Ficha de la providencia
Sentencia del Consejo de Estado, Sección Segunda, radicado 73001-23-33-000-2019-00510-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
Jurisprudencia › Consejo de Estado › Radicado 73001-23-33-000-2019-00510-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
Ficha de la providencia
Sentencia del Consejo de Estado, Sección Segunda, radicado 73001-23-33-000-2019-00510-01
Consejo de Estado · Sección Segunda
República de Colombia
Consejo de Estado
Sección Segunda
Radicado 73001-23-33-000-2019-00510-01
Consejero ponente: Gabriel Valbuena Hernandez
14 de septiembre de 2023
CONSEJO DE EST ADO
SALA DE L O C ONT ENCIOS O AD MINIST RAT IVO
SECCIÓN SE GUNDA – SUBS ECCIÓN A
CONSEJER O P ONENT E: GABRIE L VALBUENA HERNÁNDEZ
Bogotá, D.C ., catorce (14) de septiembre de dos mil veinti trés
(2023)
Referen cia: Nulidad y restab lecimien to del d erecho .
Radicación : 73001-23 -33-000-2019-00510-01 (1888-2022)
Deman dan te: CESAR AU GUST O MOLINA SU ÁREZ .
Deman dado : NACIÓN- RA MA JUDIC IA L- D IRECCIÓN
EJECUTIVA DE AD MIN IS TRACIÓN JUDIC IAL -
SECCIONAL IBA GUÉ .
Tema: Decl aración de insubsistencia de nombramiento .
Natural eza del cargo de di rector seccional de Administración
Judici al. Ley 1437 de 2011 .
SENT ENCIA DE SE GUNDA INST ANCIA .
I. ASUNTO
La Se cción Segund a , Sub sec ción A de c ide el recu rso de apel ación
interp ues to por CE SAR AU GUS TO M OL INA SU ÁRE Z con tra la
sente ncia de l 20 de ene ro de 2022 , pro fe rida por el Trib unal
Admini strativo del To lima , que negó las prete nsione s d e la de manda
de la re fe rencia .
II. ANTEC EDENTE S .
2.1 . Prete ns iones
2.1 .1. Se de clare la n ulidad de lo s sigui entes ac to s ad minis tr ati vos :
i) Acuerd o PC SJA1 8 -11118 del 4 de o ctub re de 20 18
profe rido po r el Consejo Super ior de la J udica tur a, po r
medio del cual se con voca a co nfo rm ar terna s pa ra lo s
www.consejodeestado.gov.co
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
cargos de Di rec tore s Sec cionale s de Ad minis tración
Judicial , en cuan to a fec ta al deman dan te.
ii) Acuerd o PC SJ A19 -112 54 del 11 de abri l de 2019 emanad o
del Consejo Supe rior d e la Judica tur a e n cuan to in tegr ó la
terna pa ra p rovee r e l c argo de dire cto r Sec cional de
Admini stración Judicial de Ibagué .
iii) Resolución No . 4104 d el 13 de may o de 2019 expedida po r
el d irec to r Eje cu tivo d e Ad minis tra ción J udicial m edian te la
que se des vincul ó al seño r CE SAR A UGUS TO M OL INA
SUÁRE Z en el ca rgo de d irec tor Se ccional de
Admini stración Ju dicial de Ibagué , que ejer cía en
propiedad , al nomb rars e al señor Ed win Riaño Cor té s.
2.1 .2. Que a título de re stableci mien to del de recho se condene a :
a) La Nación -Ram a Ju dicial - Con sejo Sup erior de la Judi ca tura -
Direcci ón Ejec uti va de Adm inis tra ción Judicial a rei nteg rar ,
sin solu ción de con tinuidad , al seño r MOL IN A SU ÁRE Z al
cargo que ven ía de sempeña ndo de direc tor Se ccional de
Admini stración Judi cial de Ibagué u o tro empl eo de i gual o
superio r jerar quía , de funci ones y req uisito s a fines pa ra su
ejerci cio.
b) La Nación -Ram a Ju dicial - Con sejo Sup erior de la Judi ca tura -
Direcci ón Eje cuti va de Ad minis tración Judicial a recono cer y
pagar al señ or M OL INA SUÁR EZ la s su mas co rre spondien tes
a sueldo s , p rima s, boni fic acione s, v acacione s, s eguridad
social , c esan tías y demá s pr es tacion es sociale s , dere chos y
emolumen to s dejado s de pe rcibi r inhe r entes a su carg o con
efec ti vidad y r etroac tiv idad dad a a l a fe cha de des vincula ción
hasta cuand o sea rein teg rado al se rvici o, in cluyen do el valor
de los aumen tos que se h ubieren dec re tado con pos teri oridad
a su r eti ro .
c) Disponer pa ra todos lo s efec tos legal es que no hub o solu ción
de con tinuidad en la p res tac ión del s ervici o desde que fue
desvin culado has ta cua ndo sea e fec tiva mente rein tegrado .
d) Hacer l as de clara cione s ul tra y e xtra p eti ta po r los dere chos
www.consejodeestado.gov.co 2
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
cier tos e ir renunci ables que re sul ten pr obados .
e) Ajus tar y ac tuali zar lo s valo res recla ma dos de acu erdo con el
Índice de P recio s al Cons umido r con el recono cimien to d e
intere ses de con formi dad con lo s a r tícul os 1 87, 189 y 192 del
CPACA .
f) Pagar co stas .
2.2 . H ech os .
En la demanda 1 se nar raron los h echos rele vantes q ue a
contin uación s e resu men :
2.2 .1. El se ñor CES AR AU GUS TO M OL INA SU ÁRE Z se encon tr aba
vinculado en ca rre ra ad minis tra ti va co m o ser vidor de la Pers oner ía
Distrital de Bogo tá desde el 3 de abril de 1991 al 27 de agos to de
2009 cuando fue nomb rado en prop ied ad en el ca rgo de dire c tor
Seccio nal de Admin is tra ción Judi cial de Ibagué .
2.2 .2. Median te Resolu ción No . 01946 del 31 de ma rzo de 2008 el
señor M OL INA SUÁRE Z fue nomb rad o en pro visio nalidad co mo
direc tor Se ccio nal de Admini s trac ión Ju dicial de Ibag ué d esde el 1
de abril has ta el 9 de j ulio de 2008 par a lo cual solici tó licen cia e n
la Perso ner ía Dis tr ital de Bogo tá . Una vez ter minada la
provis ionalidad re gresó a la Pe rson er ía a ejer cer su s fun cione s.
2.2 .3. A travé s de la Reso lución No . 22 067 del 2 9 de abril de 20 09
fue nomb rado en p rovi sionalidad co mo di rec tor Se ccion al de
Admini stración Judicial de Ibagu é d es de el 4 de ma yo al 27 de
agosto de 2009 p ara lo cual solici tó po r segunda vez li cencia en la
Person er ía Dis tri tal de Bog otá .
2.2 .4. P or conv oca toria públi ca fue inclu ido en te rna y no mbra do en
propiedad median te Re solu ción No . 338 5 del 28 de agos to de 2009
como dire cto r Sec cional de Ad minis tra ción Judicia l de Ibagué por
tener la hoja de v ida más idón ea p ara d esempeña r el cargo .
1 F ol i os 2 a l 1 3 de l ex p edi e nt e.
www.consejodeestado.gov.co 3
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
2.2 .5. Co mo e ra un no mbra miento en pr opiedad tuvo que renu ncia r
a la Pe rsone ría Di s tri tal de Bogo tá .
2.2 .6. El d ía 4 de o ctub re de 2018 en la que se reali zó nue vamen te
una con voca to ria pú blica el seño r M OL INA SU ÁRE Z se
desempeña ba c omo d irec to r S ecci onal de Ad minis tración Judi cial
en pr opiedad , por lo que el ca rgo no se enco ntraba va cante.
2.2 .7. E l 4 de abril de 2018 , e l Con sej o Supe rior de la Judic atu ra
expide el Acue rdo PCS JA18 -11118 por el cual r ealiza con voca to ria
pública para convo car a ter nar los carg os d e dire cto r Se ccional de
Admini stración Judici al e invi ta a quien es dese mpeñaban el cargo
a par ti cipar .
2.2 .8 El 11 de abril de 2019 , el Cons ejo Superio r de la Judi catu ra a
tra vés del Acue rdo PC SJ A19 -1125 4 inte gró la te rna pa ra pro veer el
cargo de dire c tor Se ccional de Admini stración Jud icial .
2.2 .9 Median te Re soluc ión No . 4104 d el 13 de ma yo de 2019 , el
direc tor Ejec uti vo de Admin is tra ción J u dicial no mbró d e las te rnas
enviadas , al seño r E dwin Riaño Cor tes quien tomó po sesió n el d ía
29 de ma yo de 201 9 en el ca rgo de dire c tor Se ccional de
Admini stración Judicial de Ibagué .
2.3 . C once pt o de la violac ión .
El a poderad o del deman dante señaló c omo norm as vul nerada s las
siguien tes :
• Ar tículos 13 , 25 , 2 9, 53 123 , 125 y 150 de la Cons ti tu ción .
• Ar tículos 3 , 27 , 29 y 4 1 de la Le y 909 d e 2004
• Ar tículos 103 y 15 8 de la Le y 2 70 de 1 9 96.
www.consejodeestado.gov.co 4
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Explic ó que por r egla gener al los ca rgos son de ca rre ra
adminis tra ti va y los que no es tén exp r esamen te señal ados en la
excepc ión se ri gen po r di cha pau ta y su provi sión se ha rá median te
concur so de mér ito s .
Sos tuvo que es te es el ca so del car g o de dire ctor Se ccional de
Admini stración Jud icial por no encon trarse ex cluido de l a r egla
general .
Además , mani fe stó que le co rre sponde al l egislado r determin ar la
natur aleza del empleo y no puede un a au toridad ad minis tra ti va
defini rlo.
Argume ntó q ue de con fo rmidad con el a rtícul o 103 de la Le y 270 de
1996 el cargo de dir ec tor Se ccio nal de A dminis tra ción Judi cial tiene
la mis ma ca tegor ía , remune ració n y pre rroga tiva que el e mpleo de
Magis trado del Cons ejo Secc ional de l a Judi ca tura y és te e s d e
carre ra ad minis tr ati va , por lo que el primer o también ti ene e sa
natur aleza .
Adujo que la figu ra de l a equ ipara ción la hiz o p revale cer la Cor te
Consti tu cional en la sen tencia C -101 d e 2013 a travé s de la cua l
declaró ine xequible la exp resión P roc urador Judi cial al igualarl o
con el ca rgo an te qu ien e jerc e sus fu nc iones y concl uyó que es un
cargo de ca rrer a a dmini strativa .
De otra p ar te , me ncionó que si bien el numeral 5 del ar tícul o 99 de
la Le y 2 70 d e 1 996 es table ce q ue el dire c tor Eje cu tivo de
Admini stración Judici al es quie n nomb ra al dire cto r Se cciona l de
Admini stración Judi cial de te rnas envia das por el Con sejo S uperio r
de la Ju dica tura no po r ello es un emp l eo de lib re no mbram iento y
remoci ón.
Afi rmó que , si en g racia de di scu sión , se e nten diera que el cargo
de d irec to r Se cciona l de Admini stración Judicial no tiene señalado
un pro cedi mien to cons ti tuci onal o le g al par a su designa ción su
provis ión se d ebe hac er me dian te u n concu rso de méri to s de
www.consejodeestado.gov.co 5
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
acuerdo con e l ar tículo 125 de la Con sti tución y n o a tra vés de una
simple con voca to ria .
Citó apa r tes de la s entencia SU 539 de 2012 en la q ue en su s enti r
en un ca so simi lar se pr onunció la Co rte Cons ti tu cional .
Agregó que las fun ciones del di rec tor S eccional de Ad minis tración
Judicial son técni cas y ad minis trati vas ; y n o requie ren de un gr ado
de con fian za m ayor al que se p redi ca de la funci ón públ ica
ordinaria .
Expus o ade más q ue el demand ante ej erció por más de 9 años el
cargo d e dire c tor Sec cional d e Ad mini stración Judi cial de Ib agué
con una hoja de vid a i nta chable y sin ni ngún lla mado de a ten ción ni
disciplina rio .
Advir tió que la ad minis tra ción no pod ía procede r a d esvin cula rlo sin
adelanta r un p rocedi mien to pre vio d e concu rso de méri to s y ,
además , el ac to deb ía ser m oti vado .
De otro la do, señal ó que se violó el de bido pro ceso , toda ve z que
no se cum plieron la s ri tualida des p ara dar po r te rminad a la
vincula ción del a cto r pre vis to s en el ar tículo 125 de la Co ns titución ,
sólo revo có el ac to de no mbra mien to imponie ndo sanción de
desti tu ción .
A su ve z, mani fes tó que se queb rantó el nu meral 7 d el ar tículo 40
de l a Car ta Pol ítica qu e ampa ra el dere cho fundame ntal a ac cede r
al dese mpeño d e funcion es y c argo s pú blicos ; y se viol ó el dere cho
al tr abajo , pue s con el eje rcici o del e mpleo ob ten ía lo s ingr esos
para su sub sis tenci a y la d e su fa milia .
Sos tuvo qu e se vulneró el prin cipio de c onfi anza leg ítima y el de
buena fe , pue s e l de mandan te renun ció al cargo que ejer cía en la
Person er ía Di strital de Bogo tá par a ac eptar el em pleo de di rec to r
Seccio nal de Admini straci ón Judi cial de Ibagu é porqu e era de
www.consejodeestado.gov.co 6
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
mayor s ta tus y c onfi ando en la es tabi li dad labo ral q ue le daba un
nombra mien to e n p ropiedad .
Finalm ente , exp resó que con for mar un a te rna para pro ceder a la
designaci ón e n p ropiedad m ientras a o tros ser vido res públi cos que
ejercen c argo s d e car rera se le s otorga es tabili dad y per manenc ia
es viola torio del de recho de iguald ad.
2.4 . C ontes tac ión de la dema nda .
La Na ción- Rama Judic ial - D irecc ión E jec ut iva de
Adm inis trac ión J udic ial por medio de a poderad a judicial , se opuso
a la s pre ten siones de l a demanda 2, co n fun damen to en lo s
siguien tes arg umen tos :
Expus o qu e lo s elemen to s señalado s por la Co rte Co ns titucional
para de ter minar si un cargo e s de lib r e no mbra mien to y remo ción
son: (i ) la n atu ralez a del e mpleo es té d efinida en la ley , (ii ) e xis ta
un p rinci pio de razón su ficien te que j us ti fique de ter minar
excepc iones a la car rera ad minis tr ati va y (iii ) que el de sar rollo de
la fun ción e xija un a con fian za to tal o im plique una d ecisi ón pol ític a .
As í las c osas , a fir mó que el cargo de di rec tor Sec cional de
Admini stración Judi cial cum ple con lo s c rite rios pre vis tos y su fo rma
de pro visión se encu entra d esc ri ta en el ar tículo 99 d e la Ley 270
de 1996 .
Hizo re fer encia a pronu nciam ientos del Consejo de Es tado en ca sos
similar es en lo s que se h a de te rminad o que es un cargo de libr e
nombra mien to y remo ción .
En ese orden de ide as , ex puso que no se requier e de tr ámi te
adicional o mo tiva ción para qu e p roced a el re tiro del ser vicio .
2 F ol i os 6 7 a l 79 d el ex pe di en t e.
www.consejodeestado.gov.co 7
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Adicional men te , sos tuv o qu e n ada impid e que se realice un p roce so
de selec ción pa ra pro veer cargo s de lib re no mbra miento y
remoci ón, toda ve z que la me rito cra cia es mecani smo de c ontrol y
tran sparen cia y po r tener e sa na turale za el em pleo no era n eces ario
que s e en con tra ra vaca nte .
De o tro lado , mani fe stó que el a cto adminis tra ti vo y el ac ta de
posesión no re fie ren a una tip olog ía e s pecifi ca de vin culación .
Fren te al térm ino en “pro piedad” expl icó que tiene dos
conno tacione s , una que en vir tud d e lo s méri to s de mos trad os en el
concur so se encu entra de sempeña ndo el carg o en es a condi ción
confo rme a la le y y la segunda , apli c a a los e mpleado s d e l ibre
nombra mien to y re moción que los ejer c en en lo s ni veles indi cados
por l a no rma ti vidad , por lo que la exp re sión no es ex clusi va de los
funcio nario s d e car rera adm inis tra tiv a.
De o tra par te , a gregó que el de mandan te con funde la in subsi ste ncia
con la de s titución , p resen tándo se en el caso ba jo es tudio la p rime ra
que obedece al eje rcici o de la p ote s tad discre cional del nomi nador .
Presen tó la ex cepc i ón genéri ca o in nom inada.
Edw in Ria ño C orté s , en no mbre p ropio y co mo ter cero inte resa do
se opu so a la s pre tensi ones 3 de la d emanda con base en los
siguien tes ra zonami entos que se re sum en a con tinua ción :
Mencionó el pr onuncia mien to e fec tua d o por la Cor te Supre ma de
Jus ticia en la a cción de tu tela pr esen ta da por el demanda nte en la
que señal ó que el señor M OL INA SU ÁR EZ tu vo el co nocim iento de
la po sibilidad de par ti cipar en el c oncur so y no l o h izo por lo que no
puede ale gar en esa in sta ncia su p ropia culpa .
Sos tuvo q ue el cargo d e dire c tor Se ccional d e Ad minis tra ción
Judicial e s de lib re nom brami ento y re moción tal como lo cer ti fica
3 F ol i os 8 2 al 91 d el e x pe di en t e.
www.consejodeestado.gov.co 8
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
la Uni dad de Ca rrer a Judi cial del Con se jo Superio r de la Judic atu ra
y lo dispone el n umer al 5 del ar tículo 99 y e l incis o cuar to del
artícu lo 1 30 d e la Le y 270 de 1996 .
Señaló q ue el empl eo de dire c tor S eccional de Admi nis tra ción
Judicial cu mple con los c ri terio s p revi sto s pa ra ser ca taloga do como
de lib re nombr amien to y re moció n, en tr e ello s, que e s d e con fianza
y manejo ; y no todo pro ceso d e sele cción o torg a el es ta tus d e
carre ra .
En relació n con el proc edimien to de con voca toria , el nomb ramie nto
en p ropiedad y l a causa l de re tiro , coi n cidió con lo e xpues to en la
conte s tación de la dema nda por la Di rec ción Eje cu tiva de
Admini stración Judicial .
2.5 . Trám it e Pr ocesa l 4
El Tr ibunal Ad minis trati vo del Tolima en pro viden cia d el 21 de junio
de 2021 aju s tó el trámi te pa ra p ro fe rir sentencia anticipada y
expres ó q ue no se obs erva qu e se ti pifique ning una exc epción
previa pre vis ta en el ar tículo 180 del C PACA .
La dec is ión de e xcepciones no f ue objet o de rec urs o por
ninguna de las par tes .
El li tigio fue fijado en los sig uien tes tér minos :
« se co n tra e e n d e te rmin a r s i e s via b le d e cla ra r la n u lid a d
d e : i. e l Acu e rd o PC J SA1 8 -1 1 1 1 8 d e l 4 d e o c tu b re d e 2 0 1 8
p o r me d io d e l cu a l se re a l izó u n a co n vo ca t o ria p ú b lica p a ra
co n fo rma r te rn a s p a ra lo s ca rg o s d e d ire ct o re s se ccio n a le s
d e a d min is tra ció n ju d ic ia l, ii . e l Acu e rd o PC SJ A1 9 -1 1 2 5 4
d e l 1 1 d e a b ril d e 2 0 1 9 , p o r me d io d e l cu a l se in te g ra n te rn a r
(sic) p a ra p ro ve e r lo s ca rg o s d e D ire c to re s Se ccio n a le s d e
Ad min is tra ció n Ju d icia l d e A rme n ia , Bo g o t á , Bu ca ra ma n g a ,
Ca rta g e n a , Ib a g u é , Me d e llín , Pe re ira , Sa n ta Ma r th a ,
Sin ce le jo , Tu n ja y Villa vice n c io y i ii . L a R e so lu ció n d e l 1 3
d e ma yo d e 2 0 1 9 , p o r me d io d e la cu a l se a d e la n tó u n o s
n o mb ra mie n to s e n e mp le o s d e lib re n o mb ra mie n to y
4 F ol i os 1 1 1 al 1 18 de l ex pe di e nt e .
www.consejodeestado.gov.co 9
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
re mo ció n p a ra e l ca rg o de Dire cto r Se cc io n a l de
Ad min is tra ció n Ju d i cia l .
Re su e lto lo a n te rio r , se ve ri fica rá s i e v e n tu a lme n te h a y
lu g a r a re in te g ra r a l d o c to r Ce sa r Au g u st o Mo lin a Su a re z ,
e n e l ca rg o d e D ire c to r Se c cio n a l d e Ad min istra ció n Ju d icia l
d e Ib a g u é , y a su ve z , e l re co n o cimie n to y p a g o d e to d o s lo s
sa la rio s, p re sta c io n e s so cia le s y d e m á s e mo lu me n to s
d e ja d o s d e p e rcib ir d e sd e la fe ch a e n q u e fu e se p a ra d o d e
su ca rg o h a sta q u e se h a g a e fe ct ivo su re i n te g ro »
2.6 . La se nte nc ia a pela da 5
El Tri bunal Ad minis tra ti vo del Tol ima po r medio de sen ten cia de l 20
de e nero de 2022 negó las p re tensione s de la de manda , co n base
en los a rgumen to s que se re sumen a co ntinua ción :
Sos tuvo en pri mer lugar que el legislado r es tabl eció el
procedi mien to de ele cción del dir ec tor Seccio nal de Admini stració n
Judicial en el ar tículo 99 de la Ley 2 70 de 1 996 a ca rgo de la
Direcci ón Ejecu ti va de Admin is tra ción J udicial .
En segun do térm ino, expu so que a tendiendo los parám etros
establ ecido s en el ar tículo 5 de la Le y 909 de 2004 aunado a los
cri terio s s ubje tivo , ob jeti vo fun cional o mate rial y o rgánic o de finido s
por la ju risp rudenci a de la Cor te Con sti tuci onal y las fun ciones
consignad as en el ar tículo 1 30 de la L ey 2 70 de 1996 , las cu ales
evidencia n q ue cumpl e con ac ti vidades de dire cció n y condu cción
que requie ren al to grado de c onfi anz a , pue s m aneja bie nes y
dineros del Es tado , se pue de colegi r que el e mpleo es d e libre
nombra mien to y remo ción .
De o tro lado , m anifes tó que la en tidad n o se en con traba ob ligada a
iniciar un co ncur so de mé rito s o públ ico, pues ate nta r ía co n lo
establ ecido en el ar tículo 99 de la Ley 270 de 1 996 y el a rtículo 5
de la Le y 909 de 2004 , po stulados no rma tivo s que ex cluyen
táci ta mente del régimen de ca rre ra judi cial a los di rec to res
seccio nales e indic a u n p roce so de sele cción a travé s de te rnas .
5 F ol i os 1 6 2 al 1 75 de l ex pe di e nt e.
www.consejodeestado.gov.co 10
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Agregó que los a ctos admini s tra tivo s de nomb ramie nto s í indi caban
que e stab a supedi tado la de signació n y po sesión de l ti tular del
cargo de con for midad con el nume ral 5 del ar tículo 99 de la Ley 27 0
de 1 996 po r lo que es sorp resi vo que de spués de 9 año s que o cupó
el emp leo el d emandan te no co nocie ra l a na turale za del ca rgo .
Adujó ademá s que la demo straci ón de l a idonei dad y capa cidad del
funcio nario no es su fici ente para proba r que le a sis tía el d erec ho a
permane cer en el ca rgo s o pena del de smejor amien to del ser vicio ,
adicionalm ente debe demo strar que e l reem plazo design ado no
reúne l as calida des pre vis t as po r la l ey pa ra el de semp eño d el
empleo .
Concluyó qu e la decla ración de insub sis tencia de los e mpleados de
libre nomb ramien to y rem oción obe dec e a la fac ulta d disc recio nal
del no minado r que se eje rci ta me dian te un a cto ad minis trati vo que
por su naturale za es inmo ti vado .
2.7 . R ecur so de ape lac ión .
La apoderad a de la par te de manda n te apeló 6 la ante rior deci sión
solici tando su re voca tori a y en su lugar se ac ceda a la s
prete nsione s de la demand a , con bas e en lo s argum ento s que a
contin uación s e resu men :
Consideró que , si bien el carg o de direc to r Se ccion al de
Admini stración Judi cial no e s tá exp re samen te de finido com o un
cargo de car rera admi nis tra tiv a, tampo c o lo e s tá como uno de libre
nombra mien to y remo ción ; y el princ ipio que o pera e s que p revale ce
la reg la g eneral e stab lecida en el ar tícu lo 125 de la Cons ti tuci ón.
Al re spec to re sal tó qu e en la Ley 270 de 19 96 no se enc uentra
disposi ción que ex cluya el cargo de di rec tor S ecci onal de
Admini stración J udicial de la ca rrer a ad minis tra tiv a, po r el c ontrario
6 F ol i os 1 8 7 al 5 73 de l ex pe di e nt e
www.consejodeestado.gov.co 11
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
del ar tículo 130 se dedu ce que tien e esa na turale za cuando al
enunciar lo s empl eos de carr era e stab l ece que “ lo s demá s ca rgos
de em pleados de la Ram a Judici al…”
Agregó q ue los ar tículos 103 y 158 ibi dem equipa ran el cargo de
direc tor Secci onal de Ad minis tra ción J udicial al de Magi s trado del
Consejo Se ccional de la Judica tu ra c onsagrand o q ue tien e l as
misma ca tegor ía , re munera ción y p rer r ogativ as ; y di cho empl eo es
de ca rre ra admini stra tiva .
As í la s co sas , con sideró que e s equivo co a cudir a la r egla general
previs ta en la Le y 90 9 d e 2 004 cuand o exi s te norma e speci al d e
carre ra judicia l qu e ad emás e s l ey es ta tutaria .
Adicionó que la s fun cione s qu e ej erc e el dire c tor Se cciona l de
Admini stración Judicial son de ca rác ter ad mini strativo y técni co
mas no adop ta políti cas .
De o tra pa rte , ex puso que no le es da ble a la au to ridad
adminis tra ti va de ter minar la n atu raleza de un cargo como de libre
nombra mien to y rem oción cuando dich a defin ición es de re serv a
legal.
Mencionó q ue , si bien , el d irec to r Ej ecuti vo de Admini straci ón
Judicial e s quien no mbra al d irec to r S eccional de Admin is tra ción
Judicial de te rnas en viada s por el C onse jo Superio r de la Judica tu ra
no po r ell o e s un empleo de lib re n ombr amiento y remo ción .
Explic ó ademá s que el demanda nte ejer ció el ca rgo du ran te 9 año s
con una hoja de vid a i nta chable y sin ni ngún lla mado de a ten ción ni
disciplina rio en con tra .
Reiter ó lo s argu men tos exp ues tos en la de manda re spec to a la
violación del debido pro ceso , al a cce so al de sempe ño de ca rgos y
funcio nes públi cas , al trabajo y a la co nfianz a l egíti ma y la buena
fe .
www.consejodeestado.gov.co 12
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
2.8 . A le gat os de conc lus ión e n se gunda inst anc ia .
La parte dem anda nte , la e nt ida d demanda da y el M inis terio
Públic o gua rdar on silen cio 7.
III. CONS IDE RACION ES
3.1 . C om pet enc ia
De co nfo rmida d con el ar tículo 150 d e l Código de Pro cedimien to
Admini strativo y de lo Con tenci oso Ad minis tra tiv o , 8 el Con sejo de
Es tado es comp ete nte pa ra resol ver el recu rso de apelaci ón
interp ues to .
3.2 . Marco de anális is de la se gunda ins ta nc ia.
En vir tud de lo di spues to en el ar tículo 328 d el Código Gene ral del
Proce so 9, la co mpe tencia del juez d e segunda in stancia e stá
circun sc rita a lo s a rgum ento s expue s to s po r el a pelan te.
3.3 . Pr oblema jurídic o.
De a cuerd o con l os a rgumen to s p resen tados por la par te
demandan te en el re cur so de apel ación, es ta Sala deb erá
deter minar si lo s ac tos admini stra tivo s acusado s expe didos po r el
Consejo Supe rior de l a Judica tu ra y el di rec to r Ejecu tivo de
Admini stración Judi cial , se en cuen tra n viciado s de nul idad por
descono cer el orde namien to jur ídi co su perior .
7 F ol i o 2 07 d el e xp e di en t e.
8 El C o ns ej o de E st a do , en S al a de l o C on te nc i os o A dm i ni st r at i v o c on oc e rá e n
se gu n da i n st a nci a d e l as a pe l a ci on es d e l a s se nt e nci as di ct a da s en p ri m er a
i ns ta n ci a p o r l os tr i b un al es a d mi n i s tr a ti v os y d e l as a pel a ci o n es d e a ut os
sus ce p ti bl es d e es te m edi o de i m p ug n aci ón , as í co m o d e l os r ec ur so s d e qu ej a
cu an d o n o s e c o nc ed a el de a pe l a ci ón po r p ar t e d e l os t ri b u na l e s, o s e c o nc ed a
en un ef ec to di s ti nt o d el qu e c o rr es p o nd a, o n o s e co nc e da n l os
ex tr a or di n ar i o s de re vi s i ó n o d e u ni fi c ac i ó n d e j u ri s pr u de nci a .
9 «C o m pe t en ci a d el s up e ri or . E l j ue z d e s eg u nd a i ns ta nc i a de b er á p r on u nci a rs e
sol a me n te so b re l o s ar g um e nt os e xp ue st os p or el a p el an te , s i n p e rj u i ci o d e
l as d ec i si o ne s q ue d e ba a d op ta r d e of i ci o , e n l os c as os p r ev i st os po r l a l ey
[…] » .
www.consejodeestado.gov.co 13
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Con el anterior fin , de berá ana lizar se ( i) el régi men de car rera de
la Rama Judi cial , (ii) la na tu raleza del e mpleo de dire c tor Sec cional
de la Ad minis tr ación Ju dicial y el (i ii) a nálisis del ca so con cre to .
3.4 Marc o norma t ivo y J ur isprude nc ia l.
3.4 .1 Régime n de ca rrera de la Rama Judic ia l .
El fun damen to c ons ti tucional de la c arrera admini stra tiva e stá
previs to en el ar tículo 125 el cual dispo ne:
“ART ICUL O 1 2 5 . L os e mp le os e n los ó rg a nos y e nt ida de s
de l Es ta do s o n de c a rre ra . Se e x ce p tú a n lo s d e e le cc ió n
p o p u la r, lo s d e lib re n o mb ra mie n to y r e mo ció n , lo s d e
tra b a ja d o re s o ficia le s y lo s d e má s q u e d e t e rmin e la le y.
Los fu nc io na r ios , c uy o s is te ma de n omb r a mie nto n o ha y a
s ido de te rm ina d o po r la C ons ti tuc i ón o la le y , s e rá n
nomb ra dos po r c onc u rs o púb lic o.
El in g re so a lo s ca rg o s d e ca rre ra y e l a s ce n so e n lo s
mismo s , se h a rá n p re vio cu mp l imie n to d e lo s re q u isi to s y
co n d icio n e s q u e fije la le y p a ra d e te rm i n a r lo s mé ri to s y
ca lid a d e s d e lo s a sp ira n te s. (…)” (N egrilla fuera de tex to)
Ahora bien , la car rera ju dicial e s un si s tema espe cial de carr era de
confo rmida d con el a rtíc ulo 25 6 de la Ca rta Pol ítica que en palabr as
de la Cor te Cons ti tuci onal “ [ el co ns tituy ente ] d ispu so qu e se crea ra
un si stema par ti cular , basado tamb ién en el prin cipio supe rior del
méri to, que ajus tar a los pri ncipio s generale s de la car rera
adminis tra ti va a la s pa rti cula ridades del empleo públi co en la Ra ma
Judicial .” 10
A su vez , l a Ley 270 de 1996 «E statu ta ria de la Ad minis tra ción d e
Jus ticia », reforma da por l a Ley 12 85 de 20 09 , dete rmin ó que el
funda mento de la car rera judici al se basa en : (i) el car ác ter
profe sional de fun cionari os y e mplea dos, (ii) la e fi cacia de su
gestió n, (iii ) la g aran tía de igualdad en las pos ibilidade s de a cce so
10 S U 06 7/ 2 2
www.consejodeestado.gov.co 14
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
a la función para todos los ciudadan o s ap tos al e fec to y (iv) la
conside ración del méri to como fund amento prin cipal p ara el
ingreso , la per manenci a y l a p romo ción en el se rvi cio.
As í, pa ra o cupar lo s cargo s de car rera judicial ademá s de cumpli r
los requi si tos le gales se r eq uiere habe r sup erado
sati sfac toria men te el p roce so de s elección y ap robado l as
evaluacio nes pre vis ta s en la ley de conformid ad con lo s
reglamen to s qu e e xpida el Cons e jo Sup erior de la Judi catura . 11
3.4 .2 Nat ura leza de l car go de D irect or Secc iona l de
Adm inis trac ión J udic ia l.
El ar tículo 130 de la Le y 270 de 1996 clasi fica los e mpleo s de la
Rama Judici al d e la siguien te mane ra :
“ART ÍCUL O 1 3 0 . CL A SI FI CAC I ÓN D E L OS E MPL E O S. So n
d e p e río d o in d ivid u a l lo s ca rg o s d e Ma g is tra d o d e la Co rte
Co n sti tu cio n a l , d e la Co rte Su p re ma d e Ju s ticia , d e l Co n se jo
d e E sta d o , d e l Co n se jo Su p e rio r d e la Ju d ica tu ra , d e Fi sca l
Ge n e ra l d e la Na c ió n y d e Dire c t o r Eje cu tivo d e
Ad min is tra ció n Ju d i cia l. ( .. .)
So n d e lib re n o mb ra mie n to y re mo ció n lo s ca rg o s d e
Ma g is tra d o Au xi lia r, Ab o g a d o A sis te n te y su s e q u iva le n te s ;
lo s ca rg o s d e lo s De sp a ch o s d e Ma g i stra d o s e n u n cia d o s e n
lo s in ci so s a n te rio re s , lo s a d scri to s a la Pre s id e n cia y
Vice p re s id e n cia d e e sta s Co rp o ra cio n e s; lo s d e lo s
Se cre ta rio s d e e sa s Co rp o ra c io n e s; lo s ca rg o s d e lo s
De sp a ch o s d e lo s Ma g is tra d o s d e lo s Trib u n a le s; lo s ca rg o s
d e V ice f isca l Ge n e ra l d e la Na c ió n , Se cre ta rio Ge n e ra l ,
Dire cto re s Na c io n a le s; Dire c to re s Re g io n a le s y Se ccio n a le s ,
lo s e mp le a d o s d e l De sp a ch o d e Fi sc a l Ge n e ra l, d e l
Vice fis ca l y d e la Se cre ta r ía Ge n e ra l, y lo s d e Fi sca le s
d e le g a d o s a n te la Co r te Su p re ma d e Ju sti cia . Es to s ca rg o s
n o re q u ie re n co n fir ma ció n .
So n d e Ca rre ra lo s ca rg o s d e Ma g is tra d o d e lo s Trib u n a le s
Su p e rio re s d e Di s trito Ju d i cia l y d e lo s Tr ib u n a le s
Co n te n cio so Ad min is tra tivo s y d e la s Sa la s Di scip l in a ria s d e
lo s Co n se jo s Se c cio n a le s d e la Ju d i ca tu r a ; d e lo s Fi sca le s
n o p re visto s e n lo s in c iso s a n te rio re s ; d e Ju e z d e la
11 A rt íc ul o 1 60 d e l a Le y 2 70 d e 1 99 6 .
www.consejodeestado.gov.co 15
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Re p ú b lica , y lo s d e má s ca rg o s d e e mp le a d o s d e la Ra ma
Ju d icia l .”
De la le c tura de la no rma citada se ad vi erte qu e el car go de dire c tor
Seccio nal de Admini s traci ón Jud icial n o e s tá cla si ficado den tro de
los empl eos d e per íodo fi jo, de carr er a admini stra tiva o de lib re
nombra mien to y remo ción , pu es si bie n men ciona en es ta últi ma
categ or ía a los di rec tor es se ccion ale s, tambi én es c ier to que
corre sponden a la es truc tura de la Fis c alía General de la Na ción y
no puede n a simila rse a los de la ad mini stración judi cial .
Al re visa r la cons ti tucion alidad de l a n orma ci tada l a Cor te
Consti tu cional en sen ten cia C -037 /96 s ostu vo :
El in ci so cu a r to , se e n ca rg a d e d e fin ir cu á le s ca rg o s d e n tro
d e la ra ma ju d ic ia l se rá n d e lib re n o mb ra m ie n to y re mo ció n .
Sa b id o e s q u e se g ú n la s vo ce s d e l a r tí cu l o 1 2 5 d e la Ca r ta
Po lí ti ca , e l p rin cip io g e n e ra l re sp e c to d e l o s e mp le o s e n lo s
ó rg a n o s y e n tid a d e s d e l E sta d o , e s q u e e llo s se a n d e
ca rre ra . De e s ta fo rma , se p ro p u g n a q u e e l re n d imie n to e n
e l d e se mp e ñ o d e la s la b o re s co n fia d a s a l se rvid o r p ú b lico
se a e l p a rá me tro p a ra fija r e l in g re so , la p e rma n e n cia e n e l
ca rg o , e l a s ce n so o e l re tiro d e l se r vic i o [50].Co n to d o , e l
mismo p re ce p to co n sti tu cio n a l a u to riza a l le g i sla d o r p a ra
e sta b le ce r e xce p cio n e s a e se p rin cip io , b a jo la co n d ició n
ló g ica d e q u e co n la me d id a q u e se a d o p t e n o se a l te re e l
o rd e n su p e rio r n i la filo so f ía q u e in sp iró a l Co n sti tu ye n te , a l
co n sa g ra r co mo re g la g e n e ra l la ca rre ra a d min istra tiva . Y
u n a d e e sa s e xce p c io n e s q u e se le a trib u ye a la le y ( Ar ts .
1 2 5 y 1 5 0 -2 3 C . P.) , e s la d e d e fin ir cu á l e s ca rg o s so n d e
lib re n o mb ra mie n to y re mo c ió n . So b re e l p a rticu la r , la Co r te
h a se ñ a la d o :
“P or t a nt o , c om o b as e pa r a d et er mi n ar c u á nd o u n em pl e o
p ue d e s er d e l i br e no mb r am ie nt o y re mo c ió n , ha y qu e s e ñ al ar
e n p ri m er t ér mi n o qu e t e n ga f u n da m ent o l eg al ; p er o a d em ás,
di c ha f ac u lt a d d e l l eg i sl a d or n o p u ed e c on t r a de ci r l a es e nc i a
mi sm a d e l si s t em a d e c a r re r a , es d ec ir, la l ey n o e st á
le g it im a da p ar a pr od u ci r e l ef ect o d e qu e l a re gl a g en e ra l s e
co nv i ert a en ex c ep ci ó n. E n s e g un d o l u g ar , de b e ha b er u n
pr i nc i pi o d e r az ó n s uf ic i ent e q u e j u st if i q ue al l e g is la d or p ar a
est a bl e ce r exc e pc i on e s a l a c ar re r a a dm i n ist ra t iv a, d e m a ne ra
q ue l a f a cu lt a d co nc e d id a a l n om i n ad o r n o o b ed e zc a a u na
p ot e st ad i nf u n da d a. Y, p or ú lt im o, n o h ay q u e o lv i da r q ue p o r
su m is ma nat u ra l ez a, l os em p le os q u e so n d e l i br e
n om br am i en t o y r em o ci ó n s o n aq u e ll o s q u e la C o nst it uc i ón
est a bl e ce y a q u e ll os qu e d et er m in e l a l ey , ( art . 12 5) , s i em pr e
y cu a nd o la f u nc ió n m is m a, e n s u d es ar ro l l o e se nc i a l, e xi j a
u na c o nf ia nz a pl e n a y t ot al , o i mp l iq u e u n a d ec is i ón po lí t ic a.
En est os ca s os e l c a b al d es em p e ño d e l a la b or as i gn a d a d e b e
re sp o n de r a l as ex ig e nc i as d i scr e ci o n al es d el n o mi n a do r y
www.consejodeestado.gov.co 16
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
est ar s om et i da a s u p er ma n e nt e v i g il a nc i a y ev al u ac i ó n ”.[51]”
(Negrilla tex to origi nal)
El ar tícul o 3 de la Ley 909 de 2004 es ta blece que su s di sposi cione s
se apli carán de mane ra suple tor ia en c aso de pre sen tar se vac íos
en l a nor ma tividad que rige a l as carre r as espe ciale s co mo la d e la
Rama Judi cial , po r lo que debe ac udir se a lo dis pues to en el ar tículo
5 que c lasi ficó lo s empleo s de term in ando como c ri terio s para
identi fica r lo s de libr e no mbra mien to y r emoción (i) por ra zón d e la s
funcio nes atribuida s al carg o, tales como las de di rec ción ,
conduc ción y orien ta ción in sti tu cionale s, (ii) la e special con fian za
que i mplica su dese mpeño y (iii) c uyo ejer cicio s uponga la
adminis tra ción y manejo dire cto s d e bie nes dine ros y /o valor es d el
Es tado .
Pues bien , al anali zar las fun cione s e stablecidas par a el ca rgo en
el ar tícu lo 103 de la Ley 270 de 199 6 cu mple con lo s c rite rios
definido s en la Le y 909 de 2004 p ara d eter minar q ue el emple o de
direc tor Sec cional d e Ad minis tr ación Judicial cor respo nde a un
empleo de libre no mbram iento y remo ci ón , co mo se obse rva :
ART ÍCUL O 1 0 3 . DI RE CTO R SE CCI ON A L DE L A RA MA
JUDI CI AL . Co rre sp o n d e a l Dire c to r Se cci o n a l d e la Ra ma
Ju d icia l , e je rce r e n e l á mb ito d e su ju risd i cció n y co n fo rme
a la s ó rd e n e s, d ire ctri ce s y o rie n ta cio n e s d e l Dire c to r
Eje cu tivo Na cio n a l d e la Ad min i stra ci ó n Ju d icia l , la s
sig u ie n te s fu n cio n e s:
1 . Eje cu ta r e l Pla n Se c to ria l y la s d e má s p o líti ca s d e fin id a s
p a ra la Ra ma Ju d icia l.
2 . Ad m in is tra r lo s b ie n e s y re cu rso s d e stin a d o s p a ra e l
fu n cio n a mie n to d e la Ra ma Ju d icia l y r e sp o n d e r p o r su
co rre cta a p lica ció n o u til iza ció n .
3 . Su s crib ir e n n o mb re d e la Na c ió n -Co n s e jo Su p e rio r d e la
Ju d ica tu ra lo s a cto s y co n tra to s q u e d e b a n o to rg a rse o
ce le b ra rse , co n fo rme a lo s a c to s d e la d e le g a ció n q u e e xp id a
e l Dire c to r Eje cu ti vo d e Ad m in is tra ció n Ju d icia l.
4 . No mb ra r y re mo ve r a lo s e mp le a d o s d e l Co n se jo Se ccio n a l
d e la Ju d ica tu ra , e xce p to lo s q u e se a n d e lib re
n o mb ra mie n to y re mo ció n d e ca d a Ma g i stra d o y a q u é llo s
cu yo n o mb ra mie n to co rre sp o n d a a u n a Sa l a .
www.consejodeestado.gov.co 17
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
5 . Ela b o ra r y p re se n ta r a l Co n se jo Se ccio n a l lo s b a la n ce s y
e sta d o s fin a n c ie ro s q u e co rre sp o n d a n .
6 . A ctu a r co mo o rd e n a d o r d e l g a sto p a ra e l cu mp l imie n to d e
la s o b lig a cio n e s q u e co rre sp o n d a n .
7 . Re p re se n ta r a la Na ció n -Ra ma Ju d icia l e n lo s p ro ce so s
ju d icia le s p a ra lo cu a l p o d rá co n s ti tu ir a p o d e ra d o s
e sp e cia le s .
8 . Co n ce d e r o n e g a r la s lice n cia s so l ici ta d a s p o r e l p e rso n a l
a d min istra tivo e n e l á re a d e su co mp e te n ci a .
9 . So li ci ta r a la s a u to rid a d e s co mp e te n te s l a a d o p ció n d e la s
me d id a s n e ce sa r ia s p a ra la p ro te cció n y se g u rid a d d e lo s
fu n cio n a rio s y e mp le a d o s d e la Ra ma Ju d i cia l.
1 0 . En v ia r a l Co n se jo Su p e rio r d e la Ju d ica tu ra a má s ta rd a r
e n e l me s d e d icie mb re d e ca d a a ñ o , lo s in fo rme s, có mp u to s
y cá lcu lo s n e ce sa rio s p a ra la e la b o ra ció n d e l p ro ye c to d e
p re su p u e sto d e la Ra ma Ju d i cia l d e l a ñ o sig u ie n te . As í
mismo e mi tir lo s in fo rm e s q u e e n cu a lq u ie r tie mp o re q u ie ra
d ich a Sa la ; y ,
1 1 . L a s d e má s fu n cio n e s p re vis ta s e n la le y , lo s re g la me n to s
y lo s a cu e rd o s d e l Co n se jo Su p e rio r d e la Ju d ica tu ra . ”
(Subra ya fuera de tex to)
Vis to lo an te rior , es rele van te menciona r que la Cor te
Consti tu cional al rev isar la con s tituci onalidad d e e ste a rtículo
sos tuvo :
“L a s fu n cio n e s q u e e l a rt ícu lo b a jo e xa me n le a s ig n a a l
d ire cto r se c cio n a l d e la ra ma ju d icia l , so n simila re s a la s
p re vista s p a ra e l d ire cto r e je cu ti vo d e Ad min is tra c ió n
Ju d icia l e n e l a r tí cu lo 9 9 d e l p re se n te p ro y e cto d e le y y , p o r
ta n to , le so n a p li ca b le s lo s m ismo s a rg u me n to s d e
co n sti tu cio n a lid a d e xp u e s to s e n e sa o p o r t u n id a d . De n tro d e
e se o rd e n d e id e a s, se tie n e q u e la s a trib u c io n e s e n co me n to
so n e xe q u ib le s y co n s ti tu ye n u n a d e cu a d o me ca n ismo p a ra
q u e la s p o l ít ica s a d min i stra tiva s d e la ju s ticia cu e n te n co n
e fe ct ivo s in s tru me n to s d e e je cu ció n e n la s d ife re n te s
re g io n e s d e l p a ís . No o b s ta n te , la co n s ti tu cio n a lid a d d e lo s
n u me ra le s 4 o y 11o, d e p e n d e rá de lo s mismo s
co n d icio n a mie n to s h e ch o s p a ra e l ca so d e lo s n u me ra le s 4 o
y 9 o d e l a rt ícu lo 9 9 . En ig u a le s té r min o s, e st ima la
Co rp o ra ció n q u e e l té rm in o “ca te g o ría ” h a ce re fe re n c ia
so la me n te a lo s a sp e c to s d e o rd e n la b o ra l d e l d ire c to r, p e ro
e n n in g ú n mo me n to sig n ifi ca q u e d ich o f u n cio n a rio cu e n te
co n e l mi smo s ta tu s q u e lo s ma g i stra d o s d e lo s co n se jo s
se ccio n a le s d e la ju d ica tu ra .” (Subraya fu era d e tex to )
www.consejodeestado.gov.co 18
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
En ese orden de id eas , la s funcio nes asi gnadas al di rec tor
Seccio nal de Ad minis tra ción Judi cial no s ólo son de di rec ción ,
conduc ción y o rien tació n ins ti tucion al c omo s e re conoce p or la
Corte Con sti tu cional , sino que com pr enden la admi nis tra ción y
manejo de biene s y dine ros del Es tado por lo que i mplica esp ecial
confia nza en su eje rci cio, cum pliendo c on lo s c ri terio s es table cidos
en la le y para id enti fi car el cargo com o de lib re nomb ramie nto y
remoci ón.
Además , si se apli can lo s c ri ter ios es table cidos por la
jurispr udencia cons ti tu cional pa ra de fin ir la na turale za del e mpleo
como de libre no mbra mien to , obje ti v o funciona l o m ate rial y
orgánico 12, s e llega a la mi sm a conclu sió n. A sí ta mbién lo so s tuvo
esta S ecci ón e n sen tencia del 20 de ma yo de 202 1 13:
En e fe c to la s fu n cio n e s a si gn a d a s a l Dire cto r Se cc io n a l d e
Ad min is tra ció n Ju d i cia l, p o r vir tu d d e lo d isp u e s to e n la
re fe rid a d isp o sició n , p e rmi te a d ve r tir qu e d ich o fu n c io n a rio
cu mp le a c ti vid a d e s d e d ire cció n , co n d u cc ió n y o rie n ta ció n
in sti tu cio n a l , cu yo e je rc icio imp lica la a d o p ció n d e p o lí tica s
o d ire c trice s, qu e re qu ie re n u n a l to gra d o d e co n fia n za
cu a lifi ca d a , d e b id o a qu e le co mp e te la a d min istra c ió n y e l
ma n e jo d ire c to d e b ie n e s , d in e ro s y /o va lo re s d e l Es ta d o ,
to d a ve z qu e se tra ta d e u n e mp le o d e l n iv e l je rá rqu i co e n la
e stru c tu ra o r gá n ica d e la in s ti tu ció n .
As í la s co sa s, a te n d ie n d o a lo s p a rá me tro s e s ta b le cid o s e n
e l a r tí cu lo 5 ° d e la L e y 9 0 9 d e 2 0 0 4 , a u n a d o a lo s cri te rio s
12 “A sí, est a bl eci ó q ue el r es pe ct i v o ex a me n d e c on sti t uci o nal i d a d de b e p ar ti r
de u n c ri t er i o pl u ra l de e va l u ac i ó n de l c o nt en i do d e l a n or m a qu e s e ac us a . L o
an te ri o r i m p on e te n er e n cu e nt a m ás d e un el e me nt o p a ra c om p re n de r l a
cl a si fi c ac i ó n p r op u es ta po r el l eg i sl a do r r e sp ec to de un e mp l e o p ú bl i co . D e
es a fo r ma , i n di c ó q ue e l es tu di o d eb e sus t en ta r se e n tr e s c ri te ri o s
fu nd a me n ta l e s q ue d eb e n s er va l o r ad os d e ma n er a ar ti cul a da : (i ) el c ri t er i o
su bj eti vo d e c on fi an za c u al i fi c a da , q ue se re l aci o na co n a q ue l l os em pl eo s e n
l os c u al es l a co nf i a nz a s ea ne ce sa ri a p a r a q ui en es t i e n en a su c a rg o
re sp o ns ab i l i d ad es d e d i r ec ci ón , ma n ej o, co n d ucc i ó n de p ol íti ca s o d i r ec t ri c es
i ns ti tu ci on al es , p o r cu a nt o l a s f un ci on es a r e a l i z ar de m an d an un ma y or gr a do
de r es e rv a po r p ar t e de l a p e rs on a q ue l as cu m pl e; ( i i ) el cr i t e ri o o bj e ti v o
fu nci o na l o m at e ri al , qu e r ef i e r e a q u e el l egi sl a d or pa r a ef ec t os d e fi j a r u na
cl a si fi c ac i ó n d e em pl e os , pu e de h a ce r u na r e mi s i ó n al c on t en i d o d e l as
fu nci o ne s a tr i b ui d as e xp r es am e nt e p or l a C on sti tu ci ón , l a l ey o el re gl a me nt o ;
en e se se n ti do , c u an d o s e t r at a de f un ci on es d e d i r ec ci ón , co nd u cci ón o
ma n ej o i n st i t uci o na l , es v i a bl e c at al og a r e l e m pl eo c o mo d e l i br e
no m br a mi en to y r e m oci ón ; y, (i i i ) e l c ri t er i o o r gá ni co , el c ua l i m po n e ef ec tu a r
l a re sp ec ti va cl a si fi c ac i ó n de l os e mp l e os t e ni en d o e n c ue n ta el ni v el
j e rá r qu i c o q ue oc u pa n d e nt r o d e l a es t ru ct u ra de l a en ti da d ” . (S e nt e nci a C -
67 3 d e 2 01 5 )
13 C o ns ej o de E s ta do , S al a de l o C o nt en ci os o A d mi ni s t ra ti v o , S ecc i ó n S e gu n da ,
S en t en ci a d el 2 0 de m ay o de 2 02 1 , R ad i c aci ó n 4 7 00 1 -2 3 -3 1 -0 0 0- 2 01 2 -0 0 38 2 -
01 ( 11 5 2- 2 01 5 )
www.consejodeestado.gov.co 19
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
su b je tivo , o b je ti vo fu n c io n a l o ma te ria l y o r gá n ico , d e fin id o s
p o r la ju risp ru d e n cia Co n st itu cio n a l 14, se p u e d e co le gir qu e
e l ca r go d e se mp e ñ a d o p o r e l se ñ o r Hé c to r Va n -S tra h le n
Bu s ta ma n te , co rre sp o n d e a un e mp le o de lib re
n o mb ra mie n to y re mo ció n .
Sumado a lo an terio r, de con fo rmidad co n lo dispue sto en el a rtículo
99 de la Ley 270 d e 1996 , el di rec tor S eccional de Admini s traci ón
Judicial e s nomb rado po r el dire ctor E jecuti vo de A dmini stración
Judicial de terna s p resen tada s po r l a Sala Admini s tra tiva del
Consejo Super ior de la Judi ca tura , sin que se exija par a su
provis ión ad elantar un concu rso de mér itos o conv oca toria públi ca .
Ello signi fica que cualquie r proc eso de sele cción po r mér ito s que
se real ice , en fo rma alguna modi fic a la na tural eza d e libr e
nombra mien to remo ción del cargo , ni l e co nfie re la es tabili dad de
la ca rre ra admini stra tiva .
Corolario de l o ante rior , el cargo que d esempeñab a el demanda nte
como dire ctor Sec cional de Ad minis tración Judi cial de Iba gué
corre sponde a un emple o de lib re nomb ramien to y re moción .
3.5 Anális is de l cas o c oncr et o .
En el caso sub li te obr an l as sigui ente s prue bas rele van tes :
3.5 .1. En re lac ión c on la v inculac ión laboral de l dema nda nte .
• El 31 de ma rzo de 2008 , el di rec tor Eje cu tivo de
Admini stración Judi cial median te R es olución No . 01946 15
nombró en p rovi sionalidad al señor CE SAR AUGU S TO
MOL INA SU ÁRE Z en el empleo de d irec tor Sec cional de
Admini stración Judicial de Ibagué .
14
S en te nc i a C - 67 3 d e 20 1 5
15 F ol i o 2 1 de l ex pe di e nt e.
www.consejodeestado.gov.co 20
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
• El señor CE SAR AUGU S TO M OL IN A SUÁR EZ go zó d e
licencia s no remune radas en lo s per íod os del 1 al 30 de abril
de 2008 16 y 1 al 30 de junio de 2008 17.
• Con R esolu ción No . 220 6 18 d el 29 de ab ril de 2 009 , el dire c tor
Ejecu tivo de Admini s tra ción Ju dicial no mbró en
provis ionalidad al s eñor CE SAR AUGU S TO MOLIN A SUÁ RE Z
como di rec tor Sec cional de Adm ini stración Judici al de
Ibagué .
• El día 31 de julio de 2 009 con D ecre to No. 162 se acep tó la
renuncia de l seño r CES AR AU GU STO MOL INA SUÁR EZ del
cargo de Pro fesion al E spec ializado , Có digo 222 , Gra do 02 de
la Pers oner ía Deleg ada en lo Penal II de la Pe rsone r ía
Distrital d e Bogo tá co mo o bra en ce rti ficación ex pedida por
la Dir ec tora de Talen to Humano de la e ntidad 19.
• A tra vés de la Resolu ción No . 3385 del 28 de agos to de
2009 20, el di rec tor Ejecu tiv o de Adm inistración Judici al
designó al seño r C ES AR AU GUS TO M OL INA SU ÁRE Z en el
cargo de di rec tor Se ccio nal de Ad min istración Judi cial de
Ibagué .
• Median te Acue rdo PCS JA18 -11118 del 4 de o ctubre de 20 18 21
se realizó una co nvoc ato ria públic a pa ra con for mar lo s cargo s
de dir ec tore s Sec cionale s d e Admini s tr ación Judi cial .
• Por medio del Acue rdo PCSJ A19 - 1125 4 del 11 de abril de
2019 22 se integra ron la s terna s pa ra p r oveer l os cargo s de
Direc tore s Sec cionale s d e Admini s tr ación Judi cial, en tre
otra s ciudade s, de Ib agué , en las que s e encon traba i ncluido
el señ or Edwin Riañ o Co r tés .
• El seño r Edwin Ria ño Cor té s fue nombra do me dian te
Resolución No . 4104 del 13 de mayo d e 20 19 23 expe dida po r
el dire c tor Eje cu tivo de Ad minis tra ción Judicial co mo dire cto r
16 C o nc ed i d a m ed i a n te R es ol uci ó n 14 7 d el 3 1 d e m ar zo d e 2 0 08 Fol i o 35 d el
ex pe di e nt e.
17 P ro r r og a da p o r 60 dí as m e di an te R es ol uc i ó n 19 8 d el 2 0 d e ab ri l d e 20 0 8,
Fo l i o 3 7 de l ex pe d i e nt e.
18 F ol i o 2 6 de l ex pe di e nt e.
19 F ol i o 3 1 de l ex pe di e nt e.
20 F ol i o 2 2 de l ex pe di e nt e.
21 F ol i os 2 7 al 30 d el e x pe di en t e .
22 F ol i os 1 7 al 19 d el e x pe di en t e .
23 F ol i o 1 6 de l ex pe di e nt e.
www.consejodeestado.gov.co 21
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Seccio nal de Ad minis tra ción Ju dicial de Ibagué de la s te rnas
enviadas po r e l Co nsejo Su perio r de la Judica tura .
3.5 .2 E n r ela ción c on otr os hec hos de la dema nda . Pr ue bas
Doc umenta les .
• Sente ncia de la Co r te Supre ma de Ju sti cia 24 en la que se
declaró im proc eden te e l a mparo de tu te la sol ici tado el 11 de
junio de 2019 po r el señor C ESA R AU GUS TO M OL INA
SUÁRE Z con tra e l Co nsejo Su perio r de la Jud ica tura .
• Hoja de vi da d el señor Edwin Riaño Cor tes . 25
• Oficio D EA J019 -64 6 del 30 de ene ro d e 20 19 26 en el que el
direc tor Ejecu ti vo de Ad minis tración Jud icial mani fe stó , en tre
otra s cosa s , q ue el cargo de dir ecto r Sec cional de
Admini stración Judi cial n o es de carr era adm inis tra ti va en
razón a la naturale za de sus funci one s y el p rocedi mien to
especial pa ra su pro visión .
3.5 .3 Aná lis is de la Sa la .
La pa rte apelan te co nside ró que : (i) el cargo de di rec tor Sec cional
de Admin is tra ción Ju dicial es de car rera ad minis trati va , (ii ) se violó
el debido p roce so, pue s no se sigui ó ni ngún p rocedi mien to para su
desvin culación ni se mo tivó el ac to ad minis tra tiv o de re ti ro, (iii) el
demandan te de sempe ñ ó el carg o con idoneidad por 9 años sin
anota ciones en su h oja de vida , (i v) s e violaro n los d erec hos al
trabaj o y a l dere cho funda men tal a accede r al dese mpeño de
funcio nes y c argo s pú blico s y (v ) se vuln eró el dere cho a la
confia nza leg ítim a y la buena fe , pue s el d emandan te renun ció al
cargo q ue eje rc ía en la Pers oner ía Di s tr ital de Bogo tá con fiando en
la es tabilidad labo ral qu e le daba u n n ombram iento en propie dad
en la Rama Judicial .
24 F ol i os 9 2 al 96 d el e x pe di en t e.
25 F ol i os 9 7 al 10 4 d el e xp ed i e n te .
26 F ol i o 4 0 de l ex pe di e nt e.
www.consejodeestado.gov.co 22
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Como se expu so en el ma rco nor ma tiv o y ju risp rudenci al el cargo
del di rec to r Sec cional de Admi nis tra ción Judi cial es de libre
nombra mien to y remo ción .
Ahora bien , el ar tículo 149 de la Ley 2 70 de 1996 «Es ta tu taria de
la Ad minis tr ación de Ju sticia » es table c e las c ausale s d e retiro del
servi cio co nte mplando en el nu mer al 9 la decla ra toria de
insubsi ste ncia . Es ta c ausal de co nfo r midad con el li teral a ) y el
parágra fo 2 del ar tículo 41 de la L ey 9 0 9 de 2004 par a los emp leos
de libre no mbra mien to y remo ción e s d e co mpetencia dis cre cional
y no r equiere m oti vació n de l a c to.
Es cier to que , po r ser una facul tad dis crecio nal no es ab solu ta y
requiere que sea ejer cida den tro de u nos pa ráme tro s de
racionalid ad, p ropo rcionalid ad y r a zonabilidad , co mo lo ha
sos tenido es ta Se cción , bu scando el m ejoramien to del se rvi cio :
“Asim ismo , la Su b se c ció n h a so s te n id o 27 q u e la fa cu l ta d d e
re mo ció n d e u n e mp le a d o d e l ib re n o mb ra m ie n to y re mo ció n ,
de be s e r e je rc ida ba j o l os pa rá me tros de ra c io na l ida d ,
prop orc iona li da d y ra zona b i lida d, y que e l a c to de
ins ubs is te nc ia a l s e r in mot iv a do , s upon e la e x is te nc ia de
una ra zón o me dida c on mi ra s a l m e jora mie n to de l
s e rv ic i o.
Po r su p a r te , e l a r t ícu lo 4 4 d e l CP AC A se ñ a la q u e e n la
me d id a e n q u e e l co n te n id o d e u n a d e ci sió n d e ca rá c te r
g e n e ra l o p a rti cu la r se a d is cre cio n a l , d e b e se r « a d e cu a d a »
a lo s fin e s d e la n o rma q u e la a u to ri za , y « p ro p o rcio n a l» a
lo s h e ch o s q u e le sirve n d e ca u sa . L o a n t e rio r su p o n e q u e
d e b e e xis tir u n a ra zó n o me d id a e n tre la r e a lid a d d e h e ch o
y e l d e re ch o q u e su p o n e la ve rd a d d e lo s h e ch o s y su
co n e xid a d co n la d e c isió n , se d ice e n to n ce s , q u e la
d iscre cio n a lid a d tie n e co mo me d id a la « ra zo n a b ilid a d » .” 28
( n e g rilla fu e ra d e te xto )
Sin e mbargo , el hecho de que , como tambié n lo ha so stenido la
Secció n Se gunda del Cons ejo de Es tado , el dese mpeño d e un cargo
27 C o ns ej o de E s ta do , S al a de l o C o nt en ci os o A d mi ni s t ra ti v o , S ecc i ó n S e gu n da ,
S ub se cc i ó n A , S e nt e nci a d el 1 5 de f e br e ro de 20 1 8, E x pe di e nt e N o . 76 0 01 - 23 -
31 - 00 0 -2 0 10 - 01 8 28 - 01 ( 16 1 5- 1 6) , M .P : W i l l i am H e r ná n de z Gó m ez .
28 C o ns ej o de E s ta do , S al a de l o C o nt en ci os o A d mi ni s t ra ti v o , S ecc i ó n S e gu n da ,
S ub se cc i ó n A , S e nt e nci a 1 5 d e n ovi e mb r e d e 20 1 8, E x pe di e nt e N o . 0 50 0 1- 2 3-
33 - 00 0 -2 0 13 - 01 7 54 - 01 ( 4 45 0 -2 0 15 ) M .P . W i l l i am H e rn án d ez G ó me z.
www.consejodeestado.gov.co 23
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
de lib re nomb ramie nto y re moción no co nfie re “p rer roga tiva de
permanen cia” 29 o fue ro de e s tabilidad al empleado que lo o cupa , y
que po r disp osici ón de la ley , el no minad or pueda ejer cer la fa cul tad
discre cional d e rem oción sin mo ti var e l a cto y bajo la pre sunció n
legal de que se expide con el fin de mejora r el ser vicio público ,
obliga a que q uien alegue su il egalida d, tenga qu e des vir tuar la
presun ción apor tando la s p rueba s d e ta l ilegalid ad.
Bajo es te ente ndido , la de clar ato ria de in subsi s tencia no re quiere
procedi mien to p revio , pues se repi te s e hace en ejerc icio de un a
facul tad dis cre cional y tampo co se ha c e nece sario mo ti var el ac to
adminis tra ti vo, a spec to que ta mbi én se predi ca de la
“insub sis tencia táci ta ” qu e se g ener a cuan do se n ombr a una
persona en e l ca rgo que o cupa el e m pleado , co mo o cur rió en el
caso sub li te .
De o tra par te , en rela ción co n la idon eidad del de mandan te y su
buen de sempeño en el car go e s ta Co rp oración 30 ha so sten ido q ue
dichas circu ns tancia s no le o to rgan fuero de es tabili dad en el
empleo y no son impedi men to par a q ue el nomina dor eje rza su
facul tad dis creci onal de remo ción de l ca rgo, debido a que , es deber
de todo ser vidor públi co cumpli r sus funcio nes con diligen cia y
eficie ncia , e xigenc ia que es mayo r pa r a “lo s di rec tivo s” quiene s
deben de mos tr ar un may or co mprom iso y respon sabilidad .
Respec to a la violac ión del d erec ho a l trabajo y al acce so al car go
público , de las p ruebas ob ran tes en el p roceso se evide ncia que el
acto r cono cía p revia men te el p roce so de selec ción que se
adelantab a para p rove er el e mpleo y d ecidió no pa rticipa r en él ,
razón por la c ual no puede alegar qu e la en tidad dema ndada l e
coar tó sus dere chos , pues obede c ió a un a de te rmina ción
voluntaria .
29 V e r e nt re ot r as , se n te nc i a de 23 de fe b re r o d e 2 00 6 , se cci ó n s eg u nd a,
su bs ec ci ó n A , e xp ed i e n te 25 0 00 - 23 - 25 - 00 0 -2 00 2 -0 1 64 9 -0 1 ( 7 19 5 -0 5 ), C . P .
Jai m e M or e no G a rcí a ; S e nt en ci a 28 de o ct u br e d e 2 02 1, S ecc i ó n S e gu n da ,
S ub se cc i ó n B , ex p ed i e n te 2 5 00 0 -2 3 -4 2 -0 0 0- 2 01 5 -0 3 31 1 -0 1 (3 3 73 - 19 )
30 Consejo de Estado, Sección Segunda, Subsección B, Sentencia de 28 de octubre de 2021, Expediente
05001-23-33-000-2016-01773-01(3710-18)
www.consejodeestado.gov.co 24
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
Finalm ente , fren te al d esco nocim iento del prin cipio de con fian za
legítima , por el cual se en tiende que l a adm inis tra ción no puede
variar las condicio nes o reglas de jue go en su r elación con lo s
parti cular es , no se obs erva que c on lo s ac tos acus ados se ha ya
vulnerado e ste de recho , toda vez que d e los ac to s a dmini stra tivo s
de n ombr amien to no se de spre nde co m o lo afirma el ac to r que su
designaci ón se haya e fec tuad o en c arrera o que se l e ha ya
generado una exp ec tativa de es tabilid a d labo ral.
Además , es impo rta nte re sal tar que la admini stració n en ningún
momen to induj o a er ror al dem andan te r espec to a l a na turale za del
cargo , que se repi te es de libr e nom bram iento y remo ción , con fo rme
se e xplicó co n an te riorida d y fue el señ or MOL IN A SUÁR EZ qui en
tomó , den tro de s u fuero in terno , la de cisión de o cupar el e mpleo
perdiendo lo s der echo s de ca rre ra . Es ta cla se de de cisio nes
personale s no pueden va riar el ca rác ter del ca rgo .
3.6 . D ecis ión.
En vir tud de lo e xpues to , la Sala conside ra que lo s ac to s
adminis tra ti vos a cusado s no se en cue ntran viciad os de nulidad y
en co nsec uencia s e de be con fir mar la se nten cia pro fe rida en
primer a in s tancia .
4. Cos tas .
El con cep to de las co sta s del pro ceso está rela cionado con to dos
los ga s tos nece sario s o ú tile s den tro de una ac tuaci ón d e e sa
natur aleza y co mpre nde l os denom inad os ga s tos del pro ceso , que
incluye lo s hono rario s de abog ado o agencias en dere cho 31, los
llamados en la Ley 1437 de 2 011 gas to s o rdina rios del p roce so 32 y
31 A rt íc ul o 3 61 d el C ód i g o G en e ra l d el P r oc es o.
32 A rt íc ul o 1 71 N o. 4 en c on c. A rt . 1 78 i b.
www.consejodeestado.gov.co 25
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
otro s c omo son l os n eces arios par a tra slado de tes tigos y para la
prác tica de la p rueba peri cial , lo s hon orario s de auxi liare s de la
justi cia como pe ri tos y se cues tres , tr anspor te de expedie nte al
superio r e n caso de apela ción .
En cuan to al re curs o d e a pelación sur tido an te es ta Co rpora ción ,
no se conden ará en c os tas en segunda i nstan cia a la s par te ac to ra,
comoquie ra que si bien en an terio res o portu nidades e sta Sala de
Subse cción real izaba una val oraci ón o bjetiv a pa ra de termi nar si
había , o no , lugar a cond enar en cos tas , lo cier to es que
actual men te , con la en trada en vig enci a de la Le y 2080 de 2 021,
es p roceden te e fec tua r un es tudi o resp ecto de la condu cta de las
parte s en el p roce so y l a car encia de l a funda men tación j ur ídica ,
por lo que e n e sos té rmino s al hace r e xten siva esa in terp retación
al c aso bajo aná lisis , de la revi sión de la acu saci ón del deman dante
se consid era que se s us ten tó en ra zones que si bien no se
compar ten , e ran plausi bles y , po r ende , no s e condena rá en co s tas
en es ta in stan cia .
En mé rito de lo e xpues to , el Co nsej o de Es tado , Sala de l o
Conten cioso Admin is tra tivo , Sec ción Segunda , Subse cción A,
adminis tra ndo ju sti cia en nomb re de la República de Colo mbia y
por a uto ridad de la Ley ,
RESUE LVE
PRIMER O. C ONFIR MAR la sen tencia del 20 de enero de 2022 ,
profe rida por el Tr ibunal Ad minis tr ati v o del Tolima , que ne gó las
súplica s de la dem anda en el p roce so pr omovido po r Cesa r Augu s to
Molina Suá rez c ontra la Nació n- Rama J udicial - Di rec ción Eje cutiva
de Ad minis tración J udicial - Sec cional Ib agué.
SE GUNDO. S in conde na en cos ta s en esta in sta ncia .
www.consejodeestado.gov.co 26
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
N u li d ad y r es t a bl ec im i e n to de l d er ec h o
R a di c a c i ón : 7 3 00 1 -2 3 -3 3 -0 0 0- 2 01 9 -0 0 51 0 -0 1 (1 8 88 - 20 2 2)
D em an d a nt e : C e s ar A u g us t o M o li n a S u ár e z
TERCERO. Eje cu toriad a e sta p rovid enc ia dev olver el e xpedien te al
Tribun al de o rigen , p revia s las ano tacio nes corr espondi ente s en el
progra ma « SA MA I» .
NOT IFÍQUESE Y CÚMP LASE
La an terio r p rovid encia fue consid erada y aproba da po r l a Sala e n
sesión celebra da el ca to rce (14) d e sep tiembre de dos mil vein ti tré s
(2023) .
GABRIEL VALBUENA HERNÁNDEZ
Consejero de Estado
JORGE IVÁN DUQUE GUTIERREZ RAFAEL FRANCISCO SUÁREZ VARGAS
Consejero de Estado Consejero de Estado
www.consejodeestado.gov.co 27
C al l e 1 2 N o . 7 –6 5 – Tel : ( 6 01 ) 3 50 - 67 0 0
B og o tá D . C . – C ol o mbi a
Sigue leyendo
RuleX es la IA para el trabajo legal: inteligencia artificial y software jurídico, todo en una sola plataforma. Crea tu cuenta y RuleX abre esta providencia completa, te explica sus reglas y la lleva a tu escrito con la cita puesta. Siete días de prueba sin tarjeta.