Ficha de la providencia
Sentencia del Consejo de Estado, Sección Segunda, radicado 76001-23-33-000-2012-00046-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
Jurisprudencia › Consejo de Estado › Radicado 76001-23-33-000-2012-00046-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
Ficha de la providencia
Sentencia del Consejo de Estado, Sección Segunda, radicado 76001-23-33-000-2012-00046-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
República de Colombia
Consejo de Estado
Sección Segunda
Radicado 76001-23-33-000-2012-00046-01
Consejero ponente: Gabriel Valbuena Hernandez
2 de febrero de 2023
CONSEJO DE ESTADO
SALA DE L O C ONT ENCIOS O AD MINIST RAT IVO
SECC IÓN SE GUNDA – SUB SECC IÓN A
CONS EJER O P ONENT E: GABRIE L VA LBUENA H ERNÁNDE Z
Bogotá D . C ., do s (2) de febre ro de dos mil ve inti trés (202 3)
Refere ncia : Nulida d y r esta blec imie nto de l derec ho
Radicado : 76001-23- 33-000 -2012- 00046-0 1 (2216- 2015)
Demandan te : LOREN A IVE TTE ME NDOZA MARM OL E JO
Demandado : SOC IED AD D E TEL EV IS IÓN D EL PAC ÍFIC O L TDA
• TEL EP ACÍFIC O
Tema: Insub sis tencia de no mbra m iento . Fals a mo ti vación .
Desvia ción de Pode r. Le y 1 437 de 2 01 1 .
Sentencia de se gunda inst anc ia
I. A SUNTO.
La Sala de Subs ecci ón A, de l a S ecció n Segund a del Cons ejo de
Es tado decide el re cur so de apel ación p resen tado por el apode rado
de la d emandan te en con tra de l a sen tencia de 11 de m arzo de
2015, pro ferid a po r el Tribunal Admi nis tra tiv o de Valle del Ca uca ,
que negó la s pre tensi ones de la deman da.
II. ANTEC EDENTE S
2.1 . Prete ns iones 1
Lorena Ive tte Me ndoza Mar molejo , en e j ercici o del m edio de con trol
consag rado e n el ar tículo 138 del Código de Pr ocedi mien to
Admini strativo y d e lo Con tencio so A dminis tra ti vo, d emandó la
nulidad del Acue rdo 1 de 13 de ene ro d e 20 12 por medio d e la c ual
se no mbró en el ca rgo de geren te de la Sociedad de Televi sión del
Pac ífi co – TELE PAC ÍFIC O LTDA (en a delante TEL EPA CÍFIC O) al
señor Albe r to José Cob o Lo ra .
Como co nsec uencia de lo an terio r y a título d e re stableci mien to del
derecho soli cit ó que se o rdene a la d emandada a rein teg rar a la
señora Mendo za Mar molejo al cargo de geren te de TELE PAC ÍFICO
o a u n ca rgo de igual o supe rior ca tego ría , funci ones y requi si tos ,
1
F ol i o s 60 a 61 del c u ad e rn o p ri nci p al 1 .
www.consejodeestado.gov.co
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
con e fe cto s a pa rtir del 13 de ene ro d e 2012 , fe cha de su re tiro
efec ti vo d el cargo .
Además , q ue se condene a la en tidad de mandada a re conoce r y
pagar a L orena Ivette Mendo za M a rmolejo toda s la s su mas
corre spondien te s a suel dos , p rima s, pre sta cione s sociale s,
vacaci ones , y demá s emolu men tos deja dos d e pe rcibi r , i nheren te s
al cargo qu e ocupab a, con e fec tos a par tir de l a fe cha en la que fue
reti rada del se rvici o, ha sta aq uella en l a que sea reinco rporad a.
As í mis mo , q ue se re alicen lo s ap orte s a segu ridad so cial
corre spondien te s y q ue se dispong a que no hubo soluc ión de
contin uidad en la pr es tación d e ser vic ios por pa rte de l a señor a
Mendoza Ma rmol ejo.
A lo a nte rior ag regó que s e i ndexen todas la s sum as que se
recono zcan de ac uerdo c on la varia ci ón del índic e d e p reci os al
consum idor .
Por úl ti mo , que se cum pla con la sen tencia en l os té rmino s del
artícu lo 192 del Cód igo de P rocedi mie nto Ad minis trati vo y de lo
Conten cioso Adm inis tra ti vo y que se con dene en cos tas a la en tidad
demandada .
2.2 . H echos 2
Para funda men tar las pre tens iones , el apodera do de la pa rte
demandan te expu so los sigu ientes hech os relevan te s:
2.2 .1. La seño ra Lorena Ive tte Mendo za Marmo lejo se vin culó a
TEL EPA CÍFIC O, a pa rti r del 2 de j ulio de 2008 , fech a en la que
tomó po sesión del cargo de je fe de ofi ci na de con trol inte rno .
2.2 .2. A par tir del 18 de feb rero de 20 10 tomó po sesió n d el carg o
de geren te , el cual des empeñó has ta el 13 de ene ro de 2012 , fe cha
en la que fue reti rada del ser vicio , por m edio de l Acue rdo 1 de 2012 ,
el cua l e s obje to de con tro vers ia.
2.2 .3. El 11 de ma yo de 2012 p resen tó so lici tud de co ncilia ción
extrajudici al an te la Pro curadu r ía J udicial pa ra los asun to s
adminis tra ti vos .
2.3 . N orma s v iolada s y c once pt o de la v iolac ión 3
La pa rte demanda nte funda men tó sus pre ten siones en las
siguien tes dis posic iones :
2
F ol i o s 61 a 63 del c u ad e rn o p ri nci p al 1 .
3
F ol i o s 63 a 68 del c u ad e rn o p ri nci p al 1 .
www.consejodeestado.gov.co
2
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
• Consti tu ción Pol ítica : ar tículo s 1, 2 , 21 , 25 , 2 9, 53 , 209 .
• Ley 1 437 de 2 011: a rtículos 44 , 103 , 1 3 7 y 138 .
Como con cep to de la vi olación , a dujo que hay l ugar a decla rar la
nulidad del a cto adm inis tra ti vo de m andado, debido a que se
presen tó l a cau sal d e falsa mo tiva c ión , pue s en el Acue rdo 1 de
2012 se ñaló que la s eñora Mend oza M armolejo pre sen tó renun cia
al c argo a pa rti r del 13 de ene ro de 20 12, lo cua l n o es cie r to ya
que e sta ja más ren unció a su ca rgo .
Adicional men te , sos tuvo que el s eñ or gob ernado r no e s tuvo
presen te en la reunión e n la qu e se de signó al nuevo geren te , tal
como con sta en el a cta de r euni ón or dinaria de la jun ta
adminis tra dora de TEL EP AC ÍFIC O, que se reali zó el 13 de ene ro de
2002.
Por o tra pa rte , mani fes tó que en el a c to de mandado se incu rrió en
la caus al de nulidad de de svia ción d e poder , toda ve z que la
persona que fue nomb rada en su ree mplazo , es deci r , e l señor
Alber to Cobo Lo ra , no reun ía lo s requi si tos míni mos pa ra oc uparlo ,
y, por lo tan to la deci sión no se adop tó para mejor ar el ser vicio .
Concre tame nte , indicó que no tenía la experien cia de 8 año s que
exige el carg o, y mucho m enos los 3 a ños e n p osici ones del niv el
direc tivo .
2.4 . C ontes tac ión de la dema nda 4
El apode rado de TELE PAC ÍFIC O con tes tó la demand a y se op uso a
las p rete nsione s de la mi sma con base en los siguien te s
argumen tos :
En cuan to a la fal sa mo tiv ación del a cto adminis tra ti vo sos tu vo que ,
si bien e s cie rto que en e l Ac uerdo 1 de 2012 se in cur rió en un erro r
mecanog ráfico al ha cer referen cia a la renuncia de l a señ ora
Mendoza , e sta irr egularid ad no tiene la vir tud d e ener var l a
presun ción de legalidad qu e l o cobija , en e special po r el cará c ter
precar io del v íncul o labo ral , al trata rse de un carg o de libre
nombra mien to y remo ción .
Preci samen te la en tidad resal t ó es te a spec to d e la na tural eza del
cargo y señaló que la es tabilidad del ca rgo de ge ren te es tan
precar ia que in clusi ve al mo men to d e presen tar se l a de manda el
señor Albe r to José Cob o Lo ra (quién fu e nom brado en el ca rgo de
geren te) hab ía sido su s titu ido por o tra persona .
4
F ol i o s 93 a 10 2 d el c ua d er n o p ri n ci pa l 1.
www.consejodeestado.gov.co
3
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
Respec to de la de svia ción de pode r po r la a usen cia de requi si tos
míni mos del seño r Cob o Mora , señaló que no se pre sen tó ni nguna
irregula ridad , da do que es te ac redi tó ta nto la for mación ac adémi ca
requerida , e sto es , el título p ro fesion al y el de esp eciali sta , a sí
como la expe rienc ia pro fesio nal, pu es se de sempeñ ó e n cargo s
direc tivo s por más de tre s años , a lo que ag regó que en ni nguna
parte del ma nual de fun ciones de TEL E PAC ÍFIC O s e es table ció que
la expe riencia esp ec ífi ca e n ca rgos direc tivo s tuvi era que s er
adicional a la pro fesi onal.
2.5 . D ecis iones re leva ntes e n la a udienc ia inic ial
En la audien cia ini cial , ll evada a cabo el 23 de oc tubre de 2013 ,
debido a que no se pre sen taron e xcep ciones p revia s, el Tribunal
Admini strativo del V all e del Cauc a, pro cedió a fij ar el li tigio en lo s
siguien tes térm inos :
« … p a ra e l De sp a ch o e l L IT I GI O se cir cu n scr ib e e n
d e te rmin a r si e s n u lo o n o e l a cto a d min i s tra ti vo co n te n id o
e n e l A cu e rd o No . (si c) 0 1 d e l 1 3 d e e n e ro d e 2 0 1 2 “p o r
me d io d e l cu a l se a ce p ta u n a re n u n ci a y se h a ce u n
n o mb ra mie n to ”. En e s te o rd e n d e id e a s lo s p ro b le ma s
ju ríd ico s a re so lve r so n lo s si gu ie n te s:
• De te rmin a r s i la d e ci sió n to ma d a p o r la Ju n ta
Ad min is tra d o ra Re gio n a l d e Te le p a c ífi co e stu vo fu n d a d a e n
fa lsa mo ti va ció n y co n d e s via ció n d e p o d e r.
• E sta b le ce r si la se ñ o ra L o re n a Ive t te Me n d o za Ma rmo le jo ,
tie n e d e re ch o a qu e la S OC I ED AD DE T EL E V IS I ÓN D EL
PA CÍ FIC O L TD A- TEL E PA CÍ FIC O le re in t e gre a l ca r go d e
ge re n te o a u n ca r go i gu a l o d e su p e rio r ca te go r ía , d e
fu n cio n e s y re qu i si to s a fin e s p a ra su e je r ci cio » 5.
2.6 . La se nte nc ia a pela da 6
El Trib unal Admi nis tra tivo de V alle del C auca n egó l as pre ten siones
de la de manda , pue s no enco ntró confi gurados los vici os d e falsa
moti vación y de de svia ción de pode r. Al re spec to realizó l as
siguien tes con side racione s:
En cuan to al ca rgo de des viac ión de pode r señaló qu e no se
presen tó por cuan to el señ or Alb er to J osé Cobo Lora a credi tó lo s
requisi tos m ínimo s ex igidos para e l ca rg o, e sto es título pro fe sional
de a bogado , co n espe ciali zación e n de rech o admin is tra tivo ;
5
F ol i o 7 8 8 de l cu a de r no p ri nc i p al 2.
6
F ol i o s 92 a 11 2 d el c ua d er n o p ri n ci pa l 1A .
www.consejodeestado.gov.co
4
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
experien cia pro fesio nal p or el la pso de 5 a ños , d os mes es y 206
días ; y , adicion almen te , q ue d emos tró q ue se de sempeñó en ca rgos
del ni vel direc ti vo por esp acio de 3 año s, 10 me ses y 12 d ías .
En ese sen tido , con sideró que no s e p resen tó un ab uso de p oder
en cuan to a l as calidade s del p ro fes ional que ree mplazó a la
demandan te .
Respec to de la causal de falsa m oti vac ión, de term inó q ue, s i bie n
es cier to q ue en el a cto admini stra tiv o de mandado se ace ptó la
renuncia de la seño ra Lo rena Ivette M endoza Marm olejo al ca rgo
de ge rente, y que e se hecho e s fal so , es to se debió a un er ror
mecanog ráfico , y que para la sala es claro que la volun tad de la
adminis tra ción fue de clar arla insub s isten te , deci sión que se
presum e se adop tó a tr avés del Acue rd o 1 de 2012 .
En ese s enti do, consi deró que en el ca s o c oncr eto se pre sen tó una
insubsi ste ncia táci ta .
Por úl timo , señaló que n o se pue de d eclara r la nulidad del ac to
acusado por el hech o de que el goberna dor no ha ya e stado p resen te
en la reu nión en la q ue se decidi ó n o mbrar c omo ger e nte de la
entidad a Alber to Jo sé Cobo , pues to que, pa ra lo s e fec to s se
encon traba la per sona q ue es te hab ía d elegado par a rep resen ta rlo
ante la jun ta de TE LEP AC ÍFIC O y que por unanimid ad se hi zo la
elección r efe rida .
As í la s cosa s, negó las pre ten sione s y co ndenó en cos tas a la
demandan te .
2.7 . R ecur so de ape lac ión 7
El apo derado de la seño ra Mendo za M armolejo apeló la sen ten cia
de 11 de ma rzo de 2015 , pues to que el Tribunal A dmini strativo del
Valle del Cau ca pa só por al to q ue en e l caso conc reto se in cur rió
en una fals a mo tiva ción , d ebido a que se demo stró que su
repres enta da no pres entó una renun c ia , y que con un análi sis
simplis ta a fir mó que lo que la e ntid ad q uería de clara r in subsi s tente
el nom brami ento de la de mandan te .
Al r espe cto ag regó que si bien es cie rto que era pos ible p res cindir
de su s servi cios a travé s de un ac to d e de clara ción de
insubsi ste ncia del nomb ramien to , tambi én lo es que e s to no o curri ó
tal como cons ta e n el Acue rdo 01 de 2 012, lo que cons ti tuye una
falsa moti vació n.
7
F ol i o s 12 2 a 1 3 1 de l cu a de r no p ri n ci p al 1A .
www.consejodeestado.gov.co
5
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
Por otra par te , señaló que el Trib unal r ealizó una indebi da
interp re tación , pue s to que en el manu al de fun cione s se exi ge 5
años de expe riencia p ro fesiona l, y, a dicional a ello 3 año s de
experien cia es pec ífica en cargo s del nivel dire c tivo , exp erien cia
que no demo stró la per sona que re emplazó en el car go a la
demandan te .
Por úl timo , indi có que en la ce rti fi cació n e xpedida po r la em pres a
Alcom de Oc ciden te q ue se encuen tra en el folio 42 del C uaderno
1A en la que se es table ció que el men cionado señor Alber to José
Cobo Lor a fue subge ren te de es ta , y q ue es so cio de la mis ma , y
que por tal r azón no de vengó una remun eración sala rial n o se puede
tener en cuen ta, pue s to que la solic itud de prueb as en vi rtud de la
cual fue alleg ada expre same nte se re firi ó a que se apor ta ran copia s
de la s a filiac iones y des afili acione s a la segurida d so cial en salud ,
pensión y rie sgos p ro fesiona les , en lo s pe ríodos en los q ue fungió
como emple ado .
En e se sen tido , conside ró q ue al no a porta rse las co pias de l as
coti zacion es soli citadas y el seña larse que po r tra ta rse de un soc io
no de vengaba sa lario s e d esvi r túa su experien cia pro fe sional en
cargos di rec tiv os .
2.8 . A le gat os de conc lus ión
El a poderado de la d emandan te in sis tió en los a rgumen to s del
recur so de apelaci ón 8.
La en tidad de mandada no in ter vino en esta e tapa pro cesa l.
El Minis ter io p úblico no rin dió conc epto .
III. CONS IDERAC IONE S
3.1 . Com pete nc ia
De co nfo rmida d con el ar tículo 150 d e l Código de Pro cedimien to
Admini strativo y de lo Con tencio so A d minis tra tiv o 9, el Cons ejo de
Es tado es comp ete nte pa ra resol ver el recu rso de apelaci ón
8
F ol i o s 15 8 a 1 6 5 de l C u a de r no p ri nc i p al 1 ª .
9
A rt íc ul o 1 50 . M o di fi c a do po r l a L ey 15 6 4 d e 2 01 2 , a rt íc ul o 6 1 5. I nc i s o 1º
mo di fi ca do po r l a Le y 20 8 0 de 20 2 1, a rt íc ul o 26 . C o m pe te nc i a del C o ns ej o de
E st ad o en s e gu n da i n st an ci a y c a mb i o d e r a d i ca ci ón . E l C o ns ej o d e E s ta d o,
en S al a d e l o C o nt en ci os o A d mi ni st r ati vo , c o no ce r á e n s e gu n da i ns t an ci a d e
l as a p el aci o ne s d e l as s e nt en ci as d i ct a da s e n p ri me r a i n st an ci a po r l os
tr i b un al es a d mi ni s t ra ti vo s y d e l a s a pe l a ci o n e s d e a ut os s us ce pt i b l e s de e st e
me di o d e i mp u gn ac i ó n. T am bi én co no c er á d el re cu r so de q u ej a q ue s e f o rm ul e
co nt r a de ci si o n es d e l os t ri bu n al es, s e gú n l o r e gu l a do en el a rt íc ul o 2 45 de
es te c ód i g o .
www.consejodeestado.gov.co
6
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
interp ues to .
3.2 . Marco de anális is de la se gunda ins ta nc ia.
De acue rdo con l o di spues to en el ar tíc ulo 328 del Códi go Gene ral
del Pro ceso 10, l a co mpe tencia del jue z d e segunda ins tanc ia es tá
circun sc rita a lo s a rgume nto s expue sto s p or el apelan te . No
obsta nte , en ca so de que amba s par tes hayan apelado la se nten cia ,
el sup erio r resol verá si n li mi tacione s .
En e se orden de idea s, corr espond e a la Sala anali zar los
argumen tos p rese ntad os por el ap o derado de Lore na Ivette
Mendoza Marm olejo , a par tir del p roble ma j ur ídico qu e se form ula
a con tinu ación .
3.3 . Problema jur ídico
De con for midad con lo s a rgumen to s c ontenido s en el r ecur so de
apelación le cor respon de a la sala de ter minar si es p reci so dec larar
la nulidad del Acuer do 01 del 13 de en ero del 2012 , po r me dio del
cual se no mbró c omo ge rente de la en tidad al s eñor Alber to Jo sé
Cobo Lo ra , y se ace ptó un a renunc ia a la seño ra Loren a Iv ette
Mendoza M armol ejo, po r haber in cu rrido en las causale s de
desvia ción de poder y de falsa moti vaci ón.
3.4 . Las ca usa les de nulida d de desv iac ión de poder y de fa lsa
mot ivac ión.
En r elación c on lo s a rgum ento s expu esto s e n la dem anda , e s
precis o reco rdar algun os aspe c tos rela ti vos a las re fe ridas ca usale s
de nulida d de lo s ac tos ad minis tra ti vos .
3.4 .1. Considerac iones ge nera les res pec to de la figura de la
desv iac ión de poder.
La men cionada cau sal de n ulidad ha si do de finida p or l a do ctrina
de la sigu iente manera :
« Se re fie re a la in te n c ió n co n la cu a l la a u to rid a d to ma u n a
d e cisió n . Co n si ste , p o r ta n to , e n qu e u n a a u to rid a d d ic ta u n
a cto p a ra e l cu a l la le y le h a o to r ga d o co m p e te n cia , p e ro lo
e xp id e p e rsi gu ie n d o u n fin d ife re n te d e l p re vi sto p o r e l
le gis la d o r a l o t o r ga rla o , co mo d ice e l a rt íc u lo 8 4 d e l Có d igo
Co n te n cio so Ad min i stra tivo , “ co n d e s via ció n d e la s
10
«C om pe t e nc ia d e l s u p er i or . E l j u ez d e s e gu nd a i n st an ci a de b er á
pr o nu nc i a rs e s ol am e nt e s ob r e l o s a r gu m en to s e xp u es to s p or el a p el an te , si n
pe rj ui ci o de l as d ec i si o ne s q ue d e ba a d op t ar de o fi ci o, e n l o s ca so s p re vi s t os
po r l a l ey [ …] ».
www.consejodeestado.gov.co
7
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
a trib u cio n e s p ro p ia s d e l fu n cio n a rio o co rp o ra ció n qu e lo
p ro firió ”.
Es ta fin a lid a d qu e se h a p ro p u e s to e l le g i sla d o r a l o to r ga r
u n a co mp e te n cia e s , e n p rime r lu ga r, e l in t e ré s ge n e ra l. De
e ste mo d o , si u n a a u to rid a d d ic ta u n a c t o u til iza n d o u n a
co mp e te n cia qu e la le y le h a o to r ga d o , p e ro p e rsi gu ie n d o
u n a fin a lid a d e xtra ñ a a l in te ré s ge n e ra l , co mo se r ía u n a
fin a lid a d p e rso n a l d e tip o e co n ó mic o , p a rtid i sta o
id e o ló gico , e se a c to se r ía ile ga l p o r d e sv ia ció n d e p o d e r.
Po r e je mp lo , e l a lca ld e d e u n a ciu d a d e xp id e u n a
re gla me n ta ció n so b re e l fu n cio n a mie n to d e la s sa la s d e cin e
e n su mu n i cip io , p a ra lo cu a l p u e d e e sta r a u to riza d o
le ga lme n te , p e ro se lo gra p ro b a r qu e d ich a re gla me n ta ció n
tie n e p o r fin a l id a d fa vo re ce r a u n a sa la d e c in e e n p a rt icu la r ,
e n la cu a l é l tie n e in te re se s e co n ó mico s .
En se gu n d o lu ga r, e l le g isla d o r p u e d e h a b e r p re vis to , ya se a
e xp re sa o tá ci ta me n te , u n a fin a lid a d p a rticu la r p a ra e l
e je rci cio d e u n a co mp e te n c ia , ca so e n e l cu a l si e l
fu n cio n a rio b u sca o tra fin a lid a d , a s í se a e sta ú l tima d e
in te ré s ge n e ra l, e l a c to se rá ile ga l. Po r e je mp lo , u n a le y
re gu la d o ra d e u n a co n trib u ció n p u e d e p re ve r u n a e xe n ció n
p a ra a lgú n gru p o d e te rmin a d o d e p e rso n a s , co n la fin a l id a d
d e e stimu la r la a c ti vid a d qu e d e sa rro lla n e sta s ú lti ma s. En
e ste ca so , fre n te a la fin a lid a d p a rti cu la r o co n cre ta d e l
le gis la d o r re sp e c to de la e xe n ció n , la a u to rid a d
a d min istra tiva e n ca r ga d a d e h a ce r e fe cti v a la co n trib u ció n
n o p o d r ía p re te n d e r co b ra rla a la s p e r so n a s b e n e fi cia ria s d e
la e xe n ció n , a s í fu e ra a d u c ie n d o u n a fin a lid a d d e in te ré s
ge n e ra l, co mo se ría la n e ce sid a d a p re mia n te d e co mp le ta r
lo s re cu rso s p a ra p o d e r te rmin a r la s o b ra s a la s cu a le s e s tá
d e stin a d a la co n tr ib u ció n , p u e s e sa d e t e rmin a ció n se ría
ile ga l p o r cu a n to e se fin e s d i fe re n te d e l p e rse gu id o p o r la
n o rma qu e co n sa gró la e xe n ció n .
Es ta ca u sa l de ile ga lid a d p re se n ta d i fi cu lta d e s ,
e sp e cia lme n te e n lo qu e a ta ñ e a la p ru e b a . En e fe c to , co mo
se tra ta d e la f in a lid a d , d e l mó vil co n e l cu a l se e xp id e e l
a cto , su p ru e b a n o e s fá ci l p o r cu a n to se re fie re a e le me n to s
p sico ló gico s o in te rn o s d e la a u to rid a d qu e to ma la d e cisió n .
En mu ch a s o ca sio n e s la n o rma n o e xp re s a la fin a lid a d qu e
d e b e p e rse gu i rse a l u ti liza r e sa co mp e te n cia , ca so e n e l
cu a l se rá e l ju e z qu ie n d e b e rá d e te rm in a rla u tili za n d o
e le me n to s a c ce so rio s , co mo lo s a n te ce d e n te s d e la
n o rma » 11.
Como se colige d e lo an teri or , la de svi ación de pod er c onsi ste en
el ejerc icio d e una atribució n para l a que el fun cionar io tiene
11
L i b a rd o R o dr íg u ez R od r íg u ez , D e r ec ho a dm i ni st ra ti v o ge n er al y co l o m bi an o ,
17ª ed ., B og ot á , T em i s, 20 1 1, p á gs. 31 2 y 3 13 .
www.consejodeestado.gov.co
8
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
compe tenci a, pero bus cando un fin distin to del q ue pe rmi te o
establ ece la nor ma .
Ahora b ien, es pre ciso reali zar u nas c onsidera ciones adic ionales ,
que re sultan pe rti nentes p or la s pa r tic ularidades que se predi can
de es ta caus al de nulidad cuan do s e a naliza la ins ubsis ten cia del
nombra mien to de un servi dor público de lib re no mbra mien to y
remoci ón.
3.4 .1.1. La desviación de poder e n el c aso de insubs iste nc ia de
servidores públic os de libre nom bra mie nt o y remoción.
De acu erdo con la s consi dera ciones reali zadas , debido a la s
condicion es pr opias de un se rvido r públ ico de libr e nomb ramien to y
remoci ón, re sul ta ajus tado a la leg alida d el ac to admini stra tivo de
insubsi ste ncia cuando la con fian za se h a p erdido , siemp re que ello
conlleve el en to rpeci mien to del nor mal fun cionam iento d e l a
adminis tra ción y la dec isión no re sul te arbitraria .
Sin e mbargo , en vir tud de la pre sunció n de legalidad que cob ija a
los ac to s ad minis tra ti vos , le co rre spon de a quie n alega la nu lidad
del ac to que decla ra la ins ubsis ten cia d el nomb ramien to , demo strar
sin aso mo de duda , que se p rodujo a parti r de mo tivo s que nada
tienen que ve r con el mejo ramie nto del servi cio .
As í lo ha señalado es ta co rpor ación , en los si guien tes tér minos :
« Tra tá n d o se d e p re su n cio n e s d e le y , e l h e ch o p re su mid o se
e n tie n d e o cu rrid o y la co n tra p a rte tie n e la ca r ga d e la
p ru e b a d e h e ch o s co n tra rio s qu e d e svir tú e n su o cu rre n cia .
Pa ra e l ca so p re se n te , e l h e ch o p re su mid o e s qu e la
mo tiva c ió n d e la in su b si ste n cia , se o rie n t ó p o r ra zo n e s d e l
b u e n se rvi cio y d e b e e l d e ma n d a n te - qu e c o n sid e re qu e e llo
n o h a o cu rr id o -, d e mo s tra r e n e l p ro ce so , co n su ficie n cia ,
qu e la ve rd a d e ra mo ti va ció n d e l a c to d i scr e cio n a l o b e d e ció
a ra zo n e s a je n a s y d i fe re n te s a l b u e n se rvicio , qu e p o r se r
ta le s , co n s ti tu ye n u n a d e sv ia ció n d e l p o d e r qu e la le y o to rga
la fu n c io n a rio n o min a d o r.
Ah o ra b ie n , p a ra qu e la d e svia c ió n d e l p o d e r p u e d a
e n te n d e rse a cre d ita d a co mo vi cio d e l a c to d e in su b sis te n cia
d iscre cio n a l , tra tá n d o se d e u n e mp le a d o qu e o cu p a u n ca r go
d e lib re n o mb ra mie n to y re mo ció n , de b e s opo rta rs e e n
prue ba s pe rt ine nte s y s ufic ie nte s , c on la c o ntunde nc ia
ne c e s a ria pa ra que no que de du da de q ue la mo tiv a c i ón
de l a c to f ue d ife re nte a l b ue n s e rv ic i o ; o d e qu e e l ca mb io
d e e mp le a d o ge n e ró o ge n e ra rá - co n ce rte za -, u n a
d e sme jo ra d e l se rvi cio p ú b lico . So lo a sí se p u e d e a ce p ta r –
ca u sa l o co n se cu e n cia lme n te -, qu e o cu rri ó u n a d e svia ció n
www.consejodeestado.gov.co
9
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
d e l p o d e r d e l n o min a d o r , si tu a ció n qu e n o e s la d e l p re se n te
p ro ce so .
L o s te stimo n io s re ca u d a d o s , p o r n o se r p ru e b a d ire cta d e l
h e ch o , ca re ce n d e la co n tu n d e n cia e xi g id a ta l co mo lo
co n sid e ra e l sa lva me n to d e vo to a la se n te n cia d e l a qu o ; y
lo s d o cu me n to s a p o rta d o s so b re re co n o ci mie n to s h e ch o s a l
a cto r co n a n te rio rid a d a la in su b si ste n c ia , p o r fa lta d e
p e rtin e n cia , p u e d e n co n sid e ra rse co mo u n si mp le in d icio .
No se o b se rva p ru e b a a l gu n a d iri gid a a d e mo s tra r -
co n se cu e n cia lme n te - la d e sv ia ció n d e l p o d e r, a cre d i ta n d o
qu e qu ie n re e mp la zó a l d e ma n d a n te e n e l ca r go te n ía
co n d icio n e s d e fo rma ció n , e xp e rie n cia o a cti tu d in fe rio re s a
la s d e é s te , o a cre d ita n d o qu e e fe c tiva me n te e l se rvi cio
d ismin u yó su e fi cie n cia o e fica cia co n e l ca mb io d e
fu n cio n a rio .
Cua ndo e n un pr oc e s o jud ic ia l s e a duc e un he c ho que
pre te nde de s v i rtua r una pre s u nc i ón le g a l, d ic ho he c h o
de be e s ta r de b ida y s ufic ie nte me nte p r oba do pa ra q ue
prod uzc a e l e fe c to p re te nd ido . Es ta si tu a ció n se h a ce
e sp e cia lme n te ri gu ro sa tra tá n d o se d e e mp le a d o s qu e
o cu p a n ca rgo s se ñ a la d o s e n la s n o rma s , co mo d e lib re
n o mb ra mie n to y re mo ció n p a ra lo s cu a le s, e l e je rci cio d e la
fa cu l ta d d is cre cio n a l le p e rmite a l n o min a d o r d e sign a r a
p e rso n a s qu e co n sid e ra id ó n e a s p a ra l a re a liza ció n d e
cie rta s fu n cio n e s ( fa cu l ta d d i scre c io n a l d e n o mb ra mie n to );
y cu a n d o n o lo so n , a u to ri za a l e mp l e a d o r p a ra
re e mp la za rlo s p o r o tra s p e rso n a s c u ya ca p a cid a d ,
id o n e id a d y e fi cie n cia se a d e cu e n a lo s re qu e rimie n to s
in sti tu cio n a le s (re tiro d i scre cio n a l)» 12.
De lo e fect ivame nte pr obado
La pa r te deman dante con sidera qu e el no mbra mien to del señor
Alber to José Cobo L ora no pe rsiguió e l mejor amien to del s ervi cio
porque es te no cum plía con los requ isi tos del cargo .
Al respe c to en el expe dien te se en cuen tran la s siguie nte s prueb as
relevan tes , rel a tiva s al cu mplim iento de r equisi to s exigid os pa ra el
cargo :
• En cuan to a l os r equisi to s exigid os , s e encue ntra en el
expedien te copia del M anual de Fun cion es y C ompe tenci as de
la empr esa i ndus trial y come rcial del Es tado Tel epac ífico 13, en
12
C on se j o de E st ad o, S al a d e l o C o nt e nc i os o A d mi ni st r ati v o, S e cc i ó n
S eg u nd a, s e nt en ci a d e 11 de s ep ti e mb r e de 2 0 03 , ex p ed i e nt e 2 1 99 - 02 ,
ma gi st r ad o p on e nt e: A na M a rg a ri ta O l a ya Fo r er o .
13
F ol i o s 15 a 22 del c u ad e rn o p ri nci p al .
www.consejodeestado.gov.co
10
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
el que con sta que , para ocupa r el c argo de ge ren te se deben
cumplir lo s siguien te s requi sito s :
De edu cación : 1 . Título pro fesi onal . 2 . Título de po sgrado .
De ex perien cia : 1 . Cin co (5) año s de e x periencia p rofesional .
2. Tr es (3) año s de expe rienci a p r ofesio nal en ca rgos
direc tivo s.
• En rel ación con el pr ocedi mien to pa r a la de signació n del
nuevo gere nte , s e encuen tra copia d el Ac ta de la J unta
Admini stradora 1 74 de 13 de ene ro de 2012 14 en l a que se
consignó lo si guien te:
« (…) 3 . Ele cc ió n y d e si gn a ció n d e l Ge re n te ( sic) d e la
So cie d a d Te le vis ió n d e l Pa cí fico L td a . – T EL E P AC ÍF ICO .
En e s te mo me n to se re tira la d o cto ra L o re n a Ive tte Me n d o za
Ma rmo le jo .
EI d o cto r Ed iso n Bio s ca r Ru iz Va le n cia , p r e gu n ta s i a a l gu n o
d e lo s mie mb ro s d e Ju n ta le s h a lle ga d o h o ja s d e vid a
p o stu lá n d o se co mo ca n d id a to p a ra e l ca r g o d e Ge re n te (si c)
d e Te le p a cí fico , so l ici ta n d o a d e má s a la Se cre ta ria (si c) d e
la Ju n ta , in fo rma r a lo s De le ga d o s (s ic) d e l Min is te rio d e la s
Te cn o lo g ía s d e la In fo rma ció n y la s te le co mu n ica cio n e s y d e
la Co mi sió n Na cio n a l d e Te le visió n qu e y a se d io in icio a la
re u n ió n p a ra qu e se h a ga n p re se n te s, sin e mb a rgo e l d o c to r
Die go L u is Hu rta d o in fo rma qu e e l se ñ o r Go b e rn a d o r se
e n cu e n tra re u n id o co n lo s mie mb ro s d e ju n ta fa l ta n te s
tra ta n d o te ma s imp o rta n te s , so lici ta n d o u n re ce so h a sta qu e
te rmin e n la re u n ió n me n cio n a d a y se h a ga n p re se n te s , p o r lo
qu e e l P re sid e n te ma n i fie s ta qu e co n si d e r a n d o lo s te ma s d e
in te ré s Ge n e ra l p a ra e l De p a rta me n to d e l V a lle d e l ca u ca qu e
e stá n tra ta n d o co n e l se ñ o r Go b e rn a d o r p r o p o n e u n a mo ció n
d e o rd e n d e cla ra n d o u n re ce so , p a ra lu e go in icia r
n u e va me n te la re u n ió n , e xa c ta me n te e n e l p u n to d o n d e se
in te rru mp e . En co n trá n d o se ya p re se n te s t o d o s lo s mie mb ro s
d e la Ju n ta se re a n u d a la re u n ió n co n e l lla ma d o a l is ta
n u e va me n te p a ra ve r ifi ca r e l qu ó ru m:
Do cto r (si c) ED IS ON B I OS CA R RU IZ VA L ENC IA , De le ga d o
(sic) d e l Go b e rn a d o r (sic) d e l De p a rta m e n to d e l Va lle d e l
Ca u ca ; Do cto ra (si c) CL AUD I A IR IN A GO NZAL EZ O S PI NA ,
Ge re n te (sic ) d e IN FI V AL L E ; Do c to r ( sic) R AF A EL M AUR IC IO
SA MUD IO L IZC AN O , Co mis io n a d o (sic) d e la Co misió n
Na cio n a l d e Te le vi sió n ; Do cto ra (sic ) MAR IA CA ROL IN A
HO YO S TUR B AY , De le ga d a (si c) d e l s e ñ o r Min is tr o d e
Te cn o lo g ía s d e la In fo rma ció n y la s Co mu n ica cio n e s y e l
Do cto r (si c) D I EG O L U I S H URT AD O AN IZ AR ES , M ie mb ro
(sic) d e la Ju n ta d e si gn a d o p o r e l Go b e rn a d o r (sic) co mo
re p re se n ta n te p o r e l De p a rta me n to d e l V a lle d e l Ca u ca , la
se cre ta ria in fo rma a la Pre sid e n cia qu e h a y qu ó ru m, ta n to
p a ra d e lib e ra r co mo p a ra d e cid ir, p o r lo qu e e l Pre sid e n te
(sic) in fo rma qu e co n s ta ta d o e l qu ó ru m se r e in icia la re u n ió n ,
14
F ol i o s 8 a 1 2 d el cu a de r no pr i n ci p al .
www.consejodeestado.gov.co
11
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
igu a lme n te a cla ra qu e a l in icio se h a co n s ta ta d o la p a r te le ga l
d e la s d e le ga c io n e s e fe c tu a d a s p o r p a rte d e l se ñ o r
Go b e rn a d o r (sic) d e l De p a rta me n to , la Co misió n Na c io n a l d e
Te le visió n y e l Min is te rio d e la s TIC , v e rifica n d o qu e se
tie n e n lo s a cto s a d min i stra tivo s d e d e le ga ció n su scri to s p o r
e l se ñ o r Go b e rn a d o r (s ic) a l d o c to r Ed i so n Bio s ca r Ru í z
Alva re z co mo su De le ga d o (si c) (De cre to 0 0 6 2 d e e n e ro 1 2
d e 2 0 1 2 ) y a l d o cto r Die go L u is Hu r ta d o An iza re z co mo
mie mb ro d e la Ju n ta Ad min is tra d o ra Re g io n a l d e Te le p a c íf ico
(De cre to 0 0 3 5 d e e n e ro 5 d e 2 0 1 2 ), a s í mis mo p o r
in fo rma ció n su min is tra d a p o r la Se cre ta ria (e ) d e la Ju n ta , la s
d e le ga cio n e s e fe c tu a d a s a l Co misio n a d o y la Vi ce min is tra
so n p e rma n e n te s y re p o sa n e n Te le p a cí f ico p o r lo qu e se
o b via la p re se n ta ció n d e e sto s e s cri to s.
Se co n tin ú a e n e l p u n to 3 d e l o rd e n d í a , e n e l cu a l se
e n co n tra b a la re u n ió n a n te s d e d e c la ra rse e l re ce so : Ele c ció n
y d e si gn a ció n d e l Ge re n te d e la So cie d a d Te le v isió n d e l
Pa c ífi co L td a .- T EL EP AC IF IC O, p o r lo q u e e l Do c to r ( sic)
Ed iso n Bio sca r Ru iz Va le n cia , so lici ta a la Se cre ta ria ( sic) d e
la Ju n ta , d a r le c tu ra d e lo s n o mb re s d e qu ie n e s p re se n ta ro n
su s h o ja s d e vid a , co n e l fin d e p o n e rla s e n co n sid e ra ció n d e
lo s mie mb ro s d e la Ju n ta y p ro ce d e r a l a d e si gn a ció n d e l
n u e vo ge re n te d e Te le p a cí fi c o :
Jh o a n a An d re a Go n zá le z Mu ñ o z .
Ju liá n Be ltrá n .
Wilso n Pa rra Pla za .
Alb e rto Jo sé Ca b o L o ra .
En e s te mo me n to e l d o c to r Ed i so n Bio sc a r Ru iz Va le n c ia ,
ma n ifie s ta qu e co mo p re sid e n te co n ce d e la p a la b ra a ca d a
u n o d e lo s mie mb ro s d e la Ju n ta p a ra e scu ch a r su s o p in io n e s
so b re ca d a u n a d e la s h o ja s d e vid a p re se n ta d a s:
El d o cto r Die go L u is Hu rta d o in te r vie n e p a ra ma n ife s ta r qu e
re visó la s h o ja s d e vid a p re se n ta d a s , co n sid e ra qu e
Te le p a cí fico e s u n ca n a l qu e re qu ie re mu ch a p ro ye cc ió n n o
so lo e n la ca lid a d si n o e n e l te ma d e m e rca d e o p a ra qu e
p u e d a se r so s te n ib le y d e b e e n fo ca rse mu ch o a b u sca r
n u e vo s h o rizo n te s, p o r lo qu e a n a li za d a s la s h o ja s d e vid a
p re se n ta d a s so lo d e u n a le gu sto mu ch o la e xp e rie n cia e n la
p a rte co me rc ia l qu e le h a ce fa l ta a Te le p a cí fico , p o r lo qu e
p ro p o n e a l d o cto r Alb e rto Jo sé Co b o L o ra p a ra qu e se a
d e sign a d o co mo Ge re n te (si c) d e Te le p a c í fico .
L a d o cto ra Cla u d ia Ir in a Go n zá le z Osp in a , Ge re n te (s ic) d e
In fi va lle , ma n i fie s ta qu e ta mb ié n h a a n a li za d o la s h o ja s d e
vid a p re se n ta d a s y co n sid e ra qu e la d e l d o cto r Alb e r to Jo sé
Co b o L o ra , re ú n e lo s re qu isi t o s e x i gid o s p a ra o cu p a r e l ca r go
d e Ge re n te ( sic) d e Te le p a ci fico , p o r lo qu e le d a su vo to
fa vo ra b le .
L a Do c to ra ( sic) Ma ría Ca ro lin a Ho yo s Tu rb a y, Vi ce min is tra
(sic) d e la s Te cn o lo g ía s d e la In f o rma ció n y la s
co mu n ica cio n e s , p re gu n ta , si se h a re a liz a d o u n a n á lisi s d e
la s cu a t ro h o ja s d e v id a qu e se h a n p re se n ta d o co mo
a sp ira n te s a e je rce r e l ca r go p a ra d e te rmi n a r si cu mp le n co n
lo s re qu isi to s p a ra o cu p a r e l mi smo , re sp o n d ie n d o e l d o cto r
Ed iso n Bio sca r Ru i z Va le n cia , qu e e fe c tiv a me n te re visó la s
www.consejodeestado.gov.co
12
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
h o ja s d e vid a p re se n ta d a s d e te rmin a n d o q u e to d a s cu mp le n
co n lo s re qu i si to s e xi gid o s . I gu a lme n te p re gu n ta la se ñ o ra
Vice min i st ra (si c) so b re e l p ro ce so p a ra o b te n e r la s h o ja s d e
vid a d e e sto s cu a tro ca n d id a to s qu e h o y s e e s tá n e va lu a n d o ,
a lo qu e re sp o n d e e l Pre si d e n te (si c) d e la J u n ta qu e la s h o ja s
d e vid a se h i cie ro n lle ga r a la Go b e rn a ció n d e l Va lle y e n su
ca lid a d d e Pre sid e n te ( sic) d e la Ju n ta d e l e ga d o p o r e l se ñ o r
Go b e rn a d o r (sic) la s re ce p cio n ó y re vi só , p a sá n d o la s a lo s
d e má s mie mb ro s d e ju n ta qu e se e n co n tra b a n p re se n te s y p o r
so lici tu d d e l se ñ o r Go b e rn a d o r ( sic) e n e l d í a d e h o y h a h e ch o
e n tre ga d e la s mi sma s a lo s De le ga d o s ( sic) ta n to d e l
Min iste rio co mo d e la Co misió n Na cio n a l d e Te le vis ió n p a ra
su re v isió n . El Do cto r ( sic) Ra fa e l Ma u ricio Sa mu d io L i zca n o ,
Co misio n a d o d e la Co mi sió n Na cio n a l d e Te le visió n so li ci ta
qu e a n te s d e p ro se gu ir , a tra vé s d e la Se c re ta r ía se re vise n
lo s e sta tu to s p a ra te n e r cla rid a d d e qu e ma n e ra e s tá
e sta b le cid o e l n o mb ra mie n to d e l Ge re n te ( sic) , co n e l fin d e
n o in cu rrir e n a lgú n e rro r, a lo qu e re sp o n d e e l Pre sid e n te
(sic) d e la Ju n ta qu e p re cisa me n te e s ta e ra u n a d e su s
p re o cu p a cio n e s, p e ro co mp ro b ó qu e l o s e sta tu to s n o
e sta b le ce n u n p ro ce d imie n to p a ra e l n o mb ra mie n to d e l
Ge re n te (sic ) , so lo h a b la d e u n a d e si gn a ció n , p o r lo ta n to
co n sid e ra e sta r a co rd e s a lo e sta b le c id o p o r lo s e s ta tu to s ;
co n firma e l Co misio n a d o (s ic) Sa mu d io qu e re a lme n te e l
a rtí cu lo 1 8 d e lo s e s ta tu to s e sta b le ce qu e "e l Ge re n te ( sic)
se rá d e si gn a d o p o r la Ju n ta Ad min is tra d o r a Re g io n a l, te n d rá
e l ca rá c te r d e e mp le a d o p ú b lico d e lib r e n o mb ra mie n to y
re mo ció n ", co n clu ye n d o qu e a s í la s co sa s n o s e n co n tra mo s
e n ma rca d o s e n lo qu e d e te rmin a n lo s e sta tu to s p a ra la
d e sign a c ió n d e l n u e vo ge r e n te d e Te le p a cíf ico , co n tin u a
d icie n d o qu e a p e sa r qu e la se ñ o ra Vic e min istra (sic ) ya
p re gu n tó p o r e l e stu d io re a l iza d o a la s h o ja s d e v id a
p re se n ta d a s, sin e mb a rgo d e se a sa b e r si a d e má s d e lo s
re qu isi to s e x ig id o s se tu vo e n cu e n ta l a p re se n ta c ió n y
ve rifi ca ció n d e la s ce r ti fica c io n e s e xp e d id a s p a ra e je rce r
ca rgo s p ú b li co s , p o r lo s ó rga n o s d e co n tr o l Pro cu ra d u ría y
Co n tra lo ría . A lo a n te rio r re sp o n d e e l d o c t o r Ed iso n Bio s ca r
Ru iz Va le n cia qu e so b re a n te ce d e n t e s d i scip l in a rio s,
ce rti fica d o fis ca l y p a sa d o ju d icia l , fu e ro n re visa d o s
o p o rtu n a me n te y lo s d e má s se te n d rá co m o b a se e l p rin cip io
d e la b u e n a fe , a l cre e r qu e lo s ca n d id a to s n o tie n e n
in co n ve n ie n te e n e s te se n t id o y p o r lo ta n to n o tie n e n n in gu n a
in h a b ilid a d p a ra e je rce r e l ca r go , p o r lo qu e co n clu y e e l
Co misio n a d o qu e e n to n ce s se e n tie n d e qu e la s h o ja s d e v id a
p re se n ta d a s cu mp le n co n lo s p e rfi le s y re q u isito s d e le y .
(…)
A p e ti ció n d e l se ñ o r Pre sid e n te d e la Ju n t a la Se cre ta ria (e )
p ro ce d e a l la ma r a ca d a u n o d e lo s mie mb r o s p re se n te s p a ra
qu e e xp re se n su vo to , p ro ce d ié n d o se a l l la ma d o a li sta : DOCT OR AL B ERT O J OS E CO B O L OR A:
5 vo to s
As í la s co sa s in fo rma e l d o c to r Ed iso n Bio s ca r Ru iz Va le n c ia ,
h a sid o d e si gn a d o p o r u n a n imid a d e l d o cto r Alb e r to Jo sé
Co b o L o ra , co mo n u e vo Ge re n te d e Te le p a cí fico » .
www.consejodeestado.gov.co
13
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
• En rela ción con lo s r equisi tos de e studi o y e xperien cia , en
el exp edien te se encu entran los si guien tes do cumen tos :
a. Ac ta de Grado 20050542 , en do nde s e indi ca que el
señor Albe rto Jo sé Cob o Lo ra, adqui rió el título d e
abogado de la Uni versi dad d e San Buen aventura — Cali ,
el d ía 3 d e di ciem bre de 2005 15.
b. Ac ta de Grado 2007-01 , en la que con sta q ue el se ñor
Alber to José Cobo Lor a, adqui rió e l títul o de Espe cialis ta
en De recho Admini s tra tivo de la U nivers idad San
Buenaven tu ra —Cali en conveni o con la Un i ver sidad
Ponti fi cia Boli variana , el d ía 15 d e ju nio de 2007 16.
c. Resolución 000 371 d el 2 7 de junio de 2007, por m edio
del cual el geren te general de CAL ISAL UD EP S, nomb ra
a A lber to Jo sé Cobo Lo ra , en el ca rgo d e je fe de control
intern o. Cargo q ue des empeñó entre e l 27 de junio de
2007 y el 31 de o ctub re de 2007 17.
d. Certi fi cación e xpedida por el a sis ten te d e ger encia de la
empres a Alc om de Oc ciden te el 1 d e ag osto d e 2010 , en
la que se indi ca que el se ñor Cobo Lo r a s e dese mpeñó
como a seso r ju ríd ico y je fe de audi to ría y con trol de
proces os en tre el 1 de ene ro de 20 02 y el 31 de
diciemb re de 2003 y en tre el 1 de enero de 2008 y el 30
de junio de 2010 18.
e. Certi fi cación expedid a por el re pres entante le gal de la
empres a Alc om de Oc ciden te el 1 d e ag osto d e 2010 , en
la q ue se indica que el señor Cobo Lo ra eje rció el ca rgo
de subge ren te en tre lo s me ses de ene r o y abril de 2008
y de sde el me s de s eptie mbre de 2009 hasta el me s de
agosto de 201 0 19.
f. Resolución 231 del 2 0 de agos to de 2 01 0, po r medio del
cual la geren te g eneral de TEL EP ACIFICO, n ombró al
señor Alber to José Cob o Lora , en el c argo de je fe de
control In te rno 20.
g. Consta ncia de 20 de agos to de 20 1 0, en donde se
establ eció qu e el s eñor Alber to José C obo Lora , labo ró
median te con tra to d e p res tación de servi cios en la
15
F ol i o 2 8 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
16
F ol i o 2 9 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
17
F ol i o s 30 a 32 del c u ad e rn o p ri nci p al .
18
F ol i o 3 3 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
19
F ol i o 4 3 d el c ua d er n o 1A .
20
F ol i o 3 7 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
www.consejodeestado.gov.co
14
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
Secre ta ría de Salud Públi ca del M unici pio de San tiago
de Cali , des de el 7 de no viem bre d e 200 7 has ta el 30 de
diciemb re de 2 007 21.
h. Certi fi cación de 24 de ago sto de 201 0, en donde se
consignó que el Señor Albe rto Jo sé C obo Lora , labo ró
median te c ontra to de pre stación de servi cios en e l
SOMA , desde el 07 de o ctubre de 200 8 ha sta el 31 de
diciemb re de 2008 y de sde el 2 defebrer o de 2009 has ta
el 2 de agos to de 2009 22.
i. Consta ncia de 20 de s epti e mbr e d e 2 0 10, expe dida por
la pro fe sional uni versi ta ria de la Se cre tar ía de
In frae struc tura y V alori zación del Muni cipio de Cali , en
donde se señaló que el Seño r Alb er to José Cobo Lora ,
estu vo vinculad o a dicha entidad media nte la moda lidad
de con tra to de pres ta ción de ser vicio s de sde el 12 de
marzo de 2008 ha sta el 2 de ago sto del mi smo año 23.
j. Consta ncia del 23 de sep tiemb re de 20 10, por medi o de
la cual la vice rre ctora ademini s tra tiva de la In sti tu ción
Univer sita ria E scuela Na cional del Depo rte indi có que el
señor Albe rto José Cobo Lora trab aj ó en dich a en tidad
median te contra to de pr es tación de se rvicio s de sde el
23 de junio de 2004 ha sta el 30 de ma y o de 2006 24.
• Para e fec tos de anali zar la po sible con figuración del vicio de
desvia ción de poder , va le la pena hac er re fer encia al
inter roga torio de par te 25 rendido po r la de mandan te, en el que
señaló :
« (…) p re gu n ta la p a r te d e ma n d a d a . D o cto ra L o re n a
Ive tte , s írva se ma n i fe sta r a e s te d e sp a ch o su v in cu la ció n
in icia l co n TEL E PA CIF IC O , me d ia n te qu é mo d a lid a d se
e fe ctu ó y qu e ca r go h a d e se mp e ñ a d o . C ONT E ST Ó:
In icia lme n te me vin cu l é a T EL EP AC IF IC O e l 2 d e ju l io d e
2 0 0 8 , co mo je fe d e la o f icin a d e co n tro l in t e rn o y d e sp u é s
p a sé a se r la je fe ju r íd ica d e la e n tid a d y p o ste rio rme n te
fu i e n ca r ga d a d e la ge re n cia p o r u n a re n u n cia d e qu ie n
e ra su titu la r , y u n a ve z a n te s d e ve n ce rse e l p e r ío d o
co rre sp o n d ie n te fu i n o mb ra d a e n p ro p ie d a d co mo ge re n te
d e TEL E P ACI FIC O . Pre gu n ta la p a rte d e ma n d a d a . ¿ En
qu é fe ch a se e fe ctu ó e se n o mb ra mie n to ? CON TE ST Ó :
Co mo ge re n te n o re cu e rd o b ie n la fe ch a , p e rmí ta me u n
mo me n to .. . Pre gu n ta la p a r te d e ma n d a d a : Cu a n d o u s te d
21
F ol i o 4 0 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
22
F ol i o 4 1 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
23
F ol i o 3 5 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
24
F ol i o 4 2 d el c ua d er n o p ri n ci pa l 1A .
25
C d qu e se en cu e nt ra en e l fo l i o 48 de l c u ad e r no p ri n ci p al 1A .
www.consejodeestado.gov.co
15
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
fu e d e s vin cu la d a , ¿e n qu é fe ch a s e re a lizó la
d e svin cu la ció n y cu á l fu e la mo ti va ció n p o r p a rte d e la
so cie d a d p a ra d e s vin cu la d a ? CON TE ST O: Qu ie ro
re sa lta r , qu e , co m o d ije , yo fu i e n ca r ga d a mie n tra s e l
ge re n te qu e h a b ía e n e se mo me n to e n p ro p ie d a d
re n u n ció . Cu a n d o me e li gie ro n co mo ge re n te e n
p ro p ie d a d mi h o ja d e vid a co n o tra s d o s o tre s h o ja s d e
vid a fu e ro n p re via me n te e va lu a d a s p o r la ju n ta
a d min istra d o ra d e e sa é p o ca , y fu i n o mb ra d a co mo
ge re n te . Po ste rio rme n te , e l 1 3 d e e n e ro d e 2 0 1 2 , fu i a u n a
Ju n ta d o n d e me in fo rma ro n qu e h a b ía sid o d e svin cu la d a
p o rqu e h a b ía u n n u e vo ge re n te . Pre g u n ta la p a r te
d e ma n d a d a : ¿Es ta d e c isió n e s ta b a mo tiva d a o n o e sta b a
mo tiva d a ? C ON TE ST Ó : De a cu e rd o co n lo s e s ta tu to s d e
la e n tid a d , si b ie n e s cie r to e l se ñ o r go b e rn a d o r o
cu a lqu ie r mie mb ro d e la ju n ta p o d ía c o n vo ca r, e s ta
co n vo ca to ria d e b ía re a liza rla e l ge re n te … A qu í h a b ía u n
p u n to qu e e ra cre o qu e e le cc ió n d e ge re n te , a l go a s í , y
sie mp re lo s p ro ce d imie n to s d e la e n t id a d s e re co g ía n la s
h o ja s d e vid a a tra vé s d e la ge re n cia y se e n via b a n a lo s
mie mb ro s d e la Ju n ta Ad min i stra d o ra , p a ra qu e e llo s
ve rifi ca ra n lo s re qu isi to s d e si cu mp l ía n o n o . En e s te
ca so yo p re gu n t é . Me d ije ro n qu e n o , qu e co mo h a b ía
ca mb io d e a d min i stra c ió n simp le me n te e ra u n te ma , p e ro
e n n in gú n mo me n to me d ije ro n p u e s qu e ib a n a e le g ir o a
n o mb ra r a a lgu ie n y qu e h a b ría a lgu n a fo r ma d e qu e la s
p e rso n a s in te re sa d a s p u d ie ra n p re se n ta r s u h o ja d e vid a
o si ya h a b ía n p re via me n te se le ccio n a d o a lgu n a d e e lla s ,
p u e s d e h e ch o a m í me to m ó p o r so rp re sa , p o rqu e e ra mi
e xp e cta tiva d e a cu e rd o a lo s re su lta d o s qu e yo h a b ía
te n id o co mo ge re n te , qu e me ra t ifi ca ra n e n e l ca r g o . Pre gu n ta la p a rte d e ma n d a d a : ¿U ste d e ra co n sie n te s i e l
a cto a d min is tra t ivo e ra mo t iva d o ? CON T ES T Ó : Pu e s la
ve rd a d , yo co n o c í p o s te rio rme n te e l a c to a d min istra ti vo
p o rqu e e l d ía d e la ju n ta u n o d e lo s mie mb r o s d e la misma ,
e l d e le ga d o d e la Co mis ió n Na c io n a l d e Te le visió n , me
d ijo qu e p o r qu é h a b ía re n u n cia d o , a m í me lla mó la
a te n ció n p o r qu e y o n u n ca p re se n té re n u n cia d e l ca r go y
le d ije qu e n o qu e simp le me n te d e sp u é s me h ic ie ro n
re tira r, lu e go cu a n d o yo vo l v í a p re se n ta r mi in fo rme me
d ije ro n qu e h a b ía u n n u e vo ge re n te , p e ro y o le d ije n u n ca
re n u n cié … b u s qu é e se a cto a d min istra tivo y
e fe ct iva me n te a ll í d e c ía qu e se me a ce p ta b a la re n u n cia
y se n o mb ra b a e n p ro p ie d a d u n n u e vo ge re n te , y , a d e má s ,
a llí h a b ía o tra si tu a ció n qu e n o e ra cie rt a y e ra qu e e l
go b e rn a d o r d e l Va lle d e l Ca u ca , e n e se mo me n to e l d o c to r
Use ch e , ta mb ié n e s ta b a p re se n te e n e sa j u n ta , ta mp o co
e ra cie r to , e n to n ce s a l co n sid e ra r qu e s e h a b ía n d a d o
u n o s e le me n to s p a ra la n u lid a d d e l a cto a d min ist ra ti vo
e n to n ce s d e cid í d e ma n d a r a la e n tid a d , p o rqu e n u n ca
re n u n ci é , n u n ca e s tu vo e l p re sid e n te e n e sa ju n ta . Pre gu n ta la p a r te d e ma n d a d a :
Sin e mb a rgo u s te d e ra
co n scie n te qu e o cu p a b a u n ca r go d e lib re n o mb ra mie n to
y re mo ció n y , qu e su so s te n ib ilid a d e ra d iscre cio n a l d e
qu ie n la n o mb ra b a . C ONT ES T Ó : Po r s u p u e sto , p e ro
www.consejodeestado.gov.co
16
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
n u n ca re n u n ci é in sis to , m i e xp e c ta ti va d e a cu e rd o a mi
d e se mp e ñ o y a lo s lo gro s qu e yo a lca n c é e n la e n t id a d y
d e a cu e rd o a lo qu e a l gu n o s mie mb ro s d e l a ju n ta me h a n
ma n ife sta d o e ra su in te ré s d e qu e yo co n tin u a ra co mo
ge re n te d e T EL E P AC IF ICO , p o r lo ta n to , si b ie n e s cie r to
e s u n ca rgo d e lib re n o mb ra mie n to y re mo ció n , y qu e e s
p o r lib e ra lid a d d e l n o min a d o r, e n e ste ca so la Ju n ta
Ad min is tra d o ra d e l Ca n a l, n o e s me n o s ci e rto qu e p u e s
d e b e n d a rse u n a s co n d icio n e s cie r ta s y e n e ste ca so la
mo tiva c ió n qu e tu vie ro n ca re ce d e to d a v a lid e z, p o r qu e
n u n ca re n u n ci é a l ca r go . Pre gu n ta la p a rt e d e ma n d a d a :
¿Qu é la p so d e tie mp o tra n s cu rrió d e sd e qu e u s te d fu e
d e cla ra d a in su b si ste n te y qu e fu e n o mb ra d a e n la
Pro cu ra d u ría ? CO NT ES T Ó : Bu e n o , pues ya
e n co n trá n d o me d e se m p le a d a e mp e cé a b u sca r n u e va s
o p cio n e s, p re se n t é m i h o ja d e vid a e n la Pro cu ra d u ría y
me vin cu l é co n e s ta e n tid a d e l 2 d e fe b re ro d e 2 0 1 2 . Pre gu n ta la p a rte d e ma n d a d a . ¿ Eso qu i e re d e cir qu e
u ste d no se vio d e sme jo ra d a e co n ó mica ni
p a trimo n ia lme n te co n su d e sv in cu la ci ó n a l ca n a l ?
CONT E ST O: Si b ie n e s cie r to , n o so tro s n o e s ta mo s
p id ie n d o n in gu n a in d e mn iza ció n p o r e se a sp e cto , n o e s
me n o s cie rto qu e s i tu ve u n d e sme jo ra mi e n to p o rqu e e l
su e ld o d e la Pro cu ra d u ría e s in fe rio r a l q u e yo p e r cib ía
e n T EL E P AC IF ICO y la s co n d i cio n e s la b o ra l e s qu e yo
te n ía e n e sa e mp re sa .. .. Pre gu n ta e l M in i ste rio P ú b li co . Ma n ifie s ta u ste d qu e e l p re s id e n te d e la Ju n ta
Ad min is tra d o ra Re gio n a l d e T EL EP AC IF I CO, n o e sta b a
p re se n te e l d ía e n qu e se to mó la d e cisió n d e p ro fe rir e l
Acu e rd o 1 d e e n e ro 1 3 d e 2 0 1 2 , s írva se ma n ife sta r s í o
n o e s ta b a e l Se ñ o r EDI NS ON B IO SC AR R UIZ V AL EN CI A ,
CONT E ST Ó: No Do c to r , yo simp le me n te l e í e l p e rió d i co
co mo p a ra d e mo st ra r qu e n o h u b o me j o ra mie n to d e l
se rvicio y h u b o u n a d e s via ció n d e l p o d e r e n e l
n o mb ra mie n to , e fe ct iva me n te el Se ñ o r ED IN SO N
BI O SC AR RU IZ VAL ENC I A, si a sis tió e l d í a 1 3 d e e n e ro
a la Ju n ta , é l la p re s id ió e n ca lid a d d e d e le ga d o d e l Se ñ o r
go b e rn a d o r, qu ie n n o a si stió a la mi sm a y e n n in gú n
mo me n to se h izo p re se n te . El Se ñ o r ED IN SO N BI O SC AR
RUIZ V AL ENC I A, e n ca lid a d d e p re sid e n te n i n in gu n o d e
su s o tro s mie mb ro s , a m í co mo ge re n t e me e n via ro n
n in gu n a d e la s h o ja s d e vid a qu e su p u e sta me n te se
p re se n ta ro n p a ra se r co n sid e ra d a s p a ra e l ca r go d e
ge re n te , so la me n te me d i cu e n ta a l lí e se d ía , lu e go
ta mb ié n le í e l Ac ta d e la Ju n ta , d o n d e e l se ñ o r d ice qu e
é l ve ri ficó lo s re qu isi to s y la s h o ja s d e vid a , ta mb ié n te n go
qu e d e cir qu e yo fu i la ge re n te h a sta e l 1 3 d e e n e ro y qu e
e n e se mo me n to n i é l n i n in gú n o tro mie mb ro d e Ju n ta
p id ió h o ja s d e vid a , p o r e je mp lo , ta n to d e l se ñ o r A lb e rto
Co b o , qu ie n e ra e l je fe d e co n tro l in te rn o , co mo d e l se ñ o r
Wilso n . .. . , e n to n ce s , p o r p a rte d e l ca n a l n u n ca se p id ie ro n
n i ce rt ifi ca cio n e s n i se a ce r ca ro n a re v isa r la s h o ja s d e
vid a , n i ta mp o co n a d ie tu vo co n o ci mie n to so b re qu é
p ro ce d imie n to u til iza ro n p a ra fin a lme n t e re co ge r la s
misma s .
Pre gu n ta e l Min is te rio Pú b li c o . ¿ El se ñ o r
www.consejodeestado.gov.co
17
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
Go b e rn a d o r a sis tió a e sa re u n ió n d e l 1 3 d e e n e ro d e
2 0 1 2 ? CONT E ST Ó: So y e n fá t ica e n a fir ma r, se ñ o r
p ro cu ra d o r, qu e e n n in gú n mo me n to d e la Ju n ta qu e se
re a lizó e se d ía 1 3 d e e n e ro d e 2 0 1 2 , e l se ñ o r go b e rn a d o r
d e la é p o ca , e l d o c to r Use ch e , se h i zo p re se n te e n la
Ju n ta y e n n in gú n mo me n to qu ie n d iri gió e l tra n scu r so d e
la mi sma fu e e l se ñ o r ED IN SO N B I OS CAR RUI Z
VAL ENC I A (sic ) …» .
Aná lis is de l ca rgo
En rela ción co n los a rgume nto s exp ue sto s en la de manda y en el
recur so de a pelación en lo refe ren te a la causal de nulida d por e l
vicio de desv iación d e poder , e s pre c iso poner de pre sen te , de
entra da, que la p ar te demand ante no p resen tó un solo a rgume nto
de cuál fue la mo ti vación per seguida a tra vés de la ex pedición del
Acuerd o 1 del 13 de ene ro de 2 012 di ferente al me joram iento del
servi cio .
Al respe cto, m ás allá de las p ruebas do cumen tales enl is tadas y de l
inter roga torio de par te que rindió , en el que n o expu so siqui era una
tesi s sobre la mo tiva ción real per segui da con el nomb ramien to del
señor Albe rto José Cobo Lora , no exi ste ninguna p rueba que dé
cuenta de una in ten ción di feren te al me joramien to del ser vicio con
la de svin culaci ón de la señora Mendo z a Marmol ejo y la designa ción
de su reempla zo .
Ahora bien , si se en tiende que el car go que de sarr olló la p ar te
demandan te consi ste en el de la i nfra cción de la s no rma s
superio res , la Sala adv ier te que tampo c o le a sis te razón a la par te
demandan te por lo si gu iente:
Tal c omo cons ta en los do cumen to s enlistados p revia men te , el
manual de fun ciones exig ía título pr ofe si onal, requisi to que ac redi tó
el señor Cobo Lo ra, tod a ve z que e n el expedie nte se pue de
aprecia r que o sten ta e l título de a bogado, e xpedido por la
Univer sidad de San Buena ventura — C ali, el d ía 3 de dicie mbre d e
2005 26.
As í mis mo , se req uer ía título de e spec ialista, el cual , t a mbién s e
probó que re unió el men cionado señor , hecho que se de mos tró a
tra vés del Ac ta d e Grado 20 07 -01 , e xpe dida por la Unive rsidad San
Buenaven tu ra —Ca li en conveni o con la Unive rsidad Pon ti ficia
Boliva riana , e l d ía 15 de junio d e 2007 27.
26
F ol i o 2 8 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
27
F ol i o 2 9 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
www.consejodeestado.gov.co
18
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
Ahora bi en, en cu anto a los requi si tos d e e xperi encia , e s de resal tar
que la pa rte deman dante pre tende que se in terp re te el manual de
funcio nes de m anera tal que se entiend a que el requisi to de 3 añ os
de e xperien cia en ca rgos de l nivel di rec tivo s ea adicion al a la
experien cia pro fesi onal de 5 a ños .
En cu anto a e s te a rgumen to , l a sa la c o nsidera que l e as is te razón
al Tribunal Admini stra tivo del Vall e de l Cauca, en la med ida en q ue
en el manua l de funci ones no se esp e cifi có que e s ta e xper iencia
sea adicional a la e xperie ncia pr ofe s ional , es de cir , es válido
acredi tar e xperie ncia co ncomi tan te en tre p ro fesiona l y espe cífi ca
en ca rgos del ni vel dire cti vo .
Por o tra pa rte, es nece sario re fe rirs e al r epro che respe cto del
cómpu to de la e xperie ncia de mos tra da a tra vés de l a cer ti fic ación
expedida por el repre sen tan te legal de la e mpre sa Alco m de
Oc ciden te el 1 de agos to de 2010 , en la que se indica que el seño r
Cobo Lora ej erci ó el ca rgo de subge ren te en tre los mese s de ene ro
y ab ril de 2008 y de sde e l mes de sep ti embre de 2009 h as ta e l mes
de ago sto de 2010 28.
Al re spec to , e s nece sari o pone r de p re sente que , de con for midad
con el a rtículo 260 del Código Ge nera l del Pro ceso 29, ap licable en
vir tud de lo pre vis to en el ar tícul o 306 de la L ey 1437 de 201 1, el
documen to priva do tiene el mi smo valo r que el público , y que , en el
evento en el qu e se conside re que en alguno de lo s allegado s al
proces o se inc urre en a lgu na inex ac ti tud o falsedad , e s prec iso
tacha rlo po r las ra zone s y a tra vés del procedi mien to pre vis tos e n
los ar tícul os 269 30 y 270 31 de la Ley 1564 de 2012 , lo cual no se
28
F ol i o 3 3 d el c ua d er n o p ri n ci pa l .
29
A rt íc ul o 2 6 0. A l ca nc e pr o ba t or i o de l o s do cu m en to s p ri va d os . L os
do cu m en t os p ri v a do s t i e n en el m i s m o v al o r q ue l o s pú bl i c os , t a nt o en t re
qu i e n es l o s su sc ri bi er o n o cr e ar o n y su s ca us ah a bi en te s co m o r es pe ct o d e
te rc e ro s.
30
A rt íc ul o 26 9. P r oc e de nci a de l a t ac ha d e f al s e da d. L a p a rt e a q ui e n s e
at ri bu y a u n d oc u me n to , a fi r má n do se qu e es tá s us c ri t o o m a nu sc ri to po r el l a,
po d rá t ac ha rl o de fa l s o en l a co nt es t aci ó n d e l a de m an d a, si s e ac o mp añ ó a
es ta , y e n l os de m ás c as os , e n el c ur so de l a a ud i e nc i a en q u e se o r d en e
te ne rl o c om o p r ue b a.
E st a n or m a t a mb i é n s e a pl i ca r á a l a s r ep r od ucc i o n es me cá ni ca s d e l a v oz o
de l a i m a ge n d e l a p a rt e co n tr a q ui en s e a du z ca .
N o s e ad mi ti r á t ac h a d e fal s ed ad c ua n do el d o cu me n to i m p ug n ad o c a re zc a de
i nf l u e nci a e n l a d ec i si ó n.
Lo s he r ed e ro s de l a p er so n a a qu i e n se a tr i b uy e u n do cu m en to d e be r án
ta ch a rl o de f al so e n l as mi s ma s op o rt u ni da d es .
31
A rt íc ul o 2 70 . T r ám i t e d e l a ta ch a . Q ui e n t ac h e e l d oc um e nt o d e be r á ex p re sa r
en q u é c o nsi st e l a f al se da d y p ed i r l as p ru e b as p ar a s u de m os tr ac i ó n. N o s e
tr a mi t a rá l a t ac ha q u e no re ú na e st os re q ui s i t os .
C u an d o el d oc u me nt o ta ch ad o de f al s o ha ya si d o ap o rt ad o en co pi a , e l j u ez
po d rá e xi gi r q ue s e p re se n te e l o ri g i n al .
www.consejodeestado.gov.co
19
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
hizo e n el c aso con cre to , tal c omo con sta en el ac ta de l a au diencia
de pr uebas 32.
Adicional men te , e s ne cesa rio po ner de presen te que en el Dec reto
785 de 200 5 no se e xige q ue se demu e stre que el c argo en el nivel
direc tivo se dese mpeñ e a títul o oner oso, o qu e sea ne cesa rio
aportar adi cionalme nte , la s con sta ncias de coti zació n al si ste ma se
seguridad en s alud , p ensione s y rie sgo s p rofesionale s .
En e ste sen tido , en el ca so sub li te , tal como se puede c ons ta tar en
la ce rti fi cación vi sible en el folio 42 del cuade rno 1 A , la
contrapre s tación qu e se pac tó fue a título de d ividendo s , tod a vez
que el s eñor Cobo Lo ra , a demá s de ejer cer el cargo de
subgeren te ”era igualmen te soc io de la co mpa ñ ía , y la
contrapre s tación re cibida p or sus se rvi cios e ra recon ocida en lo s
dividendo s sociale s” 33
De es ta m anera , la men cionada cer ti fi cación , al tra tar se de una
prueba apor tada al proc eso , en v ir tud d e lo o rdenado en el auto de
23 d e oc tubr e de 2012 34, se debe valora r de a cuerd o con l as r eglas
de la sana cr ítica , y , dado que no se re alizó una tach a de falseda d
y que no se pre sen tó alg una p rueba pa ra de svir tua r su con tenido ,
esta Co rpora ción la te ndrá en cue nta p ara e fe ctos del có mputo d e
la expe riencia espe c ífi ca en ca rgos del nivel dire ctivo , y a que
conser va plena val idez .
De a cuerd o con tod o lo di cho , se d emos tró q ue, el se ñor Cob o Lora
cumplió c on los re quisi tos de e xperi e ncia pro fesio nal, y los de
experien cia espe cífi ca como se deta lla a con tinu ación :
E l j u ez or d en a rá , a ex pe n sa s d el i mp u gn a nt e, l a r e pr o du cci ó n d el do cu m en to
po r f ot o gr a fí a u ot ro m edi o s i m i l ar . D i c h a r e pr od uc ci ón qu e da r á b aj o cu st o di a
de l j u ez .
D e l a t ac h a s e c o rr e rá tr a sl a d o a l a s o t ra s p a r te s p a ra q ue p re se nt e n o pi d an
pr u eb as en l a mi sm a a ud i e nc i a .
S ur ti d o el t ra sl ad o s e de cr e ta r án l a s p r ue b as y se o rd e na r á e l c o t ej o pe ri ci al
de l a fi r ma o de l m an us c ri t o, o u n di ct am e n so br e l as p os i bl e s ad ul te r ac i o ne s.
Ta l e s pr u eb as d e be r án p r od uc i r se e n l a o po rt u ni d a d pa r a pr ac ti ca r l a s d el
pr oc es o o i nci d en te e n e l c ual se a du j o el do cu me n to . L a de ci s i ó n s e re se rv a rá
pa r a l a p r ovi d en ci a q ue re su el va a q ue l l os. E n l o s pr o ce so s d e s u ce si ón l a
ta ch a d eb e rá t ra mi t ar se y r es ol ve rs e co m o i nci d en te y e n l o s de e j e cu ci ón
de b er á p ro p on e rs e co m o ex ce pc i ó n .
E l t rá mi t e, d e l a ta ch a te r mi na r á c u an d o q ui e n a po rt ó el d oc um e nt o de si st a de
i nv oc a rl o co m o pr u eb a .
32
F ol i o s 43 a 46 del c u ad e rn o p ri nci p al 1A .
33
Ibidem.
34
F ol i o 7 8 9 de l cu a de r no 2 .
www.consejodeestado.gov.co
20
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
Fecha de
Fecha de
Entidad Cargo terminación Tiempo Folio
Ingreso
del vínculo
Alcom de Asesor 51 c.
Occidente jurídico y jefe antecedentes
1 año y
de auditoría y 04/12/2005 31/12/2006
27 días
control de
procesos
Escuela Auxiliar en el 3 50 c.
Nacional del área jurídica meses antecedentes
01/02/2006 30/05/2006
Deporte y 29
días
Calisalud Jefe de 4 46 – 48 c.
E.P.S control meses antecedentes
27/06/2007 31/10/2007
interno y 4
días
Municipio de Abogado 1 mes y 45 c.
Cali – 23 días antecedentes
07/11/2007 30/12/2007
Secretaría de
Salud Pública
Municipio de Contrato de 4 49 c.
Cali – prestación de meses antecedentes
Secretaría de servicios 12/03/2008 02/08/2002 y 17
infraestructura profesionales días
y valorización
Dagma - Cali Abogado 2 44 c.
meses antecedentes
07/10/2008 31/12/2008
y 25
días
Alcom de Subgerente 3 42 c.
Occidente meses antecedentes
01/01/2008 30/04/2008
y 29
días
Dagma - Cali Abogado 6 44 c.
02/02/2009 02/08/2009
meses antecedentes
Alcom de Subgerente 11 42 C. 1A
Occidente meses
01/09/2009 31/08/2010
y 30
días
Telepacífico Jefe de 1 año, 51 c.
oficina de 4 antecedentes
control 20/08/2010 13/01/2012 meses
interno y 22
días
En el caso con cre to no se tiene cer tez a de la fe cha e xac ta en que
se empe zó a con tar l a expe riencia p ro fesional , pues en e l ar tículo
11 del De cre to 785 de 2005 se e s tablec ió que el có mpu to ini cia « a
parti r de la te rmina ción y apro bación de toda s las ma teria s que
confo rman e l pénsu m acadé mico d e la respe cti va form ación
profe sional » , sin emba rgo , dad o que se de mos tró que el título
profe sional de a bogado lo ob tu vo el 3 de di ciemb re de 2005 , es
claro que pa ra el 13 de enero d e 2012 , ten ía por lo m enos 5 año s,
8 me ses y 26 d ías de ex perien cia pro fe sional .
Ahora bien , respe cto de la exp erien ci a e spec ífica en cargo s del
nivel di rec tiv o, en el e xpedien te se encuen tran ac redi tados los
siguien tes :
www.consejodeestado.gov.co
21
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
Fecha de
Fecha de
Entidad Cargo terminación Tiempo Folio
Ingreso
del vínculo
Alcom de Jefe de
Occidente auditoría y 1 año y 51 c.
04/12/2005 31/12/2006
de control 27 días antecedentes
de procesos
Calisalud Jefe de
4 meses 46 – 48 c.
E.P.S. control 27/06/2007 31/10/2007
y 4 días antecedentes
interno
Alcom de Subgerente 3 meses
Occidente 01/01/2008 30/04/2008 y 29 42 c. 1A
días
Alcom de Subgerente 11
Occidente 01/09/2009 31/08/2010 meses y 42 c. 1A
30 días
Telepacífico Jefe de
1 año, 4
oficina de 51 c.
20/08/2010 13/01/2012 meses y
control antecedentes
22 días
interno
Confor me c on lo an terio r , el señ or Cob o Lo ra ac redi tó 4 año s y u n
mes en ca rgos d irec ti vos , mo tiv o por el que se con cluye q ue s í
cumpl ía co n los requisi to s de e stud ios y de e xperi encia p ro fesiona l.
Como conse cuen cia de l o an te rior , el c argo no p rosp era .
3.4 .2. Considerac iones ge nera les res pec to de la figura de la
falsa m ot ivac ión
Desde ha ce vario s año s e sta co rpora ci ón ha mani fes tado que pa ra
que ha ya lugar a la de clar ación de fals a mo ti vación «e s nece sario
que los moti vos alega dos por el funcion ario qu e e xpidió el ac to , e n
realidad no ha yan exi stido o no tengan el c arác te r jur ídico que el
autor le s ha d ado, o s ea q ue se e struc ture la ilegal idad por
inexis tenc ia ma te rial o jur ídi ca de los m otivo s , por una par te , o que
los motivos no se an de tal na turale za que ju sti fiquen la de cisión
tomad a» 35.
En conse cuenci a, la falsa m oti vación s e es tr uc tura al rededor de la
eviden te di vergen cia q ue e xis te en tre l a realida d fác tica y jur ídi ca
que in spira la cr eación del ac to y la mo tiva ción en que l a
adminis tra ción su sten ta el m ismo .
Ahora bien , en lo rela tiv o a revi sión jud icial de l a fal sa mo tiva ción
de un a c to admin is tra tivo , la j urisp rude ncia ha señ alado que qui en
aduce q ue se ha pr esen tado dich a c a usal « tiene la ca rga d e la
prueba , es de ci r, de demo strar la fal sedad o ine xac ti tud en lo s
moti vos que e xpl íci ta o impl íci ta mente su ste ntan el a c to
35
C on se j o de E st ad o, S al a d e l o C o nt e nc i os o A d mi ni st r ati v o, S e cc i ó n
S eg u nd a, s e nt en ci a d e 21 d e j u ni o d e 1 98 9, e xp e di en te 8 4 8, m a gi s t ra d o
po n en te : Á l v a ro L ec o mp t e Lu n a.
www.consejodeestado.gov.co
22
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
adminis tra ti vo r espec ti vo , habida cue nta de la p resun ción d e
legalidad de que se hallan re ves tido s lo s a cto s admini s tra tivo s» 36.
Señala la ci tada sen tencia que quien ale ga la f al sa mo tiva ción debe
demos tra r las ra zones espe cífi cas por la cuale s el a c to
adminis tra ti vo encaja en di cha cau sal . Si bi en la regla de la carga
de la prueba s e apl ica con ma yor imp or tancia e n la falsa mo ti vación ,
de lo que real men te s e tra ta e s de prote ge r la pre sunci ón de
legalidad que re vis te todo ac to admi nis tr ativo un a vez e stá en fir me .
Por lo tan to , la carga de quien de mand a es ma yor al expon er bien
sean la s ra zones de h echo o las de derec ho que jus ti fican la
indebida mo tiva ción del ac to admini s tra tivo .
As í pues , n o se tr ata única men te de e x poner las nor mas pu ntu ales
por la s cu ales se encuen tr a la viola ción, sino una expli cación
sucin ta de aque lla que se advie rte y qu e, en úl tima s , dar ía luga r a
acabar con la p resu nción iu ris tan tu m de legalidad d e l os ac tos
adminis tra ti vos .
De acu erdo con lo an terio r, se con clu ye lo si guien te: ( i) la fal sa
moti vación pu ede es tru ctu rar se cuand o en las conside racio nes de
hecho o de de recho q ue con tiene e l ac to, se i ncur re en un e rro r de
hecho o de de recho , ya sea po rque l os he chos adu cidos en la
decisión son in exis ten te s o , cuan d o e xis tiendo és tos son
califi cado s e rrada men te desde el pun to de vi s ta ju r ídico , y (ii ) quien
impugna un ac to ad minis tr ati vo bajo el a rgumen to de en contrar se
falsa men te mo ti vado , tiene la c arga pro batori a ( onu s pro bandi ) de
demos tra rlo , dado que sobre los a c tos de la ad minis tra ción g ravi ta
una pre sunción de lega lidad que debe ser desvi r tuada po r quie n
prete nda i mpugna rlos 37.
As í las co sas , lo s elemen to s indispen s ables para qu e se con figu re
la falsa mo ti vación s on l os siguie nte s: (a) la exis ten cia de un a c to
adminis tra ti vo mo tiv ado tota l o par cial mente , pu es de o tr a mane ra
esta ríamos fren te a una causal de anulación di stinta ; (b) la
exis tencia d e u na eviden te di vergen cia en tre la realidad fác tic a y
jurídi ca que induce a la p roduc ción del acto y lo s mo tiv os a rgüidos
o to mado s como fu ente po r la ad minis tra ción pública o la
36
C o ns ej o d e E st a do , S al a d e l o C on t en ci os o A dm i n i s tr at i v o, S e cc i ó n P ri m e ra ,
se nt e nci a d e 28 de o ct u br e d e 19 9 9, e xp e di e nt e: 3 . 44 3, ma gi st ra d o p on en t e:
Ju an A l be r to P o l o Fi gu e ro a. E n el mi s mo s en t i d o C o ns ej o de E s ta d o, S a l a d e
l o C on te nc i o so A d mi ni s tr a ti v o , S ec ci ón P ri m er a, s e nt en ci a d e 2 de f e br e ro d e
19 9 6, e xp e di en te : 3 .3 61 , m a gi s tr a do po ne n te : M a nu el U ru et a A y ol a.
37
C on se j o de E st ad o , S al a d e l o C o nt e nci os o A dm i n i s tr at i v o, S ecc i ó n Te rc e ra ,
se nt e nci a d e 9 d e oc t ub r e d e 20 0 3, e xp e di e nt e 1 6. 71 8 , m ag i st r ad o p o ne nt e
Ge r má n R o d rí g ue z V i l l am i z ar .
www.consejodeestado.gov.co
23
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
califi cació n de l os hech os , y ( c) la e fec tiva de mos tra ción por pa r te
del dem andan te d el he cho de q ue el ac to admini s tra tivo s e
encuen tra falsa men te mo tivado .
De lo e fect ivame nte pr obado
Para e fec to s de resol ver el ca rgo end ilgado, resul ta proc eden te
conoce r el tex to del ac to demanda do, ta l como se tran scri be a
contin uación :
« L a Ju n ta Ad min i st ra d o ra Re gio n a l d e TEL EP AC ÍF IC O e n
e je rcicio d e su s fa cu l ta d e s le ga le s y e sta tu ta ria s y e n e sp e c ia l
d e la s co n fe rid a s p o r e l Ar tí cu lo 1 8 d e lo s Es ta tu to s ,
CON SI DER AN DO :
Qu e la Ju n ta Ad min i stra d o ra Re gio n a l d e T EL E P AC IF ICO
a ce p tó la re n u n c ia d e la d o c to ra L OR EN A IV ET TE M EN DOZ A
MARM OL E JO , a p a r tir d e l 1 3 d e En e ro ( sic) d e 2 0 1 2 , co mo
Ge re n te ( sic ) d e la So cie d a d Te le vi sió n d e l Pa cí fi co L td a . —
TEL EP AC ÍF IC O. Qu e e l se ñ o r Go b e rn a d o r (sic) p u so e n
co n sid e ra ció n d e la Ju n ta Ad min i stra d o r a Re g io n a l , COM O
ca n d id a to a la Ge re n cia d e T EL E P AC IFI C O, a l Ab o ga d o (si c)
co n e sp e c ia liza c ió n e n De re ch o Ad min istra tivo d o c to r
AL B ER TO JO S É C O BO L OR A; qu ie n e s p o r u n a n imid a d
a p ru e b a n su e le cc ió n .
Po r lo a n te rio r se ,
ACU ERD A
ART ÍCUL O PRIM ER O : No mb ra r e n p r o p ie d a d a l d o cto r
AL B ER TO JO S É C OB O L OR A, ( …) co mo GE RE NT E D E L A
SO CI ED AD T EL E V IS I ÓN D EL PA CI FIC O L TD A
TEL EP AC ÍF IC O.
ART ICUL O S E GUND O : E ste n o mb ra mie n t o ri ge a p a rtir d e la
fe ch a d e su p o se s ió n , la cu a l d e b e rá e fe ct u a rse d e n tro d e lo s
ve in te (2 0 ) d ía s h á b ile s s i gu ie n te s a la fe ch a d e e xp e d ició n d e l
p re se n te Acu e rd o .
ART ICUL O TE RCE RO : (si c) A cu e rd o ri ge a p a rtir d e la fe ch a
d e su e xp e d ició n .
PU BL I QU ES E , COMU NI QU E SE Y CÚMPL A SE
Da d o e n Sa n tia go d e Ca l i, a lo s tre ce (1 3 ) d ía s d e l me s d e
En e ro (s ic) d e 2 0 1 2 » . 38
Aná lis is de l ca so c oncret o
Previo a re feri rse a la con figura ción de l vi cio de fals a mo tiva ción ,
es ne cesa rio reali zar algun as pre cision es:
38
F ol i o 2 del c u ad e rn o p ri nci p al d el e xp e di en te .
www.consejodeestado.gov.co
24
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
En el ca so co ncre to la con tro ver sia obj eto del p rese nte proc eso se
centra e n la legalid ad de un ac to por medio d el cual se hizo un
nombra mien to e n un c argo de libre no mbrami ento en una em pres a
industrial y co mer cial del E stad o.
En e se sen tido , no se puede pas ar por alto el te x to d el a r tículo 107
del De cre to 1950 de 1973 , en el q ue se con sagró lo si guien te :
« Art ícu lo 1 0 7 . En cu a l qu ie r mo me n to p o d rá d e cla ra rse
in su b sis te n te u n n o mb ra mie n to o rd in a rio o p ro v isio n a l , sin
mo tiva r la p ro vid e n cia , d e a cu e rd o co n la f a cu lta d d i scre c io n a l
qu e t ie n e e l Go b ie rn o d e n o mb ra r y re mo ve r lib re me n te su s
e mp le a d o s.
En los e mp le os de l ibre no mbra mie n to y re moc i ón l a
de s igna c ión de una nue v a pe rs ona i mp lic a la
ins ubs is te nc ia de l no mbra mie n to de qu i e n lo de s e mpe ña » .
Como se ded uce de la norma , la d ecla ración de i nsub sis tencia de
un no mbram iento e n un cargo de lib re n ombram iento y remo ción es
un ac to que no re quiere de mo tiva ci ón, y e s to coincide co n lo
señalado en el literal a del ar tículo 41 d e la Ley 909 de 2004 .
Adicional men te , se pre sume que el m otivo del a cto radica en la
necesidad d e g aran tiza r el buen s ervi ci o , e inclu sive po r es ta ra zón
la disp osic ión p ermi te que se r ealice d e forma táci ta a travé s del
nombra mien to d e un a p erson a di fe ren te en el car go.
Ahora bi en, es ta Co rpora ción ha señala do q ue hay lugar a decl arar
la nulidad d e un a c to ad minis tra ti vo cuando en es te se haya
incurri do en una ir regula ridad sus tancial , po r lo que ca be
pregun tars e qué su cede e n lo s ca sos e n los que la mo ti vación no
es de ter min an te en la deci sión , co mo e n e s tos e ven tos , en los qu e
se tien e la de ter minación de ree mpla zar a un serv idor de lib re
nombra mien to y remo ción .
Al respe c to, l a Sala con sidera qu e l a fa lsa mo tiva ción co mo caus al
de nulidad de los ac to s a dmini strativos opera en los ca sos en los
que la mo tiva ción , valga l a r edundanc i a, e s el he cho de te rminan te
de la deci sión .
De no con sidera rse as í, se caer ía en un ex tr emo fo rmali smo que
impedir ía el co rrec to a ctua r de la admin istración , pue s si tod o a c to
en el que se incu rr e en un e rro r de tra nscrip ción o me canog ráfico
relati vo a su moti vaci ón deb e ser decl arado n ulo, in cluso cuan do
esto no es determin ante en la d ecisi ón , evi dentemen te ello puede
compor ta r la par álisi s del se rvi ci o, y ha r ía respon sable
patri monial mente a la admini stració n de for ma arbi tra ria , pues
www.consejodeestado.gov.co
25
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
supone la in falibilida d de los s ervid ores públicos , y de e s ta mane ra,
toda per sona que se vea a fec tada po r un er ror ni mio , p uede soli ci tar
el res table cimi ento del derec ho, que para l os e fe cto s pu ede
consis ti r en el rei nteg ro al c argo , y e l pago de s alario s y
pres tacion es s ociale s dejado s de pe rci bir, cuando e s evid en te que
la err ónea moti vaci ón en que se in c urrió no al tera el cará c ter
discre cional d el ac to , ni s us fundam entos , qu e radi can en la
intenc ión de mejor ar el ser vicio .
En los caso s de dec lara ción de in subsi sten cia de un carg o de libr e
nombra mien to y re moción , c omo se d ej ó ex pues to , lo rele van te es
la in ten ción de la ad minis tra ción de p roc urar la me jora en la ge s tión
de una enti dad y p rocede r a desig nar a la pe rsona q ue sea idó nea
en el carg o . L uego , el hec ho de que s e co meta un er ror en l a
moti vación no pue de dar lugar au tomá tica e ine xora blemen te a la
nulidad del ac to , porqu e se tra ta de una ir regula ridad no s us tancial
en cuan to el sen tido del ac to era el d e desvi ncula r del se rvi cio al
ti tular del e mpleo , po r lo que la imp re cisión no in cidió sobre los
hechos de ter minan tes del a cto .
Con b ase en l o an terio r, la Sala cons ide ra que , a pes ar de l erro r en
el que se incu rrió en el Acue rdo 01 de 1 3 de ener o de 201 2, lo ci er to
es que la de cisión de re move r al geren te de una so ciedad indu strial
y co mer cial del Es tado es dis cre cional , y no requi ere de mo tivac ión,
por lo que el er ror en la mo tiv ación n o c ompor ta la nu lidad del ac to
adminis tra ti vo .
Al re spec to , v ale la p ena s eñalar que e n el orde n del d ía del A c ta
174 de 13 de e nero de 2012 39, se cons i gnó el pun to rela ti vo a la
designaci ón del gere nte de la sociedad . Y en es te docu men to que
es el so por te de l a deci sión se adv ir tió que se realizó un es tudio de
las hoja s de vi da y e fec ti vamen te se con cluyó que el pe rfil del seño r
Alber to José Cobo Lora se ade cuaba a las c alidades pr ofe sionale s
que per segu ían lo s mie mbro s de la jun ta. Adiciona lmen te , en es ta
acta se advie rte l a preoc upación po r r espetar los e statu to s en lo
que al pro ceso de no mbra mien to se re fi ere, por lo que la exis ten cia
del er ror respe c to de la in f o rmac ió n rela tiva a la ren uncia
eviden temen te devi ene de un e rro r de digi tació n qu e no vició de
nulidad el eje rcici o de la fa cul tad de no mbrami ento y re moció n que
le asi s tía a la jun ta .
As í la s c osas , es ta Sala con fir mará la s enten cia del 11 de m arzo de
2015, pro fe rida por el Tribunal Admini s tra tiv o del Valle del Cauca ,
por medio de la cual se ne garon las p re tensio nes .
39
F ol i o s 8 a 1 2 d el cu a de r no pr i n ci p al .
www.consejodeestado.gov.co
26
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c ad o : 7 60 0 1 - 2 3- 3 3- 0 00 - 20 1 2- 0 00 4 6 - 0 1 ( 22 1 6 - 2 01 5 )
D em an d a nt e : L or e na I ve tt e M e nd oz a M ar m ol e j o
3.5 . Costas
Con base en lo dispue sto en los nume ra les 1 , 3 y 8 del ar tículo 365
del Código Gene ral de l P roce so, aplic a ble en v ir tud de lo di spues to
en el ar tículo 1 88 de la Ley 143 7 del 20 11, no h ay luga r a condena r
en c os tas de segunda in sta ncia a la s e ñora Lorena Iv ette Me ndoza
Marmol ejo, por que si bi en el re cur so d e apelac ión se resol vió d e
for ma des fa vorable a sus i nte rese s , l o cier to es que la en tidad
demandada no ac tuó en el trámi te de la segu nda ins tancia .
En mér ito de lo ex pues to , la S ubse cció n A de la Sec ción Seg unda
del Consejo de E stado , admin is trando ju sticia e n nomb re de l a
República de Colom bia y por au torid ad de la ley ,
IV . FA LLA
PRIMER O. CONFIRMA R la sen ten cia del 1 1 de ma rzo d e 2015 ,
profe rida po r el Trib unal A dmini strativ o de l Valle del Cau ca , que
negó las s úplica s de la de manda de nul idad y re stableci mien to del
derecho pres enta da por la s eñora Lo rena Iv ette Mendoz a
Marmol ejo, con tra la S OC IED AD DE TELEV IS IÓN DEL PAC ÍFIC O
LTDA – TEL EPAC ÍFICO .
SE GUNDO. Si n condena en co s tas .
TERCERO. E fec tua r la s ano ta ciones cor respo ndien tes en el
progra ma SAM A I y eje cu toriada e sta pro videnci a de volve r e l
expedien te al tribunal de orig en .
NOTIFÍQUES E Y CÚM PLA SE
Es ta p rovi dencia fue es tudiada y a proba da po r la Sala en sesi ón d el
dos (2) de febre ro de dos mil ve inti trés (2023) .
GABR I EL VA LBU ENA H ERNÁN DE Z
Co n se je ro d e E sta d o
WILLIAM HERNÁNDEZ GÓMEZ RAFAEL FRANCISCO SUÁREZ VARGAS
Co n se je ro d e E sta d o Co n se je ro d e Es ta d o
www.consejodeestado.gov.co
27
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
Sigue leyendo
RuleX es la IA para el trabajo legal: inteligencia artificial y software jurídico, todo en una sola plataforma. Crea tu cuenta y RuleX abre esta providencia completa, te explica sus reglas y la lleva a tu escrito con la cita puesta. Siete días de prueba sin tarjeta.