ,
en ese momen to el se ñor Ca rdona Nich olls no ten ía l a exp ec ta tiva
legítima de pen sionar se en Colombia .
1.8 .2. El dema ndante rei teró lo s argu m entos de la de manda .
El ag ente del minis teri o pú blico no rin di ó con cep to .
II. C ONS IDE RACION ES
2.1 . C om pet enc ia
De c onfo rmida d con el ar tícul o 150 de l Código d e Pro cedimie nto
Admini strativo y de lo Con tenci oso A d minis tra tiv o 9 el Conse jo de
Es tado es com petente pa ra resol ver el recu rso de apela ción
interp ues to .
2.2 . Marc o de a ná lisis de la se gunda insta nc ia
Según el ar tículo 3 28 del Código Gener al del Pr oces o 10, la
compe tenci a del juez de se gunda in s ta ncia es tá ci rcuns cri ta a lo s
argumen tos e xpues to s p or el apelan te .
8
F ol i o s 24 6 a 2 4 8 de l ex p ed i e nt e .
9
E l C o ns ej o d e E st a do , e n S al a d e l o C o n te nc i os o A d mi ni s t ra ti v o c on oc e rá e n
se gu n da i nst a nci a d e l as a p el aci o ne s de l a s se nt e nci as di ct a da s en p ri m er a
i ns ta n ci a p o r l os tr i b u na l e s a d mi ni s t ra ti v os y d e l as a pe l a ci on es d e a u to s
sus ce p ti bl es de es te m ed i o de i m p ug n aci ó n, as í c om o d e l os r ec u rs os de qu ej a
cu an d o n o s e co nc ed a el de a pe l a ci ón p or p ar t e d e l os t ri bu n al e s, o s e co nc e da
en un ef ec to di s ti nt o d el q u e co r r es po n da , o n o se c on ce d an l os ex tr a or di n ar i o s
de re vi s i ó n o d e u ni f i c aci ó n d e j u ri s p ru d en ci a.
10
«C om pe t e nc ia d e l su p er i or . E l j u ez d e s e gu nd a i n st a nci a de b er á
pr o nu nc i a rs e s ol a me nt e s ob r e l os a r gu m en t os e xp u es to s p o r el ap el an t e, s i n
www.consejodeestado.gov.co 9
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
En e se o rden de ideas , la Sala con tr ae rá su an álisis a los re paro s
planteado s po r la entidad de mandada en rela ción c on la fo rma en
que debe liqui da rse la pensió n de veje z rec onocida al deman dante .
2.3 . Pr oblema jurídic o
Le co rre sponde a la S ala de te rmina r si ¿ el s eñor Alon so Cardona
Nicholls como bene fi ciario del régim en de tran sició n tien e derec ho
a que s u pen sión s e liquide de con for midad c on lo previ s to po r la
Ley 7 1 de 19 88 ?, o po r el con tra rio, s i debe apli car se el i ngres o
base d e liqu idación pr evis to en el inci s o 3 del a r tículo 36 de la Le y
100 de 1993 ?
2.4 . Marc o norma tiv o y jur is pr ude nc ial
2.4 .1. E l IB L para pe nsiones rec onoc idas en e l ré gime n de
trans ic ión de l art íc ulo 36 de la Le y 10 0 de 1 993 11
Inicia lmen te , e s o por tuno re corda r q ue con an teri oridad , es ta
Secció n en sen tenci a de unificaci ón de 4 de a gos to de 2010 ven ía
pe rj ui ci o de l as de ci s i o ne s q ue de ba ad o pt a r de o fi ci o, e n l o s ca s o s p re vi st os
po r l a l ey [ …] ».
11
E s t a d ec i si ó n j u di ci al c u en ta co n s al va m en t o pa rc i a l d e v ot o , c on po n en ci a
de qui e n se oc up a d e e st a p ro vi de nc i a , d on d e se a n al i za r on t e ma s t al e s c om o
l as c o mp et e nci a s co ns ti tu ci o n al es d e l as C o r t es d e ci e rr e; l os ef ec to s d e l a s
se nt e nci as q ue p r ofi e re l a C or t e C on st i t uc i o na l e n ej e rci ci o del c on t ro l d e
co ns ti t uc i o n al i d ad en a bs tr ac t o y en r evi si ón de l a s s en te n ci a s de tu te l a ; l a
fu e rz a vi nc ul a nt e de l a i nt er p re t aci ó n d e l a C on sti t uci ó n p o r v í a d e au t or i d a d
y c o mo d oc tr i n a co n s ti tu ci on al i nt eg r ad o ra ; l a do ct ri n a c o nst i t uc i o n al co m o
cri t er i o a uxi l i ar d e l a i n te r pr e ta ci ó n d e l a l ey ; e l c as o de l as se nt e nci as d e
un i fi ca ci ón j u ri sp r ud e nci al ; l a l ín ea j u ri sp r ud e nci al d e l a C o r te C o ns ti tu ci on al
en s ed e d e r evi si ón d e t ut el as , as í co m o l as se nt e nci as S U -2 3 0 de 20 15 , C -
25 8 d e 20 13 , S U - 42 7 d e 2 0 16 , S U -3 9 5 d e 2 0 1 7 y S U -0 2 3 d e 2 0 18 . I gu al m en t e
se a n al i za r on l os a l c an ce s y ef ec t os d e l a se nt e nci a C - 2 58 de 2 0 13 y l os
ef ec to s d e l a s en te nc i a d e u ni f i c ac i ó n p r of e ri d a el 4 d e ag os to d e 2 01 0 po r l a
S ec ci ó n S e g un d a de l a S al a d e l o C o nt en ci os o A d mi ni s tr a ti v o d el C on se j o d e
E st ad o, l a i n es ci nd i b i l i d ad d el ré gi m en d e t r a nsi ci ón pe ns i o na l y l o s fa ct o re s
sal a ri al es qu e co n fo r ma n l a b as e de l i qu i d ac i ón p en si on al . A p ar ti r de a l l í s e
co ncl uy ó q u e en es e ca so « el " ré gi m en d e t r an si c i ó n " pr e vi s to en l a Le y 1 00
de 1 9 93 p r ot eg ía l a ex pe ct at i v a l e gí ti ma d e l a de m an d an te d e p en si on a rs e c o n
suj ec i ó n a l r é gi me n g e ne r al de pe ns i o n es pr e vi s to en l a Le y 3 3 d e 19 8 5, es to
es , u n a pe ns i ó n de j u bi l a ci ón l i qu i d a da c on f o r me l o d i s pu so e l a r tí cul o 1 0 d e
es a l ey , e st o e s, ni m ás ni me n os , e l " eq ui va l e nt e a l s et e nt a y ci nc o p o r ci e nt o
(7 5% ) d el sa l a ri o p r om e di o q u e si rv i ó d e b a se pa r a l os ap o rt es du r an t e el
úl t i m o a ñ o de s e rvi ci o" .»
www.consejodeestado.gov.co 10
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
sos teniendo q ue no er a ta xa tivo el li s tado de fa cto res salari ales
sobre lo s cu ales se ca lcula el ingre so ba se de l iquidaci ón de la
pensión de jubilaci ón d e que tra ta la Le y 33 de 1985 mod ifi cada por
la Ley 62 del mi smo año , po rque a demá s, se debían tene r en cuen ta
aquellos fac tor es que cons ti tu ían sala ri o, indepen dien temen te de la
denominaci ón que recibie ran , es d ecir , todos los que se cance laran
de mane ra habi tual como re trib ución direc ta del se rvi cio y no
solamen te los de scr ito s en dicha no rma tiva .
Luego, la Cor te Cons ti tuc ional en l as sent e ncias C -258 de 2013 ,
SU-230 de 2015 , SU -39 5 de 20 17, SU -023 de 2018 , en tre otras ,
desta có la rela ción de co rre sponden cia que exi ste en tre l os ap or tes
que ha ce el e mpleado a lo la rgo de su vida la boral an te el sis tem a
general de segurid ad social y los pri n cipios de solida ridad y de
sos tenibilidad finan ciera del s is tema pe nsional .
Como c onse cuencia de los pronun cia miento s in dicado s, l a Sala
Plena de lo Con tencio so Admi nis tra tivo en la sen tencia de
unific ación de 28 de agos to de 2 018, que c ons t it uye un
prece de nte vinc ulante y obliga t orio en la r esoluc ión de cas os
fáct ica y jur ídicam ente iguales 12, fijó una regla gen eral y do s
subregla s en rela ción con la apli cació n del régimen de transi ción
de la L ey 100 d e 1993 y prec isó que éstas se aplicar ía n c on
efect os retr os pect iv os “ [… ] a todos los c asos pe ndien tes de
solución tan to en v ía a dmini strativa co m o en v ía judi cial a travé s de
12
L a C or te C o ns ti t uc i o n al e n s en te nc i a C - 81 6 d e 2 0 11 e n l a q ue es tu di ó l a
co ns ti t uc i o n al i d ad del a rt íc ul o 1 02 de l a L ey 1 4 37 de 20 1 1, s o br e l a fu e rz a
vi n cu l a nt e d e l a j ur i s pr u de nc i a d el C o ns ej o d e E st ad o , p r eci só : “[ …] só l o a l a
j u ri s p ru d en ci a d e l as al ta s c or p or ac i o n es j u di c i a l e s, en cu a nt o ó r ga n os de
ci e r re d e l a s j u ri sd i c ci o n es - c on sti t uc i o na l , o r di na ri a , co n te nc i o sa
ad mi ni st r ati va y j ur i s di c ci on al di sci pl i n a ri a - , s e l e a si gn a f ue rz a v i n cu l a nt e ; y
en vi rt u d de el l a , l as a ut o ri da d es j u di c i a l e s d e be n ac ud i r a l p r ec ed e nt e
j u ri s p ru d en ci al p ar a l a s ol uc i ó n d e c a so s fá cti ca y j u r ídi c am e nt e i g ua l e s. P e r o
di c h a l i mi ta ci ón de l a po t est a d i nt er p re t ati v a d e j ue ce s y ma gi st ra d os no
co nd uc e a l a n eg ac i ó n co m pl et a de l ma r ge n de a ut o no m ía e i n d ep e nd e nci a
qu e l a C on st i t uc i ó n l es re c on oc e en el ej er ci c i o d e s u f u nci ó n j ud i ci al . P o r es o,
co mo l o ha p r eci sa d o l a j u ri sp r ud e nci a d e l a C o rt e C o ns ti tu ci on al , l as
au to ri d ad es j udi ci al es cu e nt an c on l a f ac ul t ad d e a bst e ne r se d e a pl i c ar e l
pr ec e de n te j ud i ci al e ma na d o d e l a s c or t es j u ri s di cci o na l e s d e ci e rr e, p re vi o
cu mp l i mi en to de d e te r mi na d as co n di c i o n es [ … ]” .
www.consejodeestado.gov.co 11
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
accione s o rdinar ias ; salvo lo s caso s en los que ha ope rado l a cosa
juzgada que , en vi r tud del prin cipio de seguridad jur ídi ca, re sultan
inmodi ficable s” .
La reg la j urisp ruden cial sob re el IBL e n el régi men de transi ción
fijada po r la Sa la Plena de lo Con ten cioso A dmini stra tivo fue la
siguien te:
« El In gre so Ba se d e L i qu id a ció n d e l in ciso te rce ro d e l a r t ícu lo
3 6 d e la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 h a ce p a rte d e l ré gime n d e tra n si ció n
p a ra a qu e lla s p e rso n a s b e n e ficia ria s d e l mismo qu e se
p e n sio n e n co n lo s re qu i sito s d e e d a d , t ie mp o y ta sa d e
re e mp la zo d e l ré gime n ge n e ra l d e p e n s io n e s p re vis to e n la L e y
33 de 1985».
La razón jur ídi ca que sus ten ta la regla de i nte rpre ta ción y
aplicación del ar tículo 36 de la Le y 10 0 de 1993 a lo s b ene ficia rios
del ré gimen de tran sición , es la sig uien te :
« 8 5 . A ju icio d e la Sa la Ple n a d e lo Co n te n cio so Ad min i stra ti vo
d e l Co n se jo d e Es ta d o u n a le ctu ra d e l a r tí cu lo 3 6 d e la L e y
1 0 0 d e 1 9 9 3 p e rmite co n clu ir qu e e n e l ré gime n d e tra n si ció n
e l I BL qu e d e b e te n e rse e n cu e n ta p a r a li qu id a r e l mo n to
p e n sio n a l e s e l p re v is to e n e l in ciso 3 d e d ich a n o rma .
8 6 . (…) e l ré gi me n d e tra n si ció n p ro rr o gó l a vi ge n cia d e to d o s
lo s re g íme n e s p e n sio n a le s a n te rio re s a la e n tra d a e n vi ge n c ia
d e la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 , o to r ga n d o e fe c to s u ltra c tivo s a a l gu n o s
e le me n to s co n s ti tu ti vo s d e d ich o s re gím e n e s p a ra a qu e lla s
p e rso n a s qu e se e n co n tra b a n a fil ia d a s a lo s mi sm o s y qu e
e sta b a n p ró xima s a a d qu irir e l d e re ch o p e n sio n a l. Ta le s
e le me n to s so n la e d a d , e l tie mp o d e se rv ic io s y e l mo n to d e la
p e n sió n .
8 7 . Pa ra e sta b le ce r e l mo n to d e la p e n sió n , e l le gi sla d o r, e n
e ste ca so d e la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 , e n d e sa r ro llo d e su lib e rta d
d e co n fi gu ra ció n , fijó u n e le me n to , e l I BL , qu e cu mp liría co n la
fin a lid a d n o so lo d e u n i fica r la b a se d e la p e n sió n p a ra to d o s
a qu e llo s qu e e sta b a n p ró ximo s a p e n si o n a rse , sin o co m o
ma n ife sta ció n d e lo s p rin c ip io s d e so lid a ri d a d , u n ive r sa lid a d y
so ste n ib il id a d fin a n cie ra p a ra ga ra n ti za r la via b ilid a d fu tu ra
d e l Sis te ma Ge n e ra l d e Pe n sio n e s ; má x ime te n ie n d o e n cu e n ta
qu e e l p e rio d o d e tra n si ció n a b a rca r ía va ri a s d é ca d a s .
(…)
www.consejodeestado.gov.co 12
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
9 1 . Pa ra la Sa la Ple n a d e e s ta Co rp o ra ció n e sa e s la le ctu ra
qu e d e b e d a rse d e l a r tí cu lo 3 6 d e la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 . El
a rtí cu lo 3 6 co n tie n e to d o s lo s e le me n to s y co n d i cio n e s p a ra
qu e la s p e r so n a s b e n e fic ia ria s d e l ré gi me n d e tra n sició n
p u e d a n a d qu irir su p e n sió n d e ve je z co n la e d a d , e l tie mp o d e
se rvicio s o se ma n a s d e co tiza ció n y la ta s a d e re e mp la zo d e l
ré gime n a n te rio r y co n e l I BL p re vis to e n e l mismo a rt ícu lo 3 6 ,
in ciso 3 , y e n e l a rt ícu lo 2 1 d e la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 . L a re gla
e sta b le cid a p o r e l le gisla d o r e n e l in ci so 3 d e l a r tí cu lo 3 6 d e
la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 e xc lu yó la a p li ca ció n u l tra c tiva d e l in gre so
b a se d e li qu id a ció n qu e co n sa gra b a e l r é gime n ge n e ra l d e
p e n sio n e s a n te rio r a d i ch a le y. El re co n o ci mie n to d e la p e n sió n
e n la s co n d i cio n e s p re vis ta s a ca b a lid a d p o r e l a rt ícu lo 3 6 d e
la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 co n s ti tu ye u n ve rd a d e ro b e n e f ic io p a ra e s te
gru p o p o b la cio n a l, p o rqu e fre n te a lo s mis mo s re qu i si to s qu e
e stá n co n sa gra d o s p a ra e l Si ste ma Ge n e ra l d e Pe n s io n e s,
in d u d a b le me n te , le so n má s fa vo ra b le s» .
En cuan to a la s subre glas se t ie ne:
La pr imera , se re fiere a l period o para li quida r las pension es de lo s
servid ores público s que ad quieran el de recho con for me a la s
condicion es de la Ley 33 d e 1985 (edad , tie mpo y ta sa de
reempla zo) , y se fijó en los sig uien tes término s:
« Si fa l ta re me n o s d e d ie z (1 0 ) a ñ o s p a ra a d qu irir e l d e re ch o a
la p e n sió n , e l in gre so b a se d e li qu id a ció n se rá (i) e l p ro me d io
d e lo d e ve n ga d o e n e l tie mp o qu e le s h i cie re fa l ta p a ra e llo , o
(ii) e l co tiza d o d u ra n te to d o e l t ie mp o , e l qu e fu e re su p e rio r,
a ctu a liza d o a n u a lme n te co n b a se e n la va r ia ció n d e l Ín d i ce d e
Pre cio s a l co n su mid o r , se gú n ce rt ifi ca c ió n qu e e xp id a e l
DAN E.
• Si fa l ta re má s d e d ie z (1 0 ) a ñ o s, e l in gre so b a se d e
liqu id a c ió n se rá e l p ro me d io d e lo s sa la rio s o re n ta s so b re lo s
cu a le s h a co tiza d o e l a filia d o d u ra n te l o s d ie z (1 0 ) a ñ o s
a n te rio re s a l re co n o ci mie n to d e la p e n sió n , a ctu a l iza d o s
a n u a lme n te co n b a se e n la va ria c ió n d e l í n d ice d e p re cio s a l
co n su mid o r, se gú n ce rti fi ca ció n qu e e xp id a e l D AN E» .
La s egunda , d ete rmina «que lo s fac tor es sala riales que se deben
incluir en el IBL pa ra la pen sión de ve je z de los ser vidore s públi cos
benefi ciario s de la tran sición son únic am ente a quellos sob re lo s que
se h ayan e fec tuado lo s apor tes o c otiza cione s a l Sis tem a d e
Pensione s.» Es ta sub regla se ju sti fi ca, así:
www.consejodeestado.gov.co 13
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
« 9 9 . L a in te rp re ta ció n d e la n o rma qu e má s se a ju sta a l
a rtí cu lo 4 8 co n st itu c io n a l e s a qu e lla se gú n la cu a l e n e l
ré gime n ge n e ra l d e p e n sio n e s , p re vi s to e n la L e y 3 3 d e 1 9 8 5 ,
so lo lo s fa c to re s so b re lo s qu e se h a ya re a liza d o e l a p o rte o
co tiza ció n p u e d e n in clu ir se co mo e le me n to sa la ria l e n la
liqu id a c ió n d e la me sa d a p e n sio n a l.
1 0 0 . De co n fo rmid a d co n e l A c to L e gi sla ti v o 0 1 d e 2 0 0 5 p o r e l
cu a l se a d icio n a e l a r tí cu lo 4 8 , p a ra a d qu irir e l d e re ch o a la
p e n sió n se rá n e ce sa rio cu mp lir co n la e d a d , e l tie mp o d e
se rvicio y la s se ma n a s d e co ti za ció n . Pa r a la li qu id a c ió n d e
la s p e n sio n e s só lo se te n d rá n e n cu e n ta lo s fa c to re s so b re lo s
cu a le s ca d a p e rso n a h u b ie re e fe c tu a d o la s co tiza c io n e s» .
De a cuerdo con lo an terio r, la Sala Ple na uni fi có su c rite rio sob re
el IBL de las pen siones r econo cidas ba jo el régi men de transi ción
de la Le y 1 00 de 1993 , e spec ífica mente , fij ó do s s ubregla s
refe ren tes (i) al pe riodo que se deb e te ner en cuen ta para liquidar
el IBL de las mi smas y (ii) los fac tore s sala riale s que se deben
observ ar para e sos e fec tos .
As í, dispu so que tra tánd ose de per sona s que al momen to de en trar
en vigen cia la Le y 1 00 de 1993 les fa ltare má s de 10 años par a
adquirir el dere cho p res ta cional , el IB L se rá el pro medio de los
salario s o ren tas sobre los cuale s h ubiere coti zado e l a filiado
duran te los 10 años anterior es al recon ocimien to de la pens ión, de
lo con trar io, es to es , si faltare m enos d e 10 años , el IB L se rá (i ) el
promedio de lo devenga do en el tiemp o que le s hici ere fal ta pa ra
ello, o (ii ) el co ti zado duran te todo el tie mpo, el qu e fue re supe rior .
De igua l fo rma , pre cisó qu e los fac tor es sal ariale s a con sidera r son
únicamen te aquello s sobre los que se h ayan e fe ctua do lo s a por tes
o co ti zacione s al Sis tem a de Pensio nes y que se encue ntren
consag rados ex p res amen te en la ley .
Es o por tuno des taca r q ue en es te c aso el tribunal de pri mera
instan cia disp uso re conoce r la pensió n de jubila ción de l seño r
Alonso Car dona Nicholl s con for me a lo dispu es to en l a Le y 71 de
www.consejodeestado.gov.co 14
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
1988, nor ma pa ra la que , igualme nte , re sultan apli cables la s re glas
conte nidas en la sen tencia de uni fica ció n de 28 d e ago s to de 2018 .
As í lo ha a clara do e sta Sub sec ción en sente ncia de 13 de mayo de
2021 e xpedien te (5450 -2018 ):
« No o b sta n te , re su l ta ló gi co qu e e sta p o stu ra , re la cio n a d a co n
e l IBL d e la p e n sió n p o r a p o rte s p re vis ta e n la L e y 7 1 d e 1 9 8 8
se a re co gid a , a ju sta d a e in te rp re ta d a a rmó n ica me n te , e n to d o ,
a lo d isp u e s to e n la re fe rid a se n te n cia d e u n ifica ció n d e l 2 8 d e
a go s to d e 2 0 1 8 , me d ia n te la cu a l la Sa la Ple n a d e la
Co rp o ra ció n co n clu yó que e l in gre s o ba s e de liq ui da c ió n de l
inc is o 3 .° de l a rt íc u lo 3 6 de la Le y 1 0 0 de 1 9 9 3 ha c e pa rte
de l ré gi me n de t ra ns ic ión pa ra a que lla s pe rs ona s que s e
be ne fic ia n de é s te , y q ue e l a rt íc ul o 3 6 c ontie ne to dos los
e le me ntos y c ond ic io ne s pa ra que p ue da n a dqu i ri r s u
pe ns ión c on la e da d, e l tie mpo de s e rv i c ios o s e ma na s de
c otiza c ión y la ta s a de re e m pla zo de l r é gime n a nte r io r y
c on e l ing re s o ba s e de li qui da c ió n pre v is to e n e l m is mo
a rtíc u lo 3 6 , inc is o 3 .° , o e n e l a rtíc u lo 2 1 de la Le y 1 0 0 d e
1 9 9 3 , s e gún s e a e l c a s o .
L a a n te rio r co n clu sió n re sp o n d e a la in te r p re ta ció n y le c tu ra
qu e d io la Sa la Ple n a a l a r tí cu lo 3 6 d e la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 a l
e sta b le ce r qu e e s ta d isp o si ció n n o rma ti va co n tie n e to d o s lo s
e le me n to s y co n d icio n e s p a ra qu e la s p e r so n a s b e n e fic ia ri a s
d e l ré gime n d e tra n sic ió n p u e d a n a d qu irir su p e n sió n co n la
e d a d , e l tie mp o d e se r vicio s o se ma n a s d e co tiza ció n y la ta sa
d e re e mp la zo d e l ré gime n a n te r io r, y co n e l IBL p re v is to e n e l
mismo a rt ícu lo 3 6 , in ciso 3 .°, o e n e l a rt ícu lo 2 1 d e la L e y 1 0 0
d e 1 9 9 3 . Es ta n u e va te s is ju risp ru d e n cia l d icta d a e n se n te n cia
d e u n ifi ca ció n , d e co n fo rmid a d co n lo d isp u e sto p o r e l a r t ícu lo
2 7 0 d e la L e y 1 4 3 7 d e 2 0 1 1 13 p o r e l má xi mo trib u n a l d e lo
co n te n cio so a d min is tra tivo y ó r ga n o d e c ie r re d e la ju r isd ic ció n
d e lo co n te n cio so a d min is tra tivo , se e rige e n u n a d e cisió n qu e
cu e n ta co n a l to gra d o d e se gu rid a d , ce r te za y fu e rz a
vin cu la n te , gra cia s a la fu n ció n e sp e c ia l y e sp e cí fi ca qu e
cu mp le d e o rd e n a r y cla ri fica r e l p re ce d e n te a p lica b le , ta l
co mo lo h a se ñ a la d o la Co r te Co n st itu c io n a l e n la se n te n cia
C-5 8 8 d e 2 0 1 2 .
13
Le y 14 3 7 de 2 01 1. A r tí c ul o 27 0. «S e n te nc i a s de u ni f i c aci ó n
j u ri s p ru d en ci al . P ar a l os e fe ct os d e e st e C ód i go se t en d rá n c o mo se n te nc i a s
de uni fi ca ci ón j ur i s p ru de n ci a l l a s q ue p r of i e r a o h ay a p r of e ri do e l C o ns ej o d e
E st ad o po r i m po r ta nc i a j u r íd i c a o t ra sc en d e nci a ec on ó mi c a o s oc i a l o p o r
ne ce si da d de u ni fi ca r o s e nt a r j ur i s pr u de nc i a; l a s pr of e ri da s al d eci di r l os
re cu r so s e xt r ao r di na ri os y l a s r el a ti v as al m ec an i s mo e ve nt u al d e r e vi s i ó n
pr ev i s to e n el a rt íc ul o 36 A d e l a L ey 2 70 d e 19 9 6, a di c i o n ad o po r el a r tí cul o
11 d e l a L ey 1 2 85 de 2 0 09 ».
www.consejodeestado.gov.co 15
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
As í, e l co n te n id o y la re gla y su b re gl a s qu e e xp u so la
se n te n cia d e u n ifi ca ció n d e l 2 8 d e a g o sto d e 2 0 1 8 , se
ca ra cte ri za n p o r su p e rma n e n cia , i d e n tid a d , ca rá cte r
vin cu la n te y o b li ga to rio . En e s te se n tid o , cu a n d o la Co r te
Co n sti tu cio n a l e n la se n te n cia C -6 3 4 d e 2 0 1 1 d e cla ró la
e xe qu ib ilid a d co n d ic io n a d a d e l a r t ícu lo 1 0 . ° d e la L e y 1 4 3 7 d e
2 0 1 1 , o rd e n ó a la s a u to rid a d e s d a r a p li ca c ió n u n ifo rme d e la s
n o rma s a situ a cio n e s co n lo s m ismo s su p u e sto s fá c ti co s y
ju ríd ico s d e la ma n o d e la s se n te n ci a s d e u n ifi ca ció n
ju risp ru d e n cia l, y e n te n d ió qu e d i ch o p re ce p to n o h i zo o tra
co sa qu e re co n o ce r a la ju risp ru d e n cia d e la s a l ta s co rte s e l
ca rá cte r d e fu e n te fo rma l d e d e re ch o co n e fe cto vin cu la n te , 14
p u e s e l a ca ta mie n to d e l p re ce d e n te ju d i cia l co n s ti tu ye n o so lo
e l p re su p u e s to fu n d a me n ta l d e l E sta d o So c ia l y Co n sti tu c io n a l
d e De re ch o sin o ta mb ié n e l d e sa rro l lo d e s u s fin e s e se n c ia l e s
d e n tro d e lo s qu e se e n cu e n tra n la ga ra n t ía d e la e fe c tiv id a d
d e p rin cip io s y d e re ch o s , ta le s co mo e l d e la i gu a ld a d , la
b u e n a fe , la se gu rid a d ju ríd i ca y l a ga ra n tía d e la
imp a rcia lid a d » .
En ese orde n de id eas , el IBL de las p ersona s bene fic iaria s de l a
tran sición co nsagr ada en el ar tículo 3 6 de la Le y 100 de 1993 a
quienes se les aplique Ley 71 de 19 98, ser á el de ter minado por la
regla y subregla s dis pues tas e n la sen te ncia de uni fica ción r efe rida
del 28 de ago sto de 2018 , s egún la cu al és te se liq ui dará en l os
tér minos del in ciso del ar tículo 36 o de l ar tículo 21 de la Le y 100
de 1993 y del Dec re to 115 8 de 1994 , y no con fund amen to e n el
artícu lo 6 .° del Decr eto 2709 de 199 4.
2.4 .2. Le y 11 12 de 2006 por la c ua l s e a prue ba e l C onve nio de
Segur idad s oc ia l entre la R epública de Colom bia y e l Re ino de
Espa ña .
La Ley 1112 de 2006 aprobó el «Conveni o de S eguridad So cial e ntre
la Repúbli ca de Colombi a y el Rei no de E spaña» que tu vo po r
14
E n es ta s e nt en ci a d e se ñ al ó: « [… ] 1 1. E l r ec o no ci mi en to de l a j ur i s pr u de nc i a
co mo fu en t e fo r m al d e d er ec h o, o pc i ó n a d op ta da po r el l e gi s l a d or en l a n or m a
de m an d ad a, se fu n da en u na po st u ra te ó ri ca del D e r ec ho qu e pa rt e de
co nsi d er a r q ue l os te xt os no r ma ti vo s, b i e n se a co ns ti tu ci on al es , l eg al es o
re gl a me nt a ri os , c a re ce n de u n ún i c o s e nti d o, ob vi o o e vi de nt e , si n o q u e s ol o
da n l u g ar a r e gl as o di sp os i ci o ne s no r ma ti va s, es t as sí d ot a da s de si g ni f i c ad o
co nc re t o, p re vi o un p r oc es o de i nt er p re t aci ó n d el p r ec ep t o. 14 E s ta
i nt e rp r et ac i ó n, cu a nd o es re al i za d a p o r a ut o ri da d es i nv es ti da s d e f ac ul ta d es
co ns ti t uc i o n al es d e u ni f i c aci ó n d e j u ri s p ru d en ci a , co m o su ce d e co n l a s al ta s
co rt es d e j ust i ci a , ad q ui er e c ar ác t er vi nc ul a nt e» .
www.consejodeestado.gov.co 16
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
finalidad «a segura r a l os trabajado res de cada uno de lo s d o s
Es tados que ejerz an o hayan e jerci do u na a cti vidad p rofesional en
el o tr o, u na mejo r gara ntía de sus d erecho s » en pa rti cular en
mate ria d e s eguridad so cial , e l c ual, en sus ar tícul os 8°, 1 5°, 1 6° y
31° dispu so lo siguien te :
Artíc ulo 8 T ota li za c ió n de pe rí odos de s e guro o c ot iza c i ón
Cu a n d o la le gis la ció n d e u n a Pa rte Co n tr a ta n te su b o rd in e la
a d qu isi ció n , co n se rva c ió n o re cu p e ra ció n d e l d e re ch o a la s
p re sta cio n e s p re v is ta s e n e l a r t ícu lo 2 ° d e e s te Co n ve n io , a l
cu mp limie n to d e d e te rmin a d o s p e río d o s d e se gu ro o
co tiza ció n , la In s titu ció n Co mp e te n te te n d rá e n cu e n ta a ta l
e fe cto , cu a n d o se a n e ce sa rio , lo s p e r í o d o s d e se gu ro o
co tiza ció n cu mp lid o s co n a rre glo a la le gis la ció n d e la o tra
Pa rte Co n tra ta n te se gú n se e s ta b le ce e n a rtí cu lo 9 °, sie mp re
qu e n o se su p e rp o n ga n .
Artíc ulo 1 5 Ba s e re gu la dora o in gr e s o ba s e de la
li qui da c ió n de la s p re s ta c io ne s
Pa ra d e te rmin a r e l in gre so b a se d e li qu id a ció n p a ra e l cá l cu lo
d e la s p re sta cio n e s qu e se re co n o zca n e n a p lica ció n d e lo
d isp u e sto e n e l a rt ícu lo 9 °, a p a r ta d o 2 d e l p re se n te Co n ve n io ,
la In s titu ció n Co mp e te n te to ma rá e l p ro me d io d e lo s sa la rio s o
re n ta s so b re la s cu a le s h a ya co ti za d o e l a filia d o e n Co lo mb ia
d u ra n te lo s d ie z a ñ o s a n te rio re s a l re co n o cimie n to o e l
p ro me d io d e to d o e l tie mp o e stima d o si é s te fu e re in fe rio r.
Cu a n d o e l p e río d o re qu e rid o p a ra la d e te r min a ció n d e la Ba se
Re gu la d o ra d e la p e n sió n co rre sp o n d a a p e río d o s d e se gu ro
cu b ie rto s e n Esp a ñ a , la In s ti tu ció n Co mp e te n te Co lo mb ia n a
fija rá e l p e r ío d o d e lo s d ie z a ñ o s p a ra la b a s e d e cá lcu lo
re sp e cti va e n re la ció n co n la fe ch a d e l a ú l tima co tiza ció n
e fe ctu a d a e n Co lo mb ia .
L a cu a n t ía re su l ta n te d e e s te cá lcu lo se a ju sta rá h a s ta la fe ch a
e n qu e d e b e d e ve n ga rse la p re s ta c ió n , d e co n fo rmid a d co n su
le gis la ció n .
Artíc ulo 1 6 Cum pl im i e nt o de l tie mpo re q ue ri do
Te n ie n d o e n cu e n ta qu e e n e l Si ste ma Ge n e ra l d e Pe n sio n e s,
la s p re s ta cio n e s a o to r ga r d e p e n d e n d e l o s a p o rte s qu e lo s
tra b a ja d o re s h a ya n e fe c tu a d o y e l tie mp o s e rvid o , p a ra e fe cto s
d e l re co n o cimie n to d e la p e n sió n d e ve je z, la Pa r te co lo mb ia n a
so lo p o d rá a p li ca r lo d isp u e s to e n e l a p a rt a d o 2 d e l a r tí cu lo 9 °
d e l p re se n te Co n ve n io , cu a n d o su m a n d o lo s t ie mp o s
a cre d ita d o s e n Esp a ñ a se cu mp la n lo s re q u isito s le ga le s p a ra
a cce d e r a d ich a p re s ta c ió n .
Ce rti fica d o s lo s tie mp o s se rvid o s o a p o r ta d o s p o r e l tra b a ja d o r
e n ca d a u n a d e la s Pa rte s , la Pa r te co lo mb ia n a p o d rá
re co n o ce r y p a ga r in d e p e n d ie n te me n te la p ro rra ta a qu e e l
www.consejodeestado.gov.co 17
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
in te re sa d o tie n e d e re ch o se gú n e l a p a rta d o 2 d e l a r tí cu lo 9 ° ,
cu a n d o e ste cu mp la co n la e d a d re qu e rid a .
Artíc ulo 3 1 Có mput o de pe rí odos a nte r i ore s a la v ige nc ia
de l Conv e n io
1 . L o s p e r ío d o s d e se gu ro cu mp lid o s d e a cu e rd o co n la
le gis la ció n d e ca d a u n a d e la s Pa rte s a n te s d e la fe ch a d e
e n tra d a e n vi go r d e l p re se n te Co n ve n io , se rá n to ma d o s e n
co n sid e ra ció n p a ra la d e te rmin a ció n d e l d e re ch o a la s
p re sta cio n e s qu e se re co n o z ca n e n vir tu d d e l mismo .
2 . No o b sta n te lo d i sp u e sto e n e l a p a r ta d o a n te rio r, cu a n d o se
h a ya p ro d u cid o u n a su p e rp o sic ió n d e tie mp o s d e co ti za ció n
p e rmitid a p o r la le gi sla ció n in te rn a d e ca d a u n a d e la s Pa r te s
Co n tra ta n te s, qu e co rre sp o n d a n a p e río d o s a n te rio re s a la
e n tra d a e n vi go r d e e s te Co n ve n io , ca d a u n a d e la s Pa r te s
to ma rá e n co n s id e ra ció n lo s p e río d o s a cre d ita d o s e n su
le gis la ció n p a ra d e te rmin a r e l d e re ch o a la p re sta ció n y
cu a n tía d e la mi sma .
La aludida le y di spuso que el Conven io de Segur idad Socia l en tr e
la Repúbli ca d e Colo mbia y el Re ino d e España hech o en Bog otá el
6 de se ptie mbre de 200 5, obliga ría al país a pa rti r de la fech a en
que s e pe r fecc ionara el v ín culo interna cional res pec t o del mis mo .
En sen ten cia C -858 de 2007 l a Co rte Cons ti tucion al de claró
exequible la nor ma con fundame nto en l as siguien tes r azone s:
« Es te Co n ve n io e s e l re su l ta d o , se g ú n se e n u n c ia e n su
in tro d u cció n , d e l á n imo d e a mb a s p a rte s d e fo r ta le ce r su s la zo s d e
a mista d y d e la n e ce s id a d d e p ro m o ve r u n a co o p e ra ció n
mu tu a me n te p ro ve ch o sa e n ma te ria d e se gu rid a d so cia l , co n e l fin
d e “a se gu ra r a l o s tra b a ja d o re s d e ca d a u n o d e lo s d o s e s ta d o s qu e
e je rza n o h a ya n e je rcid o a c tivid a d p ro fe sio n a l e n e l o tro , u n a me jo r
ga ra n t ía d e su s d e re ch o s” . Es te p ro p ó si to re su l ta co n gru e n te co n
lo s fin e s co n st itu cio n a le s p re vis to s e n e l a rt í cu lo 2 Su p e rio r
re la tivo s a la p ro mo ció n d e la p ro sp e rid a d ge n e ra l, la ga ra n tía d e
la e fe cti vid a d d e lo s d e re ch o s co n sa gra d o s e n la Co n sti tu c ió n y e l
cu mp limie n to d e lo s d e b e re s so cia le s d e l Es t a d o .
El Co n ve n io ta mb ié n a rmo n iza co n lo s p o s tu la d o s co n s titu cio n a le s
d e re sp e to a la so b e ra n ía n a cio n a l y d e re co n o cimie n to d e lo s
p rin cip io s d e d e re ch o in te rn a cio n a l a ce p ta d o s p o r Co lo mb ia , se gú n
lo in s ti tu ye e l a rt í cu lo 9 º Su p e rio r . En e fe c to , lo s a r t ícu lo s 1 , 2 y 3
d e l Co n ve n io qu e e s ta b le ce n la s d e fin ic io n e s co mu n e s b á si ca s , e l
ca mp o d e a p li ca ció n ma te ria l y e l ca mp o d e a p li ca ció n p e r so n a l,
re sp e cti va me n te , re mite n a l o rd e n a mie n t o in te rn o vi ge n te e n la
ma te ria , e s to e s , a la s le g isla c io n e s e n ma te ria d e se gu rid a d so cia l
e n p e n sio n e s d e ca d a u n o d e lo s p a íse s, y se ñ a la e xp re sa me n te
qu e e l te rri to rio co lo mb ia n o se a p l ica rá n la s le ye s , d e cre to s y
www.consejodeestado.gov.co 18
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
re gla me n to s d e l Si s te ma Ge n e ra l d e Pe n s io n e s. De i gu a l mo d o , e l
Co n ve n io re su lta a co rd e co n la p ro mo ció n d e l a in te rn a cio n a liza ció n
d e la s re la cio n e s e co n ó mica s y so cia le s , so b re b a se s d e e qu id a d
y re cip ro c id a d (a rt . 2 2 6 C P) . Es te Co n ve n io a d e má s e s tá e n
co n so n a n cia co n la ga ra n t ía a la s p e r so n a s d e la te r ce ra e d a d a lo s
se rvicio s d e se gu rid a d so c ia l in te gra l ( A rt . 4 6 CP .) y la i gu a ld a d e n
e sta ma te ria p a ra n a cio n a le s d e a mb o s p a íse s , co n re sp e to d e la
le gis la ció n in te rn a d e ca d a u n o .
[… ]
Po r o tro la d o , la Co r te e n cu e n tra qu e e l Co n ve n io d e sa rro l la
ca b a lme n te e l a rt í cu lo 1 3 d e la Co n s ti tu ció n cu a n d o e l a rtí cu lo 4 d e l
Co n ve n io le re co n o ce a l tra b a ja d o r n a cio n a l u n tra ta mie n to
igu a li ta rio e n ma te ria d e se gu r id a d so cia l e n p e n sio n e s p o r p a rte
d e l Es ta d o re ce p to r y p ro mu e ve la s c o n d icio n e s p a ra qu e la
igu a ld a d se a re a l. L a s e st ip u la cio n e s d e e ste a cu e rd o ta mb ié n
ga r a n ti za n la d i gn id a d d e l in d ivid u o y d e su fa milia e n ma te ria
la b o ra l, a l a se gu ra r su p ro te c ció n fre n te a lo s rie s go s d e ve je z ,
in va lid e z y mu e rte , p o r lo qu e co n s ti tu ye n u n d e sa rro llo co mp a tib le
co n la p ro te c ció n e s ta ta l a l tra b a jo ( Art . 2 5 C P).
El re sp e to a lo s d e re ch o s a d qu irid o s qu e c o n sa gra e l a r t ícu lo 5 d e l
Co n ve n io re su l ta a co rd e co n e l a r tí cu lo 5 8 co n s ti tu cio n a l , e n la
me d id a e n qu e e x tie n d e e l á mb ito te rri to ri a l d e p ro te cció n d e e s to s
d e re ch o s a l te rri to rio d e la o tra Pa rte y e s ta b le ce la p o sib ili d a d d e
su ma r lo s tie mp o s co ti za d o s e n u n o y o tro Es ta d o , co n lo cu a l h a ce
e fe ct ivo e l d e re ch o a la se gu rid a d so cia l qu e co n sa gra e l a rt ícu lo
4 8 d e la Ca rta .
Po r su p a rte , e l a r t ícu lo 6 d e l Co n ve n io a l p re ve r co mo re gla ge n e ra l
la a p lica ció n d e la le y d e la Pa r te d o n d e e l tra b a ja d o r e je rza su
a ctiv id a d la b o ra l, se ciñ e a l p rin cip io d e te rrito ria lid a d e n la
a p lica ció n d e la le y , re sp e ta n d o d e e s t a ma n e ra la so b e ra n ía
n a cio n a l. L a s e xce p cio n e s a e s ta re gla ge n e ra l, co n sa gra d a s e n e l
a rtí cu lo 7 d e l Co n ve n io , e n cu e n tra n su ju s tif ica ció n e n la b re ve d a d
d e la p e rma n e n cia d e l tra b a ja d o r e n e l te rr i to rio d e la o tra Pa rte , su
migra c ió n co n s ta n te o la n a tu ra le za e s p e cia l d e su s fu n cio n e s
d ip lo má tica s o co n su la re s .
L o s a rt ícu lo s 8 , 9 y 1 0 d e l Co n ve n io a l re g u la r qu e lo s p e rio d o s d e
co tiza ció n cu mp lid o s b a jo u n a d e la s le gi sl a cio n e s se a n to ma d o s e n
cu e n ta a l mo me n to d e re a l iza r la to ta li za ci ó n d e é sto s p e río d o s e n
u n o y o tro Es ta d o , h a ce n e fe ct iva la p ro t e cció n d e l d e re ch o a la
se gu rid a d so cia l co n sa gra d o e n e l a r t ícu l o 4 8 d e la Ca rta y d e la s
ga ra n t ía s y p rin cip io s d e l a rt ícu lo 5 3 co n s t itu cio n a l qu e p ro te ge n e l
d e re ch o a l tra b a jo . De n tro d e ta le s p rin cip i o s se d e s ta ca e l re sp e to
d e l p rin cip io d e fa vo ra b ilid a d , e n la me d i d a qu e e l n u me ra l 3 d e l
a rtí cu lo 9 d e l Co n ve n io e sta b le ce qu e p a ra e fe cto d e l
re co n o cimie n to d e la s p e n sio n e s “ la in sti tu ció n co mp e te n te d e ca d a
www.consejodeestado.gov.co 19
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
Pa rte , re co n o ce rá u a b o n a rá la p re s ta ció n q u e se a má s fa vo ra b le a l
in te re sa d o .”
[… ]
L o s a rt ícu lo s 1 3 y 1 5 d e l Co n ve n io d isp o n e n p a ra la d e te rmin a ció n
d e l in gre so b a se d e li qu id a ció n d e la s p re s ta cio n e s , qu e e n ca so d e
qu e se d e b a n to ma r sa la rio s d e ve n ga d o s e n e l o tro E s ta d o Pa r te se
a p liqu e n “ la s b a se s d e co ti za ció n re a le s a cre d ita d a s (…) d u ra n te
lo s a ñ o s q u e p re ce d a n in me d ia ta me n te a l p a g o d e la ú l tima
co tiza ció n ,” e n e l ca so e sp a ñ o l , y “e l p ro me d io d e lo s sa la rio s o
re n ta s so b re la s cu a le s h a ya co t iza d o e l a filia d o ( …) d u ra n te lo s
d ie z a ñ o s a n te rio re s a l re co n o cimie n to o e l p ro me d io d e to d o e l
tie mp o e s tima d o si é ste fu e re in fe rio r ,” e n e l ca so co lo mb ia n o . T a l
d isp o sició n se ju sti fi ca e n la me d id a e n q u e p e rmite la e xis te n cia
d e u n e qu ilib rio e co n ó mico e n e l si ste m a d e p e n sio n e s d e ca d a
Pa rte , p u e s e n ta le s circu n s ta n cia s lo s a p o rte s n o so n d ire c ta me n te
p e rcib id o s p o r la e n t id a d e n ca r ga d a d e l p a go , p o r lo cu a l se r ía
d e sp ro p o rcio n a d o e xi girle qu e lo s tu vi e ra e n cu e n ta p a ra e l
re co n o cimie n to d e la p re s ta ció n . E sto re su l ta e sp e cia l me n te
re le va n te e n e l ca so co lo mb ia n o p a ra e l p a go d e la p e n sió n mín ima
qu e d e b a fin a n cia r se co n re cu r so s d e l Fo n d o d e So l id a rid a d
Pe n sio n a l.
[… ]
L o s a rt ícu lo s 3 1 y 3 2 d e l Co n ve n io a rmo n iza n co n la p ro te c ció n
co n sti tu cio n a l d e l d e re ch o a la se gu rid a d so cia l (a rt ícu lo 4 8 , C P) y
a l d e re ch o a la i gu a ld a d Ar tí cu lo 1 3 , C P ), a l d a r so lu ció n a d o s
circu n s ta n cia s o cu rr id a s a n te s d e la e n tra d a e n v i go r d e l Co n ve n io ,
y : (i ) e l có mp u to d e la s co ti za cio n e s a n te ri o re s p a ga d a s d e a cu e rd o
co n la le gisla ció n d e ca d a Pa rte , qu e se g ú n e l a rtí cu lo 3 1 , se rá n
te n id a s e n cu e n ta a l d e cid ir so b re e l re co n o c imie n to d e la s
p re sta cio n e s p re vis ta s e n e l Co n ve n io y , e n e l e ve n to e n qu e h a ya
su p e rp o sició n d e tie mp o s d e co ti za ció n , c a d a Pa rte so lo te n d rá e n
cu e n ta la s co ti za cio n e s h e ch a s d i re ct a me n te a su s is te ma
p e n sio n a l; y (ii) lo s h e ch o s ge n e ra d o re s d e la p re s ta ció n a n te rio re s
a la v ige n c ia d e l tra ta d o , qu e se gú n e l a r tí cu lo 3 2 , se rá n
co n sid e ra d o s p a ra la d e te rm in a ció n d e l d e re ch o p re sta cio n a l . Sin
e mb a rgo , e l re co n o cimie n to d e l d e re ch o n o ge n e ra rá p a go s co n
e fe cto s re tro a c tivo s a d i ch a fe ch a . E l a r tí cu lo 3 2 ta mb ié n p re vé la
p o sib ilid a d d e e xa min a r la s p e n sio n e s l i qu i d a d a s o d e n e ga d a s a n te s
d e la e n tra d a e n vi go r d e l Co n ve n io , sie mp re y cu a n d o la s
so lici tu d e s se p re se n te n d e n tro d e l a ñ o si gu ie n te a la vi ge n cia d e l
Co n ve n io .
Po r ú l timo , lo s a r tí cu lo s 3 3 , 3 4 y 3 5 d e l Co n ve n io , qu e co n sa gra n
la s d i sp o sicio n e s d e l tra ta d o so b re e n tra d a e n vi go r, d u ra ció n , y lo s
p ro ce d imie n to s d e d e n u n cia , fi rma y d e ra tif ica ció n , re su l ta n
co mp a tib le s co n e l a r t ícu lo 9 d e la Ca rta , co mo qu ie ra qu e re ite ra n
www.consejodeestado.gov.co 20
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
qu e lo s co mp ro mi so s in te rn a cio n a le s qu e co n sa gra e l Co n ve n io
se rá n a ce p ta d o s cu a n d o Co lo mb ia e xp re se su vo lu n ta d d e o b li ga r se
a l ra t ifi ca r e l Co n ve n io y qu e la mo d ifi ca c ió n a l tra ta d o , a s í co mo
su d e n u n cia p o d rá n h a ce rse s igu ie n d o e l p ro ce d imie n to p re vis to e n
e sta s n o rma s .
Po r to d o lo a n te rio r , d e sd e e l p u n to d e vi sta ma te ria l e l Co n ve n io
e xa min a d o e n n a d a co n tra ría la n o rma tivid a d co n s ti tu cio n a l , p o r lo
qu e la Co r te Co n s ti tu cio n a l p ro ce d e a d e cl a ra rlo e xe qu ib le » .
En e se orden de idea s , e s pre ciso tener en cuen ta di feren tes
aspec tos :
• En p rime r luga r , se rec ono ce la r etros pec tivida d de l
Convenio , p ara e fec tos de adqui rir la p res tación social .
• En e se sen tido las coti zaci ones paga das realiz adas en el
sis tema de c ada pa ís se rán tenida s e n cuen ta p ara e fe ctos
del re cono cimien to de la pre sta ción so c ial.
• As í mi smo , debe tene rse en cuen ta q ue l os ar tículos 13 y 15
del Conv enio di sponen par a la de ter min ación de l ing reso base
de li quidació n de las pre sta ciones , q u e en caso de que se
deban to mar salario s dev engados e n el o tro Es tado Par te se
apliquen “la s ba ses de co tiza ción r e ales ac redi tadas (… )
duran te lo s año s que p receda n in media tamen te al pago d e la
última c oti zació n,” en el ca so español , y “e l p romedio de los
salario s o ren tas sobre las c uales ha y a c oti zado el a filiado
(…) du ran te los diez añ os an teri ores al reco no cimien to o el
promedio de todo el tie mpo e sti mado s i é s te fuere i nfe rior ,”
en el ca so colo mbiano .
2.5 . C aso c oncret o
2.5 .1. Hec hos demos tra dos
En el caso con cre to se en cuen tra de mo strado lo siguien te :
a) Alonso Cardo na Ni cholls na ció el 3 de julio de 1951 15, p or lo
que para la fecha de e ntrada en vigen cia de la Ley 100 de 199 3,
ten ía 42 años , 8 mese s y 28 d ías ; cump lió lo s 60 añ os de edad el 3
de julio de 2011 .
15
R egi st r o ci v i l d e n ac i m i e nt o q u e se e n cu en t ra en el C D q u e r ep os a e n el
fol i o 12 7 d el ex p ed i e n te .
www.consejodeestado.gov.co 21
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
b) Se tiene demo strado que, aunqu e el de mandan te no ac redi tó
20 año s con tie mpos e xclu siva men te pú blicos y por tal ra zón no le
es ap licable la Le y 3 3 de 198 5 , s í trabaj ó e n el IN COR A entre el 17
de enero de 198 0 y el 14 de ago s to d e 1991 , y ademá s , par a el
momen to en que en tró en vi gencia el a cto legi sla tivo 01 de 2005 ,
ten ía má s de 750 semana s de se rv icios , in for mación qu e se
desprende de los di fe ren tes c er tificad os de tiempo s de se rvi cios
que fueron apo rtados al pro ceso por la entidad dem andada a travé s
de la co munica ción de 24 de agos to de 2017 16, y tenido s e n cuen ta
en los a cto s en los que se pro nunció re spec to de la pres ta ción
solici tada 17, de las cual es se col ige que para el m omen to en que
entró en vigenci a el ac to legisla ti vo 01 de 2005 , ten ía más de 7 50
semana s de ser vicio s.
c) El Mi nis terio del Trabajo media nte o fici o de 2 8 de febre ro de
2014, soli citó a la de mandada la a plicación del con venio de
seguridad s ocial en tre la Repúbli ca d e Colom bia y el Re ino d e
España para el re conoci mien to de l a p ensión de veje z del señor
Cardona Nichol ls 18, e n lo s siguie nte s té r minos :
« Te n ie n d o e n cu e n ta n u e s tra fu n ció n co m o o rga n i smo d e En la ce ,
e sta b le cid a e n la L e y 1 1 1 2 d e l 2 7 d e D icie mb re (s ic) d e 2 0 0 6 , y lo
d isp u e sto e n e l De cre to 2 7 9 6 d e l 2 9 d e n o vie mb re d e 2 0 1 3 ,
me d ia n te e l cu a l se le a s i gn a n la s co mp e te n cia s d e l Fo n d o d e
Pa si vo So cia l d e Fe rro ca rrile s Na cio n a le s d e Co lo mb ia a la U G P P.
En ta l se n t id o n o s p e rmi timo s , re i te ra r lo so lici ta d o a l Fo n d o d e
Pa si vo So cia l d e Fe rro ca rr ile s Na cio n a le s d e Co lo mb ia , d e e xp e d ir
e l a c to a d min is tra t ivo qu e re su e lve d e fo n d o la so lici tu d d e
PE NS I ÓN D E V EJ EZ , e n a p lica ció n d e l Co n ve n io d e Se gu rid a d
So cia l e n tre la Re p ú b lica d e Co lo mb ia y e l Re in o d e Esp a ñ a ,
co rre sp o n d ie n te a l se ñ o r AL ON S O C ARD ON A NOCH OL L S,
id e n tifi ca d o co n ce d u la d e ciu d a d a n ía No . ( sic) 1 9 .1 5 2 .2 5 0 , la cu a l
16 F ol i os 1 1 1 a 12 7 d el ex p ed i e nt e . V i si bl e s e n el C D q ue re po s a en el f ol i o
12 7 d el ex pe di e nt e. A rc hi v os d e no mi na d os 0 50 1 ce r ti f i c ad o d e i nf o rm ac i ó n
l a bo r al 8S ON 6 A R C H IV OS ) .
17 V i si bl es e n e l C D q ue r ep os a en el f ol i o 12 7 de l e xp e di en te . A rc hi vo s
i d en ti fi c a do s c o n el n ú me r o 2 70 1 ( 9 a rc hi v os ) .
18
V i s i b l e e n el C D qu e r ep o sa e n el f ol i o 1 2 7 d el ex p ed i e n te .
www.consejodeestado.gov.co 22
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
se in i ció d e sd e e l 2 d e n o v ie mb re d e 2 0 1 1 , a n te CA JA NAL EI CE
EN L IQ UID AC I ÓN y qu e p o r co mp e te n cia fu e tra sla d a d a e l 5 d e
ma rzo d e 2 0 1 2 a l Fo n d o d e Pa s ivo S o cia l d e Fe rro ca rrile s
Na cio n a le s d e Co lo mb ia .
Es d e a cla ra r qu e e l me n cio n a d o Fo n d o a lle gó a e s te Min is te rio ,
e l fo rmu la rio CO E S -0 2 , e l cu a l fu e re mi tid o a l Go b ie rn o d e E sp a ñ a ,
qu e d a n d o p o r re so l ve r la so li citu d p e n si o n a l d e l ci ta d o se ñ o r .
Trá mite qu e e s re qu e rid o p o r e l p a í s d é E s p a ñ a .
Po r lo a n te rio r, s ol ic ita mos a la ma yo r b re v e da d p os ib le , re m it ir
a e s te M in is te ri o c op ia de l a c to a dm in is tra t iv o de
re c onoc im ie nto o n e ga c ió n de la pre s ta c ión e i nfo rma r la s
de c is io ne s q ue e s ta e nti da d pr ofie ra c on re la c ión a dic ha
s olic itu d.
De o tra p a r te y p a ra su co n o cimie n to , a d ju n ta mo s co p ia d e la
d o cu me n ta ció n y ú l tima co mu n ica ció n a ll e ga d a p o r e l Fo n d o d e
Pa si vo So cia l d e Fe rro c a rrile s Na c io n a le s d e Co lo mb ia , a s í co mo
lo s o ri gin a le s d e lo s Ce rt ifi ca d o s d e Sa la rio s Me s a Me s No . 3 ,
e xp e d id o p o r e l Min is te rio d e Agr icu l tu ra » 19.
d) Por medio de la Re solució n RDP 0092 69 de 18 d e ma rzo de
2014, la Unidad de ge stión Pen sional y Con tribu c iones
Para fis cales de la P rotecció n Social l e negó al dema ndan te el
recono cimien to d e su pensi ón por tie mpos in su ficien te s , pues to
que no tu vo en cuen ta el ré gimen de tra nsición , mo tivo por el cual ,
conside ró que el d emandan te so lo tend ría dere cho al
recono cimien to de la pensión en el evento en el que hubie ra
acredi tado 1200 seman as d e se rvi cios 20. El tex to del a cto es el
siguien te:
« Qu e e l min i ste r io d e tra b a jo me d ia n te o ficio ra d ica d o e n e s ta
e n tid a d e l d ía 2 8 d e fe b re ro d e 2 0 1 4 , s o licita la a p lica c ió n d e l
co n ve n io d e se gu rid a d so cia l e n tre la re p ú b lica d e Co lo mb ia y e l
re in o d e Esp a ñ a so l ici tu d p e n sió n d e ve je z y p e rio d o s d e
co tiza ció n d e l Se ñ o r AL O NS O C ARD ON A N ICH OL L S qu ie n se
id e n tifi ca co n la C. C. No . (si c) 1 9 .1 5 2 .2 5 0 d e Bo go tá D .C . p a ra lo
cu a l se a p o rta ro n lo s si gu ie n te s d o cu me n t o s:
1. fo rmu la rio d e so li citu d d e p e n sió n d e ve je z E sco -0 2
19 C d qu e s e e nc u en t ra e n el f ol i o 1 2 7 d el ex p ed i e nt e . A r ch i v o d e no mi n ad o
31 0 1, c om u ni c ac i ó n o fi c i a l ex te r na -5 - 20 17 - 0 8 -1 6 .
20
V i s i b l e e n el C D qu e r ep o sa e n el f ol i o 1 2 7 d el ex p ed i e n te .
www.consejodeestado.gov.co 23
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
2. ce rti fica d o d e fa cto re s sa la ria le s e xp e d id o p o r e l
MINI S TER I O DE A GRIC UL TUR A Y D E S ARR OL L O RUR AL , co n
fe ch a d e l 1 3 d e a b ril d e 2 0 1 2 .
Qu e e l(a ) p e ti cio n a rio (a ) h a p re s ta d o lo s sigu ie n te s se rv icio s:
ENTIDAD LABORO DESDE HASTA NOVEDAD DIAS
INCORA 01/01/1980 30/08/1991 TIEMPO SERVICIO 4200
REINO DE ESPAÑA 15/02/2000 15/02/2001 TIEMPO SERVICIO 361
REINO DE ESPAÑA 07/03/2001 30/04/2001 TIEMPO SERVICIO 54
REINO DE ESPAÑA 01/05/2001 30/08/2001 TIEMPO SERVICIO 120
REINO DE ESPAÑA 05/11/2001 28/02/2003 TIEMPO SERVICIO 474
REINO DE ESPAÑA 06/03/2003 05/03/2004 TIEMPO SERVICIO 360
REINO DE ESPAÑA 06/03/2004 05/03/2005 TIEMPO SERVICIO 360
REINO DE ESPAÑA 06/03/2005 07/03/2005 TIEMPO SERVICIO 2
REINO DE ESPAÑA 08/03/2005 30/05/2006 TIEMPO SERVICIO 83
REINO DE ESPAÑA 01/06/2005 07/06/2005 TIEMPO SERVICIO 7
REINO DE ESPAÑA 08/06/2005 30/05/2006 TIEMPO SERVICIO 353
REINO DE ESPAÑA 01/06/2006 01/11/2007 TIEMPO SERVICIO 511
REINO DE ESPAÑA 02/11/2007 13/09/2009 TIEMPO SERVICIO 672
REINO DE ESPAÑA 14/09/2009 30/09/2009 TIEMPO SERVICIO 17
REINO DE ESPAÑA 01/10/2009 02/10/2009 TIEMPO SERVICIO 2
REINO DE ESPAÑA 21/11/2009 02/12/2009 TIEMPO SERVICIO 12
REINO DE ESPAÑA 03/12/2009 03/12/2009 TIEMPO SERVICIO 1
REINO DE ESPAÑA 04/12/2009 29/12/2009 TIEMPO SERVICIO 26
REINO DE ESPAÑA 30/12/2009 25/01/2010 TIEMPO SERVICIO 26
REINO DE ESPAÑA 26/01/2010 05/02/2010 TIEMPO SERVICIO 10
REINO DE ESPAÑA 01/05/2010 30/07/2010 TIEMPO SERVICIO 90
REINO DE ESPAÑA 01/09/2010 30/04/2011 TIEMPO SERVICIO 240
L o a n te rio r d e co n fo rmid a d co n lo e sta b le c id o e n e l Fo rmu la r io d e
so lici tu d d e p e n sió n d e ve je z E SC O -0 2 , e l cu a l h a ce p a r te in te gra l
d e l Co n ve n io d e Se gu rid a d So cia l e n tre la Re p ú b lica d e Co lo mb ia
y e l Re in o d e E sp a ñ a .
Qu e e l p e t icio n a rio a c re d itó u n to ta l d e 7 9 8 1 d ía s la b o ra d o s
co rre sp o n d ie n te s a 1 1 4 0 se ma n a s , d e lo s cu a le s 4 2 0 0 d ía s fu e ro n
la b o ra d o s p a ra la Re p ú b li ca d e Co lo mb i a y 3 7 8 1 2 d ía s fu e ro n
la b o ra d o s p a ra la e l Re in o d e Esp a ñ a .
Qu e d e co n fo rmid a d co n e l Fo rmu la rio d e so lici tu d d e p e n sió n d e
ve je z E SC O -0 2 e l p e ticio n a rio n a ció e l 0 3 d e Ju lio d e 1 9 5 1 y
cu e n ta co n 6 2 a ñ o s d e e d a d .
Qu e la L e y 1 1 1 2 d e l 2 7 d e d icie mb re d e 2 0 0 6 , a p ru e b a e l Co n ve n io
d e Se gu rid a d So cia l e n tre la Re p ú b li ca d e Co lo mb ia y e l Re in o d e
Esp a ñ a , h e ch o e n Bo go tá , e l 6 d e se p t ie mb re d e 2 0 0 5 , e l cu a l
in d ica e n su s a rt ícu lo s 8 , 9 , 1 5 , 1 6 , y 1 7 lo si gu ie n te :
www.consejodeestado.gov.co 24
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
Cu a n d o la le gi sla ció n d e u n a Pa r te Co n tra ta n te su b o rd in e la
a d qu isi ció n , co n se r va ció n o re cu p e ra ció n d e l d e re ch o a la s
p re sta cio n e s p re vi sta s e n e l a rt ícu lo 2 o d e e s te Co n ve n io , a l
cu mp limie n to d e d e te rmin a d o s p e río d o s d e se gu ro o co t iza ció n , la
In s titu ció n Co mp e te n te te n d rá e n cu e n ta a ta l e fe c to , cu a n d o se a
n e ce sa rio , lo s p e río d o s d e se gu ro o co t iza ció n cu mp lid o s co n
a rre glo a la le g isla c ió n d e la o tra Pa rte Co n t ra ta n te se gú n se
e sta b le ce e n e l a rt ícu lo 9 o , sie mp re qu e n o se su p e rp o n ga n .
ART ÍCUL O 9 . D ET ERM IN ACI ÓN D EL D ER ECH O Y L IQ UID AC I ÓN
DE L A S PR E ST AC IO NE S .
[… ]
ART ÍCUL O 1 5 . B A S E R E GUL A DOR A O I NGR ES O B A SE D E L A
L IQU ID AC IÓN D E L A S P RE ST AC IO NE S .
Pa ra d e te rm in a r e l in gre so b a se d e li qu id a ció n p a ra e l cá lcu lo d e
la s p re s ta cio n e s qu e se re co n o z ca n e n a p l ica ció n d e lo d i sp u e sto
e n e l a rtí cu lo 9 o , a p a r ta d o 2 d e l p re se n te Co n ve n io , la In s titu ció n
Co mp e te n te to ma rá e l p ro me d io d e lo s sa l a rio s o re n ta s so b re la s
cu a le s h a ya co tiza d o e l a filia d o e n Co lo mb i a d u ra n te lo s d ie z a ñ o s
a n te rio re s a l re co n o cimie n to o e l p ro me d io d e to d o e l tie mp o
e stima d o si é ste fu e re in fe rio r.
Cu a n d o e l p e río d o re qu e rid o p a ra la d e t e rmin a ció n d e la Ba se
Re gu la d o ra d e la p e n sió n co rre sp o n d a a p e río d o s d e se gu ro
cu b ie rto s e n Esp a ñ a , la In s titu ció n Co mp e te n te Co lo mb ia n a fija rá
e l p e río d o d e lo s d ie z a ñ o s p a ra la b a se d e cá lcu lo re sp e cti va e n
re la ció n co n la fe ch a d e la ú l tima co tiza c ió n e fe c tu a d a e n
Co lo mb ia . L a cu a n t ía re su l ta n te d e e s te c á lcu lo se a ju s ta rá h a s ta
la fe ch a e n qu e d e b e d e ve n ga rse la p re s ta ció n , d e co n fo rmid a d
co n su le gisla ció n .
ART ÍCU L O 1 6 . C UMPL IM IE NTO D EL TI EM PO R E QUE RID O .
Te n ie n d o e n cu e n ta qu e e n e l Sis te ma Ge n e ra l d e Pe n sio n e s , la s
p re sta cio n e s a o to r ga r d e p e n d e n d e lo s a p o rte s qu e lo s
tra b a ja d o re s h a ya n e fe c tu a d o y e l t ie mp o s e rvid o , p a ra e fe c to s d e l
re co n o cimie n to d e la p e n sió n d e ve je z , la Pa rte co lo mb ia n a so lo
p o d rá a p lica r lo d isp u e s to e n e l a p a rta d o 2 d e l a r tí cu lo 9 o d e l
p re se n te Co n ve n io , cu a n d o su ma n d o lo s t ie mp o s a cre d ita d o s e n
Esp a ñ a se cu mp la n lo s re qu i si to s le ga le s p a ra a cce d e r a d ich a
p re sta ció n .
Ce rti fica d o s lo s tie mp o s se rvid o s o a p o rta d o s p o r e l tra b a ja d o r e n
ca d a u n a d e la s Pa r te s , la Pa r te co lo mb i a n a p o d rá re co n o ce r y
p a ga r in d e p e n d ie n te me n te la p ro rra ta a qu e e l in te re sa d o tie n e
d e re ch o se gú n e l a p a rta d o 2 d e l a r t ícu lo 9 o , cu a n d o e ste cu mp la
co n la e d a d re qu e rid a .
ART ÍCUL O 1 7 . U NID AD D E L A PRE ST AC I ÓN.
[… ]
www.consejodeestado.gov.co 25
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
Qu e la L e y 1 0 0 d e 1 9 9 3 e n su a r t ícu lo 3 3 y 3 4 e sta b le ce :
ART ICUL O 3 3 . Re qu isi to s p a ra Ob te n e r la Pe n sió n d e Ve je z . Pa ra
te n e r d e re ch o a la p e n sió n d e ve je z , e l a f ilia d o d e b e rá re u n ir la s
sigu ie n te s co n d ic io n e s:
1. Ha b e r cu mp lid o cin cu e n ta y cin co (5 5 ) a ñ o s d e e d a d si e s
mu je r, o se se n ta 6 0 a ñ o s d e e d a d si e s h o mb re .
2. Ha b e r co tiza d o u n mín imo d e 1 .0 0 0 se ma n a s e n cu a l qu ie r
tie mp o .
PA RA GR AF O 1 . Pa ra e fe c to s d e l có mp u to d e la s se ma n a s a qu e
se re fie re e l p re se n te a r t ícu lo , y e n co n co rd a n cia co n lo
e sta b le cid o e n e l li te ra l f) d e l a r tí cu lo 1 3 s e te n d rá n e n cu e n ta :
a) El n ú me ro d e se ma n a s co tiza d a s e n cu a l qu ie ra d e lo s d o s
re gíme n e s d e l si ste ma ge n e ra l d e p e n sio n e s;
b) El tie mp o de se rvi cio co mo s e r v id o re s p ú b lico s
re mu n e ra d o s;
c) El tie mp o d e se r vicio co mo tra b a ja d o re s v in cu la d o s co n
e mp le a d o re s qu e tie n e n a su Ca r go e l re co n o cimie n to y p a go d e la
p e n sió n , sie mp re qu e la v in cu la ció n la b o r a l se e n cu e n tre vi ge n te
o se in icie co n p o ste rio rid a d a la v i ge n c ia d e la p re se n te L e y ;
d) El n ú me ro d e se ma n a s co tiza d a s a ca ja s p ro visio n a le s d e l
se cto r p ri va d o qu e tu vie se n a su ca r go e l re co n o cimie n to y p a go
d e la p e n sió n :
e) De ro ga se e l p a rá gra fo d e l a rt ícu lo 7 o . d e l a L e y 7 1 d e 1 9 8 8 .
ART ICUL O 3 4 . Mo n to d e la Pe n s ió n d e V e je z. E l mo n to me n su a l
d e la p e n sió n d e ve je z, co rre sp o n d ie n te a la s p rime ra s 1 .0 0 0
se ma n a s d e co ti za ció n , se rá e qu i va le n te a l 6 5 % d e l in gre so b a se
d e li qu id a ció n . Po r ca d a 5 0 se ma n a s a d icio n a le s a la s 1 .0 0 0 h a s ta
la s 1 .2 0 0 se ma n a s , e ste p o rc e n ta je se in cre me n ta rá e n u n 2 % ,
lle ga n d o a e s te tie mp o d e co ti za ció n a l 7 3 % d e l in g re so b a se d e
liqu id a c ió n . Po r ca d a 5 0 se ma n a s a d ic io n a le s a la s 1 .2 0 0 h a sta la s
1 .4 0 0 , e ste p o rce n ta je se in cre me n ta rá e n 3 % e n lu ga r d e l 2 %,
h a sta co mp le ta r u n mo n to m á ximo d e l 8 5 % d e l in gre so b a se d e
liqu id a c ió n .
El va lo r to ta l d e la p e n sió n n o p o d rá se r su p e rio r a l 8 5 % d e l
in gre so b a se d e l iqu id a ció n , n i in fe rio r a la p e n sió n m ín ima d e qu e
tra ta e l a r t ícu lo si gu ie n te .
De co n fo rmid a d co n lo a n te rio rme n te e xp u e sto n o e s p ro ce d e n te
a cce d e r a la p re s ta ció n so li ci ta d a to d a ve z qu e so lo a cre d ita 1 1 4 0
se ma n a s, tie mp o in su fic ie n te p a ra e l re co n o cimie n to d e la
p re sta ció n .
www.consejodeestado.gov.co 26
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
e) La anterior deci sión fue obje to de re c urso de apela ción , el
cual fue confirma do a tr avés de la Res olución RD P 0185 38 de 1 2
de ju nio de 20 14, en la que se cer ti fica ron los siguien te s tiempo s
de se rvi cios :
• FONDO E DUCA TIV O R E GION AL D E B OGOTÁ : del 29 de ma yo
de 1978 a 24 de oc tub re d e 19 78.
• INC ORA : De sde el 17 de enero de 198 0 has ta el 14 de agos to
de 1991 .
• TIEMP OS LA B ORAD OS EN EL RE IN O D E E SP AÑA : Del 15
de febre ro de 2000 al 15 d e feb rero de 2001 ; del 7 d e mar zo
de 2001 al 30 de abril de 20 01; del 1 de mayo de 2001 al 31 de
agosto de 200 1; del 5 de novie mbre de 2001 al 28 de feb rero
de 2003 ; del 6 de m arzo de 2003 al 5 d e mar zo de 2 004; del 6
de m arzo d e 2004 al 5 de ma rzo de 20 05; del 6 de m arzo de
2005 al 7 de mar zo de 2005 ; del 8 de marzo de 2 005 al 31 d e
mayo de 2 005; del 1 de ju nio de 2005 al 7 de j unio de 200 5; del
8 de juni o de 2005 al 30 de m ayo de 2 006; del 1 de juni o de
2006 al 1 de novie mbre de 20 07; del 2 de no viemb re de 2007
al 13 de se ptie mbre de 20 09; del 14 de sep tie mbre de 2009 al
30 de sep tiem bre de 2 009 ; del 1 de o ctub re de 200 9 al 2 de
octub re de 2 009; del 21 de novie mbre de 2009 al 2 de di ciemb re
de 2 009; el 3 de dicie mbre de 2009 ; del 4 de dicie mbre de 2009
al 29 de dici embr e de 20 09; del 30 de d iciembr e d e 2 009 al 2 5
de enero de 2010 ; del 2 de feb rero de 2 010 al 15 de febre ro de
2010; del 1 d e sep tiemb re de 2010 al 30 de o c tubre de 20 10;
del 1 de ma rzo de 2011 al 30 de abril d e 2011 .
De acue rdo con lo an terio r co tizó un to tal de 7 889 día s, 431 4 en
Colombia y 3575 e n el Reino de E spaña 21.
En es te se señaló nue vamen te que e l señor Ca rdona Nic holls no
reunía 1 200 se manas de serv icio s, mo tivo po r el cual rei teró la
negati va.
21
F ol i o s 2 a 7 d el e xp e di en te .
www.consejodeestado.gov.co 27
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
f) El 29 de oc tub re d e 20 14, el señ or C ardona Nicholl s solic itó
nuevamen te el r econo cimien to de s u pen sión de veje z como
be nef ic iario de l ré gime n de t rans ic ión 22.
g) A tra vés de l a Re solució n RD P 012 03 0 de 2 6 de ma rzo de
2015, se l e n egó el re conoci mien to de la pen sión de veje z 23, y para
el e fec to con sider ó:
« Te n ie n d o e n cu e n ta qu e p a ra e l a ñ o 2 0 1 1 d e b ía a cre d ita r 1 2 0 0
se ma n a s y ta n so lo cu e n ta 1 0 9 1 se ma n a ( sic) , a la fe ch a d e b e
su ma r 1 3 0 0 se ma n a s la s cu a le s n o a cre d it a , ra zó n p o r la cu a l
n o cu e n ta co n e l tie mp o e xi gid o p a ra s e r a cre e d o r d e u n a
Pe n sió n d e Ve je z d e L e y 7 9 7 d e 2 0 0 3 » .
h) Por me dio de la Resolu ción RD P 0183 44 de 11 de mayo d e
2015, se re solvi ó el r ecur so de repo si ción con tra la Resolu ción
RDP 012030 de 2 6 de ma rzo de 2 015 , c onfir mándola e n tod as su s
parte s 24.
« Te n ie n d o e n cu e n ta qu e p a ra e l a ñ o 2 0 1 1 d e b ía a cre d ita 1 2 0 0
se m a n a s y ta n so lo cu e n ta 1 0 9 1 se ma n a ( sic) , a la fe ch a d e b e
su ma r 1 3 0 0 se ma n a s la s cu a le s n o a cre d it a , ra zó n p o r la cu a l
n o cu e n ta co n e l tie mp o e xi gid o p a ra s e r a cre e d o r d e u n a
Pe n sió n d e Ve je z d e L e y 7 9 7 d e 2 0 0 3 . ( .. .)
Qu e d e co n fo rmid a d co n lo a n te rio rm e n te e xp u e sto se co n firma
e n to d a s y ca d a u n a d e su s p a rte s la R e so lu ció n No . RD P
0 1 2 0 3 0 d e l 2 6 d e Ma r zo (s ic) d e 2 0 1 5 » .
i) A tra vés de la Resol ución RDP 025 727 de 24 de junio de 2015
se resol vió la apelac ión en con tra de la Resolución RD P 012030 de
26 de ma rzo de 2015 , y se confi rmó e sta deci sión .
« De co n fo rmid a d co n lo a n te rio rme n te e xp u e sto n o e s
p ro ce d e n te a c ce d e r a la p re s ta c ió n so lici ta d a to d a ve z qu e so lo
a cre d ita 1 1 4 0 se ma n a s , t ie mp o in s u ficie n te p a ra el
re co n o cimie n to d e la p re sta ció n » .
22
V i s i b l e e n el C D qu e r ep o sa e n el f ol i o 1 2 7 d el ex p ed i e n te .
23
V i s i b l e e n el C D qu e r ep o sa e n el f ol i o 1 2 7 d el ex p ed i e n te .
24
F ol i o s 7 a 1 3 d el ex p ed i e nt e .
www.consejodeestado.gov.co 28
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
2.5 .2. A ná lisis s us tanc ia l
2.5 .2.1. ¿E l se ñor A lonso Car dona Nic holls t ie ne der echo a l
reconocim ie nt o de su pens ión de vejez , ba jo e l C onve nio
prev ist o entre la R epública de Colom bia y e l Re ino de Es paña ?
De acue rdo con la nor ma tiva que se cita en el pre sen te p roye cto , y
dado el ca rác te r re tr ospe cti vo de la Ley 1112 de 2006 , y pe se a qu e
no fue obje to de apelació n, es ta Sala conside ra qu e en efec to el
señor Alon so C ardona Nic holls , tien e d erecho a ser bene fic iario de
la pens ión d e vejez ya que r eunió los r equisi tos de edad y ti empo
de ser vicio s fijados e n ar tículo 7 de l a Le y 71 de 1988 , por ser
benefi ciario del régi men de transi ción p revis to en el ar tículo 36 de
la Ley 100 de 1993 , en c onco rdancia co n el Con venio sus cri to entre
la Rep ública de Colombia y el Reino d e España , pue sto que nac ió
el 3 de jul io de 19 51 , y a cumuló tiem pos de s ervi cios como serv idor
público en C olombia , y co mo tra bajador en el reino de Españ a po r
un lap so de 2 2,9 año s .
As í mis mo , para la fecha d e entrada en v igencia del A c to Legisla ti vo
01 de 2005 , e sto e s, pa ra el 22 de julio de d icha anualidad ,
acredi taba 884 se manas de servi cios .
En ese sen tido , es p reci so tener en cu enta lo s ar tículo s 9 y 15 de
la Ley 11 12 d e 20 06, que e sta blecen :
« Art ícu lo 9 . Co n e xce p ció n d e lo d i sp u e sto e n e l a rt ícu lo 1 8 ,
e l tra b a ja d o r qu e h a ya e sta d o su ce s iva o a lte rn a ti va me n te
so me tid o a la le gi sla ció n d e u n a y o tra P a rte Co n tra ta n te
te n d rá d e re ch o a la s p re s ta cio n e s re g u la d a s e n e s te
Ca p ítu lo e n la s co n d icio n e s si gu ie n te s:
1 . L a In s ti tu ció n Co mp e te n te d e ca d a Pa rt e d e te rmin a rá e l
d e re ch o y ca lcu la rá la p re s ta ció n , te n i e n d o e n cu e n ta
ú n ica me n te lo s p e r ío d o s d e se gu ro o co t iz a ció n a cre d ita d o s
e n e sa Pa rte .
2 . Asimi smo la In s ti tu ció n Co mp e te n te d e ca d a Pa r te
d e te rmin a rá e l d e re ch o a p re s ta cio n e s to t a liza n d o co n lo s
p ro p io s lo s p e río d o s d e se gu ro o co ti za ció n cu mp lid o s b a jo
www.consejodeestado.gov.co 29
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
la le gisla ció n d e la o tra Pa rte . Cu a n d o e fe c tu a d a la
to ta li za ció n se a l ca n ce e l d e re ch o a la p r e sta ció n , p a ra e l
cá lcu lo d e la cu a n tía a p a ga r , se a p li ca rá n la s re gla s
sigu ie n te s :
a ) Se de te rm ina rá la c ua ntía de la pre s ta c ión a la c ua l e l
inte re s a d o hub ie ra te n ido de re c ho c o mo s i to dos los
pe rí odos de s e gu ro o c ot iza c ión t ota l i za dos hub ie ra n
s ido c um pl id os ba jo s u p rop ia le g is la c ió n ( pe ns i ón
te óric a );
b) E l i mpo rte de la p re s ta c ión s e e s ta b l e c e rá a p lic a n do
a la pe ns ión te ór ic a , c a lc u la da s e gú n s u le g is la c ión , la
mis ma p rop orc ión e x is te n te e nt re e l pe r í odo de s e g uro o
c otiza c ión c um pl ido e n la Pa rte a q ue pe rte ne c e la
Ins ti tuc i ón q ue c a lc u la la p re s ta c ió n y la tota l ida d de los
pe rí odos de s e gu ro o c ot iza c ión c ump li dos e n a mba s
Pa rte s (pe ns ión p ror ra ta ).
3 . De te rm in a d o s lo s d e re ch o s co n fo rme se e sta b le ce e n lo s
p á rra fo s p re ce d e n te s , la In sti tu ció n Co m p e te n te d e ca d a
Pa rte re co n o ce rá y a b o n a rá la p re sta ci ó n qu e se a má s
fa vo ra b le a l in te re sa d o , in d e p e n d ie n t e me n te d e la
re so lu ció n a d o p ta d a p o r la In s titu ció n Co m p e te n te d e la o tra
Pa rte » .
« Art ícu lo 1 5 . Pa ra d e te rmin a r e l in g re so b a se d e
liqu id a c ió n p a ra e l cá l cu lo d e la s p re s t a cio n e s qu e se
re co n o zca n e n a p lica c ió n d e lo d i sp u e sto e n e l a r t ícu lo 9 °,
a p a rta d o 2 d e l p re se n te Co n ve n io , la In s ti tu ció n
Co mp e te n te to ma rá e l p ro me d io d e lo s s a la rio s o re n ta s
so b re la s cu a le s h a ya co tiza d o e l a fil ia d o e n Co lo mb ia
d u ra n te lo s d ie z a ñ o s a n te rio re s a l re co n o cimie n to o e l
p ro me d io d e to d o e l t ie mp o e s tima d o si é s t e fu e re in fe rio r .
Cu a n d o e l p e r ío d o re qu e rid o p a ra la d e te rmin a ció n d e la
Ba se Re gu la d o ra d e la p e n sió n co rre sp o n d a a p e r ío d o s d e
se gu ro cu b ie r to s e n Esp a ñ a , la In st itu c i ó n Co mp e te n te
Co lo mb ia n a fija rá e l p e r ío d o d e lo s d ie z a ñ o s p a ra la b a se
d e cá lcu lo re sp e cti va e n re la c ió n co n la fe ch a d e la ú l tima
co tiza ció n e fe c tu a d a e n Co lo mb ia .
L a cu a n t ía re su l ta n te d e e s te cá lcu lo se a ju sta r á h a s ta la
fe ch a e n qu e d e b e d e ve n ga r se la p re sta ció n , d e
co n fo rmid a d co n su le gisla ció n » .
De ac uerdo co n lo an te rior , es pos ible totaliz ar con lo s p ropio s l os
periodos cumpli dos en el reino de Es paña , e xclu siva mente para
efec to s de determin ar que el de man dante tiene de recho a la
www.consejodeestado.gov.co 30
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
pensión , sin embar go, la liquida ción se debe reali zar en los
tér minos di spues to s en el ar tículo 1 5 d el «Con venio de Segurid ad
Social en tre la R epública de C olombi a y el Re ino de Es paña»
aprobado por la Le y 1 112 de 2 006.
Dado que , co mo se ad vir tió p revia men te , el seño r Car dona Ni cholls
es bene ficia rio del régimen d e transi ci ón, es prec iso s eñalar q ue,
tal como lo señaló el Tri bunal Admini strati vo d e Cundi namar ca ,
habría podi do apl icar a la p ensión p or apo rtes , si se tiene en
conside ración que p res tó sus se rvici os e n una en tidad públic a co mo
lo e s el INC ORA de sde el 17 de ene ro de 1980 has ta el 14 de agos to
de 19 91, y que l os tiempo s se rvid os en España se toman como si
se hubie ran p res tado e n la Re pública de Colombia , en el sec to r
privado .
En e se sen tido , se advie r te q ue h ay lugar a la apli cación del
régimen más fa vorabl e, que par a el e fe cto es el previ s to en la Ley
71 de 1988 , que ex ige ac redi tar 60 añ os de edad , y 20 años d e
tiempo s de ser vicio s .
Ahora bien , en aplica ció n de lo e s tabl ecido en el a rtículo 15 de l
«Convenio de Segurida d Soci al entre la República de Colo mbia y el
Reino de España » a probado po r la Ley 1112 de 200 6, la liqui dación
se debe ha cer con la ta sa de reempl azo fijada en la norma ti va
aplicable y e l ingre so base d e liquid ación se deb e calc ul ar el
promedio de lo s die z año s par a la ba s e de cál culo respe c tiva , en
relación con la fecha de la úl tima co tiza c ión efe c tuada e n Colo mbia ,
esto e s, el lap so co mpren did o e ntre el 1 4 de ago sto de 198 1 y el 14
de ago sto de 1991 , va lore s qu e de berá n se r indexado s .
Se ad vier te que e n el Cd que se enc uentr a en el foli o 127 del
expedien te se cer ti fican lo s sala rios qu e se tend rán en cu enta p ara
efec to s de la liquida ción . E n ese sen tido , se obse rva que en e l lap so
compre ndido entre el 14 d e ago s to d e 1981 y el 14 de agos to de
www.consejodeestado.gov.co 31
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
1991 solo l e fue ce rtifi cada la asigna ci ón b ásic a 25, por lo que s olo
se tend rá en cuen ta es t e fac tor .
En e se o rden de ideas , se m odif icar á e l or dina l tercer o de la
sente ncia de 29 de abril de 20 19 en el sen tido de p reci sar que el
periodo de liquida ción co rre sponde rá al p romedio de lo s úl timo s
diez añ os de co tiza ciones an terio res al rec onoci mien to pe nsional ,
teniendo en cuen ta úni camen te aquello s fac tor es sala riales sob re
los cuale s e fe ctivam ente ha ya co tiz ado con de s tino pensi ón , en la
medida que el Tribu nal Ad minis trati vo de Cundinam arca , Sec ción
Segunda , Sub sec ción B , no con sider ó que el ar tículo 15 del
«Convenio de Segurida d Soci al entre la República de Colo mbia y el
Reino de España » apr obado median te la Ley 1112 de 2006
establ eció la forma de liqui dar las pen siones obje to del con venio ,
es de cir que al re spec to , exi ste no rma especial .
2.6 . C onc lusión
Confor me a lo ex pues to , se modi fica rá la deci sión de prime ra
instan cia pro feri da po r la Se cció n S egunda, Sub sec ción A del
Tribun al Ad minis trati vo de Cundina mar ca, para e fe ctos de acla rar
que si bien e s c ier to el seño r Alo nso Ca rdona Ni choll s es
benefi ciario del régi men de transi ción p revis to en el ar tículo 36 de
la Ley 1 00 de 1993 , y por l o tan to, cu mple co n los requi si tos p ara
accede r a la pensió n de veje z, la li quida ción de la pre stación social
se debe realiza r co nfo rme con lo p res cri to en el ar tículo 15 del
«Convenio de Segurida d Soci al entre la República de Colo mbia y el
Reino de Esp aña» a probado por la Ley 1112 d e 2006 , es deci r, el
monto de la p res taci ón so cial s e debe establ ecer con e l pro medio
de lo de vengado en lo s úl timo s 10 año s de serv icio s, ten iendo en
cuenta úni camen te aquello s fa cto res salariale s sobre lo s cuales
efec ti vamen te haya coti zado co n de s tin o pen sión .
25
A r ch i v o 1 4. C e r ti f i c ac i ó n d e fa ct o re s sal a ri al e s c a us an te .
www.consejodeestado.gov.co 32
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
2.7 . C os tas
Para e fe cto s de las cos tas se d ebe tene r en c uenta el nu meral 5 del
artícu lo 365 del Código General de l Pr oceso , que es table ció : « En
caso de qu e p rospe re p arcia lmen te l a deman da, el juez pod rá
abste nerse de condena r en cos tas o p ronuncia r condena pa rcial ,
expres ando los fundame nto s de su deci sión ».
As í mi smo , el nu meral 8º del ar tículo 365 del C ódigo Gene ral del
Proce so , señala ex pres amen te que « solo habrá luga r a cos tas
cuando e n el exped iente apa rez can qu e se ca usar on y en la medida
de su comp robación ».
En el ca so con cre to , da do qu e la de ma nda pr o sper ó pa rcial men te ,
y qu e la modi fica ción de la pa rte resol u tiva se hace de o fi cio, e s ta
Sala se abs tend rá de condena r en cos ta.
En mér ito de lo ex pues to , el Con sej o de Es tado , Sala de lo
Conten cioso Adm inis tra tiv o, Se cción Segunda , Subse cció n A,
adminis tra ndo jus tic ia en nom bre de la Repúb lica y por au tor idad
de la Ley .
FA LLA :
PRIMER O: M OD IFICAR el ordin al ter ce ro de la sen ten cia p ro ferida
el 29 de abr il de 2019 , po r el Tribunal A dmini strativo de
Cundinamar ca , Sec ción S egunda , Sub s ección B , el c ual quedar á en
los siguien tes tér minos :
«TERCER O: Co mo con secu encia d e lo anteri or y a título
de re sta bleci mien to del de recho se C ON DENA a la Unidad
Admini strativa Esp ecial de Ges tió n Pen sional y
Contri bucione s Para fis cales de l a Pro tec ción Social
(UGPP) a re conoce r la pen sión de ju bilación del seño r
Alonso Ca rdona Ni choll s ; para el efec to , debe rá re aliza r
la liquida ción con fo rme a l o p revi sto en el ar tículo 15 del
«Convenio de Seguri dad Social en tre la Rep ública de
Colombia y e l Reino de España» aproba do po r la Le y 1112
www.consejodeestado.gov.co 33
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a do : 2 50 00 - 23 - 42 - 0 00 - 20 15 - 06 3 31 - 01 (5 49 1 -2 0 19 )
D e ma n da nt e : A l o ns o C a r do n a N i c ho l l s
de 2006 , con la s p reci siones expue s tas en la pa rte mo ti v a
de la pre sen te sentencia , e s de cir , se debe es table cer e l
monto de la pre s tación socia l con e l p romedio de lo
devengado en lo s úl timo s 10 años de s ervici os lab orado s
en Colomb ia, los cual es se d eben tra er a va lor pres ente ,
teniendo e n cuen ta úni camen te a quellos fac tore s
salariale s sobre los cua les efe c tiva mente se haya co tiz ad o
con d es tino pensió n.»
SE GUNDO: C ONFIR MAR en lo demá s la sen tencia de p rime ra
instan cia , pro feri da por el Trib unal Admini stra tivo de
Cundinamar ca , Sec ción Segu nda, Subs ección B .
TERCERO : Si n condena en co s tas .
CUARTO: E fec tua r l as ano tacione s co rrespo ndien tes en la Sede
Elec tróni ca para la Ge s tión Judi cial del Con sejo de Es tado –
“SA MA I” , y ejecu tori ada e s ta p rovide nci a devol ver el expedi ente al
Tribun al d e o rigen .
NOT IFÍQUESE Y CÚMP LASE
La an terio r p rovi dencia fue cons iderada y aprob ada p or la Sala en
sesión del vein ti cua tro (24 ) de n ovie mbre de dos mil v eintidós
(2022) .
GABR IEL VALBUENA HERNÁNDEZ
Consejero de E s tado
WILLIAM HERNÁNDEZ GÓMEZ RAFAEL FRANCISCO SUÁREZ VARGAS
Consejero de E s tado Consejero de E s tado
www.consejodeestado.gov.co 34
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
Sigue leyendo
RuleX es la IA para el trabajo legal: inteligencia artificial y software jurídico, todo en una sola plataforma. Crea tu cuenta y RuleX abre esta providencia completa, te explica sus reglas y la lleva a tu escrito con la cita puesta. Siete días de prueba sin tarjeta.